I CSK 3640/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, w której Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną E.K. od postanowienia Sądu Okręgowego we Włocławku. Kluczowym elementem postępowania kasacyjnego było rozstrzygnięcie, czy skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi (art. 398^9 § 1 k.p.c.). Skarżąca E.K. powołała się na potrzebę wykładni art. 945 § 1 pkt 1 k.c. w zakresie kryteriów badania stopnia osłabienia siły woli testatora oraz konieczności podejmowania przez sąd czynności weryfikacyjnych z urzędu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że postawione pytania miały charakter zbyt szczegółowy i odnosiły się do oceny konkretnego stanu faktycznego, a nie do abstrakcyjnego zagadnienia prawnego. Sąd podkreślił, że ustalenia sądów niższych instancji, dotyczące dobrej kondycji umysłowej i psychicznej testatora oraz braku dowodów na jego niezdolność do świadomego i swobodnego podjęcia decyzji, są wiążące dla Sądu Najwyższego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku abstrakcyjnego zagadnienia prawnego; interpretacja przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.; zasady oceny zdolności testowania w kontekście art. 945 § 1 pkt 1 k.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej; interpretacja art. 945 k.c. jest ogólna i wymaga odniesienia do konkretnych ustaleń faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, w której podniesiono zarzut nieważności testamentu z powodu braku swobody testatora, sąd powinien z urzędu badać stopień osłabienia siły woli testatora i podejmować czynności weryfikacyjne (np. zasięganie opinii biegłych, udostępnianie dokumentacji medycznej)?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie ma obowiązku z urzędu podejmować takich czynności, a pytania skarżącej mają charakter zbyt szczegółowy i odnoszą się do oceny konkretnego stanu faktycznego, a nie do abstrakcyjnego zagadnienia prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że podniesione przez skarżącą pytania nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ dotyczą one oceny konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, a nie abstrakcyjnej kwestii prawnej. Sąd podkreślił, że ustalenia sądów niższych instancji co do zdolności testatora są wiążące.
Jakie kryteria powinien stosować sąd badając stopień osłabienia siły woli testatora, uniemożliwiający mu przeciwstawienie się naciskom osoby trzeciej i skutkujący wypełnieniem dyspozycji art. 945 § 1 pkt 1 k.c.?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie udzielił bezpośredniej odpowiedzi na to pytanie, uznając je za zbyt szczegółowe i odnoszące się do konkretnego stanu faktycznego, a nie do abstrakcyjnego zagadnienia prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zagadnienie to nie zostało ujęte abstrakcyjnie, a skarżąca pyta o sposób oceny kontekstu faktycznego, a nie o wykładnię przepisu prawa w oderwaniu od stanu faktycznego. Sąd odwołał się do ustalonej linii orzecznictwa, która wymaga formułowania zagadnień prawnych w sposób abstrakcyjny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.K. | inne | wnioskodawczyni |
| E.K. | inne | uczestniczka postępowania |
| W.W. | inne | uczestnik postępowania |
| S.W. | inne | uczestnik postępowania |
| I.W. | inne | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi).
k.c. art. 945 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności testamentu sporządzonego pod wpływem groźby lub podstępu, lub w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Stan faktyczny ustalony przez sądy niższych instancji jest wiążący dla Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stan faktyczny ustalony przez sądy niższych instancji jest wiążący dla Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego, stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 10 ust. 4 pkt 2
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie w postępowaniu kasacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 6 pkt 2
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione przez skarżącą zagadnienia prawne nie mają charakteru abstrakcyjnego i nie spełniają przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni w związku z art. 945 § 1 pkt 1 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do powyższych przesłanek • Problemy powołane przez skarżącą nie zostały ujęte abstrakcyjnie, a przeciwnie – mają charakter pytań o to, w jaki sposób – w świetle art. 945 § 1 pkt 1 k.c. – powinien być oceniony kontekst faktyczny • Stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli może być rozumiany wyłącznie jako stan, w którym możliwość wolnego wyboru jest całkowicie wyłączona. • Sama podatność spadkodawcy na wpływy otoczenia nie stanowi elementu przesądzającego o niezdolności do rozporządzeń na wypadek śmierci.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku abstrakcyjnego zagadnienia prawnego; interpretacja przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.; zasady oceny zdolności testowania w kontekście art. 945 § 1 pkt 1 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej; interpretacja art. 945 k.c. jest ogólna i wymaga odniesienia do konkretnych ustaleń faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych proceduralnie kwestii związanych ze skargą kasacyjną i stanowi przykład stosowania kryteriów jej przyjęcia przez Sąd Najwyższy. Interpretacja przepisów dotyczących zdolności testowania jest istotna dla praktyków prawa spadkowego.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria przyjęcia sprawy do rozpoznania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.