I CSK 3587/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku, uznając, że podniesione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów nowości i zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Bank wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w sprawie o ustalenie i zapłatę. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, ponieważ podniesione przez bank zagadnienia prawne dotyczące współuczestnictwa koniecznego kredytobiorców oraz możliwości zastąpienia abuzywnych postanowień umownych przepisami dyspozytywnymi nie spełniają kryteriów nowości i zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w sprawie o ustalenie i zapłatę, zainicjowanej przez powodów P.G. i A.G. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne, dotyczące m.in. współuczestnictwa koniecznego wszystkich kredytobiorców w sporach o ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego oraz możliwości zastąpienia abuzywnych postanowień umownych przepisami dyspozytywnymi lub kursami rynkowymi, nie spełniają kryteriów nowości i istotności wymaganych do przyjęcia skargi kasacyjnej. Sąd odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa, w tym uchwał Sądu Najwyższego (III CZP 12/23, III CZP 156/22, III CZP 25/22), które rozstrzygnęły te kwestie, wskazując na brak współuczestnictwa koniecznego po stronie powodowej oraz brak możliwości zastąpienia abuzywnych klauzul innymi przepisami w obowiązującym stanie prawnym. W związku z odmową przyjęcia skargi, Sąd Najwyższy zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu i zwrot nienależnych świadczeń nie zachodzi współuczestnictwo konieczne kredytobiorców.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwały III CZP 12/23 i III CZP 156/22, które rozstrzygnęły, że w tego typu sprawach nie występuje współuczestnictwo konieczne, a charakter ochrony konsumenta nie przemawia za jego istnieniem. Dodatkowo, fakt zwolnienia z długu jednego z kredytobiorców dodatkowo osłabia argument o konieczności jego udziału.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
P.G. i A.G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.G. | osoba_fizyczna | powód |
| A.G. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| E.Z. (poprzednio J.) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania (kredytobiorca) |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Wspomniany jako przepis dyspozytywny, który mógłby potencjalnie znaleźć zastosowanie, ale sąd uznał, że nie zastępuje on abuzywnych klauzul.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów nowości i istotności. Kwestie podniesione przez skarżącego zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Brak współuczestnictwa koniecznego w sprawach o ustalenie nieważności umowy kredytu. Nie można zastępować abuzywnych klauzul innymi przepisami prawa.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w zakresie współuczestnictwa koniecznego. Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w zakresie możliwości zastąpienia abuzywnych postanowień umownych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. Przedstawione powyższe zagadnienia nie spełniają kryterium nowości, a ponadto zostały rozstrzygnięcie w orzecznictwie.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności w kontekście utrwalonego orzecznictwa dotyczącego klauzul abuzywnych i współuczestnictwa w sprawach kredytów indeksowanych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie etapu postępowania kasacyjnego i oceny dopuszczalności skargi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej i odwołuje się do ważnych uchwał Sądu Najwyższego dotyczących kredytów frankowych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i orzecznictwo.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 3587/25 POSTANOWIENIE 17 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 17 lutego 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.G. i A.G. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 12 czerwca 2025 r., I ACa 85/24, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej; 2) zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwoty po 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 12 czerwca 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa P.G. i A.G. o ustalenie i zapłatę. Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądzenie od pozwanego na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje : Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 398 9 § 1 pkt 1. Przesłanka te nie została jednak spełniona. Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16). Istotnych zagadnień prawnych pozwany upatruje w: 1) braku wezwania do udziału w postępowaniu pozostałych stron umowy kredytu, tj. E.Z. (poprzednio J.), podczas gdy do rozpoznania roszczenia o ustalenie występuje potrzeba współdziałania wszystkich kredytobiorców, bez znaczenia pozostaje fakt zwolnienia z długu ww. kredytobiorcy dopiero w 2021 r., po stronie powodowej zachodzi współuczestnictwo konieczne, albowiem obecnie umowa kredytu pozostaje wiążąca dla części kredytobiorców, a wobec powodów nieprawomocnie ustalono nieistnienie stosunku prawnego z niej wynikającego; 2) odpowiedzi na pytanie, czy sąd orzekający może zastąpić postanowienie abuzywne, kursem rynkowym (obiektywnym kursem średnim NBP) lub zastosować przepis dyspozytywny z art. 358 § 2 k.c., z uwagi na fakt, iż przepis ten stanowi normę prawną, która może znaleźć zastosowanie w sprawie, a sąd winien podjąć wszelkie działania prowadzące do przywrócenia równowagi kontraktowej stron. Przedstawione powyższe zagadnienia nie spełniają kryterium nowości, a ponadto zostały rozstrzygnięcie w orzecznictwie. W zakresie pierwszego zagadnienia wskazać należy, że w sprawie przeciwko bankowi o ustalenie nieważności umowy kredytu nie zachodzi po stronie powodowej współuczestnictwo konieczne wszystkich kredytobiorców (zob. uchwała SN z 19 października 2023 r., III CZP 12/23). Za współuczestnictwem koniecznym w tzw. „sporach frankowych” nie przemawia też charakter ochrony udzielanej konsumentowi w związku z umieszczeniem w umowie klauzul abuzywnych. Pogląd powyższy został powielony w kolejnej uchwale Sądu Najwyższego z 26 października 2023 r. (III CZP 156/22), gdzie także stwierdzono, że w sprawie o ustalenie nieważności umowy kredytu i o zwrot nienależnych świadczeń spełnionych na jej podstawie, po stronie powodowej nie zachodzi współuczestnictwo konieczne kredytobiorców. W końcu też trzeba podkreślić, że w realiach niniejszej sprawy E.J. (obecnie Z.) wprawdzie zawierała sporną umowę, ale w marcu 2021 r. podpisała z pozwanym umowę zwolnienia z długu (k. 46), na mocy której Bank zwolnił ją ze zobowiązań wynikających ze spornej umowy kredytowej z 15 maja 2007 r. Zaś aneksem z tej samej daty do tej umowy kredytowej, wszyscy kredytobiorcy i Bank w § 1 stwierdzili, że umowa o zwolnienie z długu E.Z. stanowi integralną część umowy kredytu na cele mieszkaniowe ekstralokum (k. 32). Problem sformułowany przez skarżącego w zakresie skutków uznawania postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi czy dotyczący niejednoznaczności postanowień w zakresie oszacowania kwoty kredytu również został wyjaśniony. Trafność i aktualność przyjętej przez sądy powszechne oceny sprawy potwierdza pogląd, wyrażony w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. W orzeczeniu tym wyjaśniono m.in., że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego, odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów . Z tych względów, na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c . w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Ewa Stefańska (M.T.) [SOP]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI