I CSK 3581/23

Sąd NajwyższyWarszawa2025-09-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
sprostowanie omyłkipełnomocnik z urzęduwynagrodzenie adwokataSąd Najwyższypostępowanie kasacyjnek.p.c.

Sąd Najwyższy sprostował oczywistą omyłkę w swoim postanowieniu dotyczącą sądu właściwego do wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w swoim wcześniejszym postanowieniu z dnia 27 listopada 2024 r. Omyłka dotyczyła wskazania sądu zobowiązanego do wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy k.p.c. i utrwaloną praktykę, sprostował postanowienie, wskazując Sąd Apelacyjny we Wrocławiu jako właściwy do wypłaty wynagrodzenia, zamiast błędnie wskazanego Sądu Rejonowego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając wniosek pełnomocnika powódki E.B. o sprostowanie postanowienia z dnia 27 listopada 2024 r. (sygn. akt I CSK 3581/23), stwierdził oczywistą omyłkę pisarską. Omyłka ta dotyczyła wskazania sądu zobowiązanego do wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu. Zgodnie z art. 350 § 1 k.p.c., sąd może sprostować niedokładności, błędy pisarskie lub inne oczywiste omyłki, a przepis ten ma zastosowanie również do postanowień Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. W rozpatrywanej sprawie, w punkcie 2 sentencji oraz w uzasadnieniu postanowienia z 27 listopada 2024 r., błędnie wskazano Skarb Państwa – Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu jako płatnika. Prawidłowo, pełnomocnik z urzędu został ustanowiony postanowieniem referendarza sądowego działającego w ramach delegacji do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (sygn. akt I ACa 2144/22), a wynagrodzenie powinno być wypłacone przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu. Sąd Najwyższy podkreślił, że płatnikiem jest sąd, który ustanowił pełnomocnika, niezależnie od tego, czy czynność wykonał sędzia czy referendarz. W związku z tym, Sąd Najwyższy sprostował omyłkę, wskazując Sąd Apelacyjny we Wrocławiu jako właściwy do wypłaty wynagrodzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy może sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim postanowieniu, w tym dotyczącą sądu właściwego do wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 350 § 1 k.p.c. oraz art. 361, 391 § 1 i 398^21 k.p.c., które pozwalają na sprostowanie niedokładności, błędów pisarskich lub innych oczywistych omyłek w orzeczeniach, w tym w postanowieniach Sądu Najwyższego wydanych w postępowaniu kasacyjnym. Wskazano, że płatnikiem wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu jest sąd, który go ustanowił, niezależnie od tego, czy czynność wykonał sędzia czy referendarz.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

sprostowanie postanowienia

Strony

NazwaTypRola
E.B.osoba_fizycznapowódka
A.K.innepozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 350 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.

Pomocnicze

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis art. 350 § 1 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie do postanowień Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis art. 350 § 1 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie do postanowień Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis art. 350 § 1 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie do postanowień Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 118 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez sąd jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego.

k.p.c. art. 123 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może wydać referendarz sądowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy jest uprawniony do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w swoim postanowieniu na podstawie przepisów k.p.c. Płatnikiem wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu jest sąd, który go ustanowił, nawet jeśli czynność wykonał referendarz w ramach delegacji. Właściwym sądem do wypłaty wynagrodzenia był Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, który ustanowił pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

prostuje oczywistą omyłkę w postanowieniu Sądu Najwyższego Poprzez art. 361, art. 391 § 1 i art. 398^21 k.p.c. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie także do postanowień Sądu Najwyższego wydanych w postępowaniu kasacyjnym. Zgodnie z utrwaloną praktyką sądową oraz wykładnią funkcjonalną i systemową, płatnikiem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest sąd, który ustanowił pełnomocnika

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprostowania omyłek w orzeczeniach Sądu Najwyższego oraz zasad ustalania sądu właściwego do wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprostowania omyłki w postanowieniu Sądu Najwyższego; ogólne zasady dotyczące pełnomocników z urzędu są szerzej ugruntowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury sprostowania omyłki w orzeczeniu, co jest ważne z punktu widzenia praktyki prawniczej, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Sąd Najwyższy koryguje własne postanowienie: kto zapłaci pełnomocnikowi z urzędu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 3581/23
POSTANOWIENIE
18 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Dończyk
na posiedzeniu niejawnym 18 września 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa z powództwa E.B.
‎
przeciwko A.K.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej E.B.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
‎
z 23 marca 2023 r., I ACa 2144/22,
w przedmiocie wniosku pełnomocnika powódki o sprostowanie postanowienia Sądu Najwyższego w Warszawie z dnia 27 listopada 2024 r.
prostuje oczywistą omyłkę w postanowieniu Sądu Najwyższego z 27 listopada 2024 r., sygn. akt I CSK 3581/23, w punkcie 2. (drugim) sentencji oraz na stronie 5 w ostatnim akapicie uzasadnienia postanowienia, w ten sposób, że po zwrocie „od Skarbu Państwa –” zamiast zapisu: „Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu” wpisuje „Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu”.
(A.G.)
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 350 § 1 k.p.c., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Poprzez art. 361, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie także do postanowień Sądu Najwyższego wydanych w postępowaniu kasacyjnym. Sprostowaniu podlega zarówno sentencja postanowienia, jak i jego uzasadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 kwietnia 1976 r., I PO 9/76; z 15 kwietnia 1982 r., I PZ 7/82; z 30 listopada 2011 r., III CZ 66/11; z 4 grudnia 2019 r., I CSK 231/19).
W postanowieniu Sądu Najwyższego z 27 listopada 2024 r., I CSK 3581/23, wydanym w ramach tzw. przedsądu, doszło do oczywistej omyłki pisarskiej polegającej na błędnym wskazaniu sądu zobowiązanego do wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu.
W punkcie 2 sentencji jako właściwy wskazano: „Skarb Państwa – Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu”, podczas gdy z akt sprawy wynika, że pełnomocnik z urzędu w osobie adwokata (w celu wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania powódki w postępowaniu kasacyjnym) został ustanowiony postanowieniem referendarza sądowego działającego w ramach delegacji do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, z 10 lipca 2023 r., I ACa 2144/22 (k. 286), a Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła adw. M.F. (pismo z 10 lipca 2023 r. k. 287). Omyłka ta została również powielona w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z 27 listopada 2024 r., I CSK 3581/23, na stronie 5 uzasadnienia, gdzie wskazano wyżej wymieniony Sąd Rejonowy.
Zgodnie z art. 118 § 1 k.p.c., ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez sąd jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego. Z kolei art. 123 § 2 k.p.c. przewiduje, że postanowienie w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może wydać referendarz sądowy. W sytuacji, gdy referendarz działa w ramach delegacji, decydujące znaczenie ma struktura organizacyjna sądu, w której formalnie dokonano ustanowienia. Zgodnie z utrwaloną praktyką sądową oraz wykładnią funkcjonalną i systemową, płatnikiem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest sąd, który ustanowił pełnomocnika – niezależnie od tego, czy czynność została wykonana przez sędziego czy referendarza sądowego. W niniejszej sprawie, mimo że czynność ustanowienia została wykonana przez referendarza sądowego Sądu Rejonowego, działał on w ramach delegacji do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu. P
ostanowienie o ustanowieniu pełnomocnika zapadło w sprawie prowadzonej pod sygnaturą właściwą dla tego sądu (I ACa 2144/22), co potwierdza, że to Sąd Apelacyjny należy uznać za sąd ustanawiający i zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia.
Sprostowanie postanowienia Sądu Najwyższego nastąpiło w reakcji na wniosek strony, która jednakże błędnie wskazała jako właściwy organ Skarbu Państwa - Sąd Okręgowy we Wrocławiu. Choć Sąd ten był sądem pierwszej instancji w sprawie, nie dokonał ustanowienia pełnomocnika. Właściwym sądem w tym zakresie pozostaje Sąd Apelacyjny we Wrocławiu.
W związku z powyższym, oczywista omyłka w oznaczeniu sądu zobowiązanego do wypłaty wynagrodzenia została sprostowana, poprzez wskazanie prawidłowego sądu – Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu – na podstawie art. 350 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361, art. 391 § 1 oraz art. 398
21
k.p.c.
Dariusz Dończyk
(A.G.)
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI