I CSK 357/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa M.K. przeciwko Bankowi S.A. o zapłatę kwot związanych z kredytem indeksowanym do CHF. Powód domagał się zasądzenia 42.416,63 zł oraz 37.960,55 CHF, ewentualnie 62.971,45 zł, argumentując nieważność umowy z powodu abuzywności klauzul dotyczących indeksacji i ryzyka kursowego. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia i potrącenia. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził na rzecz powoda dochodzone kwoty. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację pozwanego, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji co do abuzywności klauzul i nieważności umowy. Bank złożył skargę kasacyjną, wskazując na potrzebę wykładni przepisów prawa materialnego, w szczególności w kontekście orzecznictwa TSUE dotyczącego teorii salda i teorii dwóch kondykcji, a także kwestii zastępowania klauzul abuzywnych. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne, w tym dotyczące wykładni przepisów w kontekście orzecznictwa TSUE (np. wyrok C-396/24) oraz krajowego, zostały już dostatecznie wyjaśnione w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest trzecią instancją sądową i skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o ograniczonym dostępie, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na zasadach ogólnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach frankowych oraz doprecyzowanie stosowania teorii salda i dwóch kondykcji w zależności od relacji procesowej stron.
Dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (6)
Czy w przypadku stwierdzenia abuzywności klauzuli kursowej w umowie kredytu indeksowanego do CHF, abuzywna jest wyłącznie klauzula kursowa, czy też wszystkie postanowienia dotyczące indeksacji (klauzula kursowa i klauzula ryzyka walutowego)?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, ale wskazał, że kwestie te były już wyjaśniane w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie.
W jaki sposób przepisy dotyczące rozliczeń stron nieważnej umowy (teoria dwóch kondykcji vs. teoria salda) odnoszą się do sytuacji, gdy konsument występuje przeciwko bankowi o zwrot świadczeń, w kontekście orzecznictwa TSUE (np. C-396/24)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy stwierdził, że teoria salda może być stosowana jedynie na korzyść konsumenta, gdy to bank występuje przeciwko konsumentowi. W odwrotnej relacji obowiązuje teoria dwóch kondykcji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do późniejszych wyroków TSUE, które doprecyzowały stosowanie teorii salda i teorii dwóch kondykcji w zależności od relacji procesowej stron.
Czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy po usunięciu postanowienia abuzywnego, dopuszczalne jest ustalenie treści umowy na podstawie przepisów o wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.) lub innych przepisów, jeśli wynika z nich generalna norma dotycząca kursu waluty obcej?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, ale wskazał, że kwestie te były już wyjaśniane w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Skarżący podniósł istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości uzupełniania umowy po stwierdzeniu abuzywności.
Czy w przypadku, gdy umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej nie może obowiązywać bez abuzywnego postanowienia, dochodzi do automatycznej substytucji normą dyspozytywną?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, ale wskazał, że kwestie te były już wyjaśniane w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie.
Czy art. 358 § 2 k.c. stanowi przepis dyspozytywny, który automatycznie zastępuje abuzywną klauzulę kursową?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, ale wskazał, że kwestie te były już wyjaśniane w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie.
Czy przy rozważaniu unieważnienia umowy kredytu indeksowanego na skutek uznania klauzuli kursowej za niedozwoloną, należy brać pod uwagę wyłącznie oświadczenie kredytobiorcy, czy również cel Dyrektywy 93/13?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie, ale wskazał, że kwestie te były już wyjaśniane w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (25)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 385^1 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy klauzul niedozwolonych (abuzywnych).
k.c. art. 385^1 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków stwierdzenia abuzywności.
k.c. art. 385^1 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków stwierdzenia abuzywności.
k.c. art. 385^2
Kodeks cywilny
Dotyczy oceny abuzywności postanowień umownych.
k.c. art. 69 § ust. 3
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy kredytu.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zobowiązań w walutach obcych.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczenia nienależnego.
k.c. art. 498 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zarzutu potrącenia.
k.c. art. 496
Kodeks cywilny
Dotyczy zarzutu zatrzymania.
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy oświadczeń woli.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków czynności prawnej.
Pr. wekslowe art. 41
Ustawa - Prawo wekslowe
Stosowany na zasadzie analogii legis.
Pr. bankowe art. 69 § ust. 3
Ustawa - Prawo bankowe
Dotyczy umowy kredytu.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym sprawę.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Dz. U. poz. 614 art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Dotyczy odsetek.
Dz. U. poz. 614 art. 31
Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Dotyczy odsetek.
jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2324 § § 2a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności
Dotyczy brzmienia klauzuli wykonalności.
jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm. § § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Dotyczy stawek wynagrodzenia za zastępstwo procesowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnych zagadnień prawnych i rozbieżności w orzecznictwie dotyczących kredytów frankowych, teorii salda i dwóch kondykcji, wykładni przepisów po stwierdzeniu abuzywności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. • Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. • Teoria salda może nastąpić jedynie na korzyść konsumenta, gdy to przedsiębiorca występuje przeciwko konsumentowi o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy kredytowej. Natomiast w odwrotnej relacji procesowej obowiązuje teoria dwóch kondykcji.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach frankowych oraz doprecyzowanie stosowania teorii salda i dwóch kondykcji w zależności od relacji procesowej stron."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w popularnej sprawie kredytów frankowych, z odniesieniem do najnowszego orzecznictwa TSUE, jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Sąd Najwyższy stawia tamę kolejnej skardze kasacyjnej w sprawie kredytu frankowego – co to oznacza dla konsumentów?”
Dane finansowe
WPS: 42 416,63 PLN
koszty postępowania kasacyjnego: 5417 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.