I CSK 6465/22

Sąd NajwyższyWarszawa2023-11-23
SNCywilneprawo umówWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaklauzule abuzywnekredyt walutowySąd Najwyższypostanowieniekoszty postępowaniaprawo bankowe

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku od wyroku dotyczącego ustalenia i zapłaty, uznając, że podniesione zagadnienia prawne nie stanowią nowych kwestii i były już rozstrzygane.

Bank złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o ustalenie i zapłatę, powołując się na istotne zagadnienia prawne dotyczące stosowania przepisów dyspozytywnych w miejsce uznanych za abuzywne klauzul walutowych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że wskazane zagadnienia nie są nowe i były już przedmiotem licznych rozstrzygnięć Sądu Najwyższego, a argumentacja banku nie spełnia wymogów formalnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Banku S.A. o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który dotyczył sprawy z powództwa I.P. i S.P. o ustalenie i zapłatę. Bank kwestionował wyrok, wskazując na istotne zagadnienia prawne związane z możliwością zastępowania abuzywnych klauzul dotyczących przeliczania walut przepisami dyspozytywnymi oraz konsekwencjami dla dalszego obowiązywania umowy. Sąd Najwyższy, analizując wniosek pod kątem art. 398^9 § 1 k.p.c., stwierdził, że przedstawione zagadnienia nie są nowe i były już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy, m.in. w kwestii upadku umowy w przypadku eliminacji klauzul spreadowych i braku podstaw do zastępowania ich innymi postanowieniami czy kursami walut. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podniesione zagadnienia prawne nie stanowią istotnych zagadnień nowych ani nie wykazują rozbieżności w orzecznictwie, które wymagałyby wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienia podniesione przez skarżącego dotyczące klauzul walutowych i ich wpływu na byt umowy były już wielokrotnie rozstrzygane, a argumentacja skarżącego nie spełnia wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

I.P.

Strony

NazwaTypRola
I.P.osoba_fizycznapowódka
S.P.osoba_fizycznapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany/skarżący

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga wykazania konkretnego przepisu prawa budzącego poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo zagadnienia nowego, nierozwiązanego dotychczas, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju prawa. Zagadnienie powinno być sformułowane w oparciu o stan faktyczny i przedstawione w sposób ogólny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy możliwości ustalenia wartości waluty obcej według kursu średniego NBP, ale nie był stosowany w kontekście wypełniania luki po abuzywnych klauzulach.

Pr. weksl. art. 41

Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe

Nie ma podstaw do zastosowania przez analogię do przeliczeń kursu średniego NBP.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podniesione zagadnienia prawne nie są nowe i były już rozstrzygane przez Sąd Najwyższy. Argumentacja skarżącego nie spełnia wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Sformułowanie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opartgo na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (...) wymaga wykazania, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w orzecznictwie i na czym rozbieżność ta polega i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Istotnym zagadnieniem prawnym (...) jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Wskazane w skardze przepisy były – w powołanym w skardze kontekście i zakresie – w ostatnim czasie przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu Najwyższego.

Skład orzekający

Jacek Widło

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, wymogi formalne dotyczące zagadnień prawnych i rozbieżności w orzecznictwie, utrwalona linia orzecznicza w sprawach klauzul abuzywnych w umowach kredytowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych dla skargi kasacyjnej i utrwalonej linii orzeczniczej SN w sprawach klauzul walutowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego w kwestii klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, co jest istotne dla wielu spraw konsumenckich i bankowych. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe formułowanie wniosków w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy nie daje szans bankom na kwestionowanie klauzul walutowych – skarga kasacyjna odrzucona!

Dane finansowe

koszty postępowania kasacyjnego: 5400 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 6465/22
POSTANOWIENIE
23 listopada 2023 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Widło
na posiedzeniu niejawnym 23 listopada 2023 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa I.P. i S.P.
‎
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
‎
o ustalenie i zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
‎
z 30 czerwca 2022 r., I ACa 314/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanej Banku spółki akcyjnej w W. na rzecz powódki I.P. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanej niniejszego orzeczenia, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego
.
UZASADNIENIE
Pozwany
Bank spółka akcyjna w W., wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30 czerwca 2022 r., w sprawie z powództwa I.P. i S.P. o ustalenie i zapłatę, zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne dotyczące możliwości stosowania przepisów dyspozytywnych w miejsce uznanych za abuzywne klauzul dotyczących sposobu ustalania kursu waluty obcej oraz możliwości utrzymania umowy   i obowiązywania jej w pozostałym zakresie, w przypadku uznania klauzul dotyczących przeliczania walut za abuzywne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżacy oparł na przyczynach wskazanych w art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
Sformułowanie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opartego na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w orzecznictwie i na czym rozbieżność ta polega i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Konieczne jest ponadto wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
Z kolei istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1
‎
k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 15
października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie czynią zadość tym wymaganiom – bowiem nie stanowią obecnie zagadnień nowych. Wskazane
‎
w skardze przepisy były – w powołanym w skardze kontekście i zakresie – w ostatnim czasie przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu Najwyższego.
Zagadnienie prawne dotyczące możliwości zastępowania przepisami dyspozytywnymi klauzul uznanych za abuzywne, tak by osiągnąć efekt w postaci zastąpienia niewiążących postanowień przeliczeniowych średnim kursem NBP, było przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego.
Jak wskazano w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, czy postanowieniu z 29 grudnia 2022, I CSK 3699/22,  w razie eliminacji klauzul spreadowych, zniesiony zostaje nie tylko mechanizm indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również - pośrednio - zanika ryzyko kursowe, przez co dochodzi do zmiany charakteru głównego przedmiotu umowy i jej upadku.
Brak jest  podstaw do zastąpienia abuzywnych postanowień umowy jakimikolwiek innymi postanowieniami mogącymi wynikać z przepisów o charakterze dyspozytywnym, bowiem na dzień zawarcia umowy, brak było w przepisach prawa polskiego przepisów mogących wypełnić lukę powstałą w wyniku stwierdzenia bezskuteczności postanowień odnoszących się do kursów waluty (wyroki Sądu Najwyższego z 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17 i z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18).
Brak jest m.in. podstaw do zastosowania przez analogię art. 41 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 160) i przyjęcia na tej podstawie do przeliczeń kursu średniego NBP. W tym zakresie należało zwrócić uwagę, iż w chwili zawarcia umowy nie obowiązywał art. 358 k.c. w obecnym brzmieniu, a w szczególności § 2 który odnosi się do możliwości ustalenia wartości waluty obcej według kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia wymagalności roszczenia.
Także wejście w życie ustawy antyspreadowej w żaden sposób nie wpływa na ocenę abuzywności postanowień we wcześniej zawartych umowach kredytu i ich konsekwencji dla bytu tych umów (zob. w szczególności wyrok Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, z 7 lutego 2023, II CSKP 1541/22).
Wyeliminowanie abuzywnych klauzul przeliczeniowych nie prowadzi do utrzymania w mocy kredytu indeksowanego kursem CHF jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki LIBOR. Brak także podstaw do zastąpienia stawki oprocentowania LIBOR stawką WIBOR (wyroki Sądu Najwyższego z 10 maja
‎
2022 r., II CSKP 285/22 i z 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22 oraz postanowienie SN z 2 czerwca 2023 r., I CSK 4379/22).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1
i § 2 k.p.c.
‎
a contrario
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz n
a zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.) orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. Wynagrodzenie zasądzono na rzecz powódki. Powód jako radca prawny występował osobiście we własnym imieniu w sprawie.
(A.G.)
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI