I CSK 3523/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 2 marca 2023 r. w sprawie o zapłatę i ustalenie. Głównym przedmiotem postępowania było odmówienie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący bank opierał wniosek na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, a także na zarzucie nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednoosobowym. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia o charakterze publicznoprawnym, a jej przyjęcie wymaga spełnienia określonych przesłanek, takich jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów lub nieważność postępowania. W odniesieniu do zarzutu nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu odwoławczego, Sąd Najwyższy wskazał na przepisy ustawy covidowej, które dopuszczały takie rozwiązanie w określonym czasie, a także na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które początkowo nie uznawało tego za naruszenie Konstytucji. Jednakże, Sąd Najwyższy przywołał również uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), która uznała rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej za ograniczenie prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzące do nieważności postępowania, zastrzegając jednak, że ta wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały. Z uwagi na datę wydania zaskarżonego wyroku (przed wejściem w życie tej wykładni), Sąd Najwyższy uznał, że zarzut nieważności nie znajduje uzasadnienia. Odnosząc się do zagadnień prawnych podniesionych przez skarżącego, dotyczących klauzul kursowych w umowach kredytów indeksowanych do CHF (art. 358 § 2 k.c., art. 385^1 § 1 i 2 k.c., dyrektywa 93/13/EWG), Sąd Najwyższy stwierdził, że zostały one już wyjaśnione w jego orzecznictwie, powołując się na szereg wcześniejszych postanowień i wyroków. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów procesu, zasądzając od banku na rzecz powodów kwotę 5400 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo procesowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku nowych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie.
Dotyczy konkretnego etapu postępowania (odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej) i specyficznych zagadnień prawnych, które zostały już rozstrzygnięte.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 358 § 2 k.c. stanowi przepis dyspozytywny, który znajduje zastosowanie z mocy prawa w miejsce abuzywnej klauzuli kursowej określającej sposób ustalenia kursu CHF?
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podnoszone zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w jego wcześniejszym orzecznictwie.
Czy przy rozważaniu unieważnienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej na skutek uznania klauzuli kursowej za niedozwoloną, należy badać wyłącznie oświadczenie kredytobiorcy, czy również cel dyrektywy 93/13?
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podnoszone zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w jego wcześniejszym orzecznictwie.
Czy w przypadku stwierdzenia abuzywności klauzuli kursowej w umowie kredytu indeksowanego do CHF, abuzywna jest wyłącznie klauzula kursowa, czy wszystkie postanowienia dotyczące indeksacji (klauzula kursowa i klauzula ryzyka walutowego)?
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podnoszone zagadnienia prawne dotyczące rozbieżności w orzecznictwie na gruncie art. 385^1 § 1 i 2 k.c. zostały już wyjaśnione w jego wcześniejszych orzeczeniach.
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej, prowadzi do nieważności postępowania?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów III PZP 6/22, ale z zastrzeżeniem daty obowiązywania wykładni.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przywołał uchwałę III PZP 6/22, która uznała takie postępowanie za prowadzące do nieważności, jednakże z uwagi na datę wydania zaskarżonego wyroku, zarzut nieważności nie został uwzględniony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| P. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie została spełniona przesłanka określona w § 1.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd w składzie nieuprawnionym.
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy składu sądu w postępowaniu apelacyjnym.
ustawa covidowa art. 15 zzs¹ § ust. 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
W czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, w sprawach rozpoznawanych według przepisów k.p.c. w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy przeliczenia waluty.
k.c. art. 385¹ § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 19 § ust. 1 i art. 31
Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności § § 2a
Dotyczy brzmienia klauzuli wykonalności.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
Dotyczy stawek minimalnych wynagrodzenia za zastępstwo procesowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione zagadnienia prawne zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego. • Zarzut nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu odwoławczego nie znalazł uzasadnienia ze względu na datę wydania zaskarżonego wyroku.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozpoznania skargi kasacyjnej. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednoosobowym.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. • Odstępstwo od zasady kolegialności składu sądu odwoławczego nie jest równoznaczne z oczywistym naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • Podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania kwestie prawne i wątpliwości interpretacyjne zostały już wyjaśnione w orzecznictwie.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku nowych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego etapu postępowania (odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej) i specyficznych zagadnień prawnych, które zostały już rozstrzygnięte.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z kredytami CHF i procedurą kasacyjną, a także zawiera odniesienia do orzecznictwa TSUE i uchwały SN dotyczącej składu sądu w okresie pandemii.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy skarga kasacyjna w sprawie kredytu CHF ma szansę na rozpoznanie?”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Zdanie odrębne
W zdaniach odrębnych do uzasadnień wyroków w sprawach II CSKP 377/22 i II CSKP 395/22 oraz w zdaniach odrębnych do wyroków w sprawach II CSKP 616/22, II CSKP 701/22 i II CSKP 1511/22, podjęto próby rozwiązania zagadnień prawnych związanych z klauzulami przeliczeniowymi i walutowymi, w tym klauzulami ryzyka walutowego - przy uwzględnieniu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - na tle konkretnych stanów faktycznych w odniesieniu do problematyki nieważności umów kredytowych indeksowanych i denominowanych do waluty obcej, zawieranych z konsumentami. Jednak w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych zaprezentowane tam koncepcje w ogóle nie przyjęły się.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.