I CSK 3514/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziów Izby Cywilnej, na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2026 r., wydał postanowienie o sygnaturze I CSK 3514/24, w którym odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank w W. przeciwko Z.P., J.P. i D.P. Sprawa dotyczyła zapłaty, a jej podstawą była umowa kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF) zawarta w 2007 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie wyrokiem z 25 stycznia 2023 r. zasądził od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 68 927,04 zł z odsetkami. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 6 czerwca 2024 r. oddalił apelację banku. Sąd drugiej instancji uznał, że postanowienia umowy dotyczące indeksacji mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i zrozumiały dla konsumenta, a bank nie poinformował go odpowiednio o ryzyku kursowym. Sąd Okręgowy uznał klauzule waloryzacyjne za abuzywne, co skutkowało uznaniem umowy za nieważną (bezskuteczną ex lege) i zasadnością roszczenia o zwrot spełnionego świadczenia na podstawie art. 410 k.c. Bank w skardze kasacyjnej podniósł szereg zarzutów dotyczących wykładni przepisów prawa unijnego i krajowego, w tym kwestii uznania klauzul spreadowych i walutowych za abuzywne, możliwości zastąpienia mechanizmu indeksacji stawką WIBOR oraz obowiązku informacyjnego. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę całego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która stanowi, że w przypadku uznania klauzuli kursowej za niedozwoloną, nie można jej zastąpić innym kursem, a umowa jako całość staje się niewiążąca, uznał, że nie istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od banku na rzecz powodów koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie abuzywności klauzul walutowych w umowach kredytów frankowych i konsekwencji ich usunięcia z umowy.
Dotyczy spraw, w których bank nie zakwestionował tezy o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych lub nie podniósł argumentów zgodnych z uchwałą III CZP 25/22.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, a klauzul ryzyka walutowego za niebędące niedozwolonymi, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy kredytu indeksowanego kursem waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, a klauzul ryzyka walutowego za niebędące niedozwolonymi, nie można przyjąć nieważności całej umowy, jeśli klauzule ryzyka walutowego nie stanowią niedozwolonych warunków umownych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały III CZP 25/22, która stanowi, że w przypadku uznania klauzuli kursowej za niedozwoloną, nie można jej zastąpić innym kursem, a umowa jako całość staje się niewiążąca. W tym przypadku bank nie zakwestionował abuzywności klauzul przeliczeniowych.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacyjnych za niedozwolone i upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy oprocentowania zobowiązań kredytowych w złotych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku upadku umowy z powodu wyeliminowania mechanizmu indeksacji, nie można odwołać się do stawki WIBOR jako podstawy oprocentowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III CZP 25/22, która wyklucza możliwość zastąpienia niedozwolonego mechanizmu kursowego innym kursem wynikającym z przepisów prawa lub zwyczajów, co prowadzi do niewiążącej umowy w pozostałym zakresie.
Czy przedumowny obowiązek informacyjny wobec konsumenta stanowi element postanowienia umownego?
Odpowiedź sądu
Tak, przedumowny obowiązek informacyjny może stanowić element postanowienia umownego w kontekście oceny jego jasności i zrozumiałości.
Uzasadnienie
Sąd drugiej instancji uznał, że brak odpowiedniego poinformowania konsumenta o ryzyku kursowym przed zawarciem umowy jest istotny dla oceny, czy główne świadczenie zostało sformułowane w sposób jednoznaczny.
Czy w związku z dobrowolnym wykonaniem umowy przez kredytobiorcę przed wytoczeniem powództwa, można dokonywać kontroli incydentalnej klauzul indeksacyjnych?
Odpowiedź sądu
Tak, nawet po spłacie kredytu, można dokonywać kontroli incydentalnej klauzul indeksacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd drugiej instancji uznał, że roszczenie kredytobiorców o zwrot spełnionego świadczenia było zasadne w świetle art. 410 k.c., co implikuje możliwość kontroli abuzywności nawet po wykonaniu umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z.P. | osoba_fizyczna | powód |
| J.P. | osoba_fizyczna | powód |
| D.P. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowne, które nie zostały uzgodnione indywidualnie, a kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, są niedozwolone. Dotyczy to w szczególności postanowień, które ograniczają obowiązki świadczenia lub umożliwiają przedsiębiorcy jednostronne dokonanie zmian.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się również do zwrotu spełnionego świadczenia, gdy czynność prawna, która stanowiła podstawę świadczenia, okazała się nieważna lub nie wywołała zamierzonego skutku.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 398^3 § 1 i 2.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Zdanie drugie odnosi się do wymogu jasnego i zrozumiałego sformułowania głównych świadczeń.
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
Dla oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone, istotna jest chwila zawarcia umowy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądza od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
pr.bank. art. 69 § 3
Prawo bankowe
Umożliwia kredytobiorcom dokonywanie spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz przedterminowej spłaty kredytu w walucie obcej, do której kredyt jest denominowany lub indeksowany.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała całego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) wyklucza możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej w oparciu o zarzuty dotyczące abuzywności klauzul walutowych, gdy bank nie zakwestionował tezy o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych. • Istotna jest chwila zawarcia umowy dla oceny abuzywności postanowień umownych (art. 385^2 k.c.).
Odrzucone argumenty
Argumenty banku dotyczące wykładni art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, art. 65, 354, 358 § 2, art. 385^1 § 1 i 2 i art. 385^2 k.c., art. 69 ust. 3 pr.bank. nie doprowadziły do przyjęcia skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
uchwałą całego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do rangi zasady prawnej podniesiono tezy... • Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej w oparciu o powyższe podstawy, gdyż wykluczają istnienie stosunku prawnego po usunięciu z treści umowy kredytu indeksowanego źródła kursu walutowego. • dla stosowania art. 385^1 k.c. istotna jest chwila zawarcia umowy
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednolitej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie abuzywności klauzul walutowych w umowach kredytów frankowych i konsekwencji ich usunięcia z umowy."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których bank nie zakwestionował tezy o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych lub nie podniósł argumentów zgodnych z uchwałą III CZP 25/22.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego w kwestii abuzywności klauzul walutowych, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Sąd Najwyższy stawia kropkę nad 'i' w sprawie kredytów frankowych: bank przegrywa skargę kasacyjną!”
Dane finansowe
WPS: 68 927,04 PLN
zasądzone od banku: 68 927,04 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.