I CSK 3456/25

Sąd NajwyższyWarszawa2026-02-24
SNRodzinnepodział majątku wspólnegoWysokanajwyższy
podział majątkumajątek wspólnyskarga kasacyjnabrak formalnypostępowanie cywilneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieusuwalnych braków konstrukcyjnych wniosku.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną B. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku w sprawie o podział majątku wspólnego. Skarga kasacyjna została odrzucona z powodu nieusuwalnych braków konstrukcyjnych, w szczególności niewłaściwego oznaczenia zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia. Sąd podkreślił, że takie braki nie podlegają uzupełnieniu. W konsekwencji oddalono również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez B. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 13 czerwca 2025 r., które zmieniało postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 29 listopada 2023 r. w sprawie o podział majątku wspólnego M. K. i B. K. Skarżący B. K. zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w zakresie dotyczącym podziału majątku, rozliczenia wydatków i spłat. Wniosek skargi kasacyjnej, zarówno w części dotyczącej zmiany, jak i uchylenia postanowienia, został uznany za obarczony nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym. Sąd Najwyższy wskazał, że skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Brak sprecyzowania zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia sądu drugiej instancji stanowi wadę konstrukcyjną, która nie podlega uzupełnieniu. Sąd podkreślił, że nie może domniemywać zakresu złożonego wniosku. W związku z tym, skarga kasacyjna została odrzucona na podstawie art. 398^6 § 2 k.p.c. w związku z art. 398^4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c. Oddalono również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna z takim brakiem jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia jest elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej, którego brak nie podlega uzupełnieniu. Sąd nie może domniemywać intencji skarżącego w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

B. K. (skarżący) przegrał sprawę w postępowaniu kasacyjnym

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
B. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Powyższe elementy mają charakter konstrukcyjny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna, która nie spełnia wymogów określonych w art. 398^4, podlega odrzuceniu.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Jeśli skarga kasacyjna nie została odrzucona na etapie badania przez Sąd drugiej instancji, Sąd Najwyższy orzeka o jej odrzuceniu.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1, 2, 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^16

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna obarczona jest nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym w postaci nieprawidłowego oznaczenia zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna została obarczona nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym powyżej wymienione elementy mają charakter konstrukcyjny ich brak nie podlega uzupełnieniu nie może zastąpić w tym przypadku skarżącego, tzn. sąd nie może domniemywać zakresu złożonego wniosku o uchylenie

Skład orzekający

Piotr Telusiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi kasacyjnej z powodu braków konstrukcyjnych wniosku, w szczególności nieprawidłowego oznaczenia zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań ze skargą kasacyjną w sprawach cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jest ważne dla praktyków prawa cywilnego, ponieważ precyzyjnie określa wymogi formalne skargi kasacyjnej i konsekwencje ich niedopełnienia, co jest częstym problemem w praktyce.

Błąd formalny w skardze kasacyjnej? Sąd Najwyższy przypomina o kluczowych wymogach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 3456/25
POSTANOWIENIE
24 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2026 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku M. K.
‎
z udziałem B. K.
‎
o podział majątku wspólnego,
‎
na skutek skargi kasacyjnej B. K.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku
‎
z 13 czerwca 2025 r., II Ca 100/24,
I. odrzuca skargę kasacyjną;
II. oddala wniosek wnioskodawczyni o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
1. Postanowieniem z 13 czerwca 2025 r., Sąd Okręgowy w Białymstoku, w sprawie z
wniosku
M. K.
z udziałem B. K.
,
o podział majątku wspólnego,
na skutek apelacji wnioskodawczyni i uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku z 29 listopada 2023 r., zmienił zaskarżone postanowienie (pkt I); oddalił obie apelacje w pozostałym zakresie (pkt II);
orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt III).
2. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiódł uczestnik, zaskarżając postanowienie w części, tj. w zakresie
pkt I ppkt 1) zaskarżonego postanowienia - ponad już zasądzoną kwotę 24 545,59 zł; pkt I ppkt 2); pkt I ppkt 3 zaskarżonego postanowienia - ponad już dokonane ustalenie, że B. K. poniósł wydatki z tytułu utrzymania lokalu w kwocie 4 245,46 zł oraz w zakresie ustalenia poniesienia takich wydatków przez wnioskodawczynię M. K.; pkt I ppkt 4); pkt I ppkt 8); pkt I ppkt 9) zaskarżonego postanowienia, w zakresie pobrania wydatków od B. K.; pkt II. zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim Sąd oddalił apelację B. K. w pozostałym zakresie.
3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłanki określone w art. 398
9
§ 1 pkt 1, 2, 3 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została obarczona nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym, a zatem podlegała odrzuceniu w całości.
Zgodnie z art. 398
4
§ 1 pkt 1 i 3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in.:
- oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części,
- wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany.
Powyżej wymienione elementy mają charakter konstrukcyjny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego ich brak nie podlega uzupełnieniu. Dodać należy, że konieczność sprecyzowania zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia sądu drugiej instancji dotyczy każdego wniosku skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z dnia 25 maja 2018 r., I CZ 47/18).
Przypomnieć trzeba, że
skargę kasacyjną wywiódł uczestnik, zaskarżając postanowienie w części, tj. w zakresie
pkt I ppkt 1) zaskarżonego postanowienia - ponad już zasądzoną kwotę 24 545,59 zł; pkt I ppkt 2); pkt I ppkt 3 zaskarżonego postanowienia - ponad już dokonane ustalenie, że B. K. poniósł wydatki z tytułu utrzymania lokalu w kwocie 4 245,46 zł oraz w zakresie ustalenia poniesienia takich wydatków przez wnioskodawczynię M. K.; pkt I ppkt 4); pkt I ppkt 8); pkt I ppkt 9) zaskarżonego postanowienia, w zakresie pobrania wydatków od B. K.; pkt II. zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim Sąd oddalił apelację B. K. w pozostałym zakresie.
Skarżący wskazał jednak, że wnosi o:
- „zmianę zaskarżonego postanowienia w następujący sposób:
a) w części dotyczącej podziału majątku wspólnego M. K. i B. K. co do pozostałych składników majątkowych - przyznanie ruchomości wymienionych w punkcie I od litery d do litery 1 postanowienia wydanego 29.11.2023 r. przez Sąd Rejonowy w Białymstoku XI Wydział Cywilny sygn.. akt XI Ns 556/22 wnioskodawczyni M. K. za stosowną spłatą na rzecz uczestnika postępowania B. K.,
b) w części dotyczącej ustalenia jakoby M. K. poniosła nakład z majątku osobistego na majątek wspólny w kwocie 191 093,81 PLN - ustalenie, iż Wnioskodawczyni nie poniosła takiego nakładu, zważywszy, iż dokonała darowizny na rzecz uczestnika postępowania w wysokości równowartości przysługującego mu lokalu w prawa do nieruchomości,
c) dokonanie stosownych rozliczeń między stronami z obowiązkiem spłaty przez Wnioskodawczynię na rzecz Uczestnika postępowania B. K. kwoty odpowiadającej wyrównaniu udziałów w majątku wspólnym, ustalonej stosownie do rzeczywistego stanu prawnego wynikającego z darowizny udziału dokonanego przy nabyciu lokalu.” (punkt IV.2. skargi)
ewentualnie:
- „uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania” (punkt IV.3. skargi).
Tak skonstruowany wniosek (zarówno w punkcie IV.2., jak i punkcie IV.3. skargi) nie spełnia wymogu oznaczenia zakresu żądanego uchylenia (brak takiego wskazania stwarza również wątpliwości co do zakresu zmiany). Skarżący powinien wskazać, czy wnosi o uchylenie postanowienia w całości, czy też w części (wniosek ma przecież dotyczyć „uchylenia i zmiany” orzeczenia – por., również w kontekście art. 398
16
k.p.c., postanowienia SN: z 30 kwietnia 2025 r., I CSK 3996/24; z 18 grudnia 2024 r., I CSK 1430/24; z 21 marca 2024 r., I CSK 6803/22; z 12 kwietnia 2023 r., I CSK 4903/22). Sąd nie może zastąpić w tym przypadku skarżącego, tzn. sąd nie może domniemywać zakresu złożonego wniosku o uchylenie. Brak takiego wskazania czyni skargę niedopuszczalną (zob. postanowienia SN: z dnia 6 sierpnia 2014 r., V CSK 24/14 i z dnia 20 lutego 2015 r., V CSK 427/14).
5. Na podstawie art. 398
6
§ 2 k.p.c. skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu już na etapie badania jej przez Sąd drugiej instancji. Taka sytuacja jednak nie nastąpiła, zatem na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
6. Oddaleniu podlegał wniosek wnioskodawczyni o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosek, dotyczący kosztów postępowania,
został powiązany z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania lub jej oddaleniem
(zob. orzeczenie SN z dnia 15 listopada 1934 r., C II 1677/34, Zb. Urz. 1935 r. poz. 204; postanowienia SN: z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, z dnia 29 maja 2009 r., V CSK 37/09,
z dnia 8 sierpnia 2012 r., II CSK 112/12
).
[a.ł]
Piotr Telusiewicz
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI