I CSK 3455/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 17 lipca 2025 r. w sprawie z powództwa M.M. i K.M. o ustalenie i zapłatę. Głównym przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym była ocena, czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej przyjęcie wymaga istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Skarżący bank oparł wniosek o przyjęcie skargi na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzeby wykładni przepisów. Sąd Najwyższy szczegółowo omówił kryteria uznania zagadnienia za „istotne”, podkreślając, że musi być ono nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie i przyczyniać się do rozwoju prawa, a nie stanowić jedynie polemikę z orzeczeniem sądu niższej instancji czy próbę obejścia ustaleń faktycznych. Sąd uznał, że bank nie sprostał tym wymogom, a podniesione przez niego pytanie dotyczące zastosowania art. 358 k.c. miało charakter kazuistyczny i było związane z oceną konkretnej sprawy, a nie stanowiło problemu o szerszym znaczeniu prawnym. Ponadto, Sąd wskazał, że kwestie związane z abuzywnością klauzul walutowych, w tym możliwość zastąpienia ich przepisami dyspozytywnymi, były już wielokrotnie rozstrzygane w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności, Sąd odwołał się do wyroków TSUE i uchwał SN, które podkreślają, że eliminacja abuzywnych klauzul może prowadzić do nieważności całej umowy, jeśli jej istota uległaby zmianie. Wobec niespełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczono również o kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. Potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej dotyczącej klauzul abuzywnych w umowach kredytowych i konsekwencji ich eliminacji.
Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Orzeczenie odmawia rozpoznania skargi, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wskazanych przesłanek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, które byłoby nowe i nierozstrzygnięte, a jedynie przedstawił polemikę z orzecznictwem sądu niższej instancji. Podniesione zagadnienie miało charakter kazuistyczny i nie przyczyniało się do rozwoju prawa. Kwestie dotyczące abuzywności klauzul walutowych były już wielokrotnie rozstrzygane.
Jaka jest dopuszczalność zastąpienia abuzywnych klauzul umownych przepisami prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym lub ogólnym, w kontekście orzecznictwa TSUE i SN?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zastąpienie abuzywnych klauzul przepisami prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym lub ogólnym jest dopuszczalne w ograniczonych przypadkach, gdy usunięcie klauzuli zobowiązywałoby sąd do unieważnienia umowy jako całości, narażając konsumenta na szczególnie szkodliwe skutki. W przypadku braku możliwości ustalenia wiążącego kursu waluty obcej, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa TSUE i SN, które wskazują, że możliwość zastąpienia nieuczciwego postanowienia przepisem prawa krajowego jest wyjątkiem. W przypadku klauzul walutowych, ich eliminacja może prowadzić do zmiany charakteru głównego przedmiotu umowy, co przemawia za jej całkowitą nieważnością. Sąd podkreślił, że niedopuszczalna jest sądowa modyfikacja treści postanowienia nieuczciwego w drodze wykładni sądowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | powód |
| K.M. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 358
Kodeks cywilny
Dotyczy przeliczenia wartości na walutę obcą, podniesione jako zagadnienie prawne przez skarżącego.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Dotyczy stosowania przepisów dyspozytywnych, podniesione jako zagadnienie prawne przez skarżącego.
k.c. art. 385^1 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne).
k.c. art. 385^2
Kodeks cywilny
Określa czas oceny niedozwolonego charakteru postanowienia umownego.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 3
Ustawa - Prawo bankowe
Dotyczy możliwości dokonywania spłat w walucie obcej w umowach kredytu denominowanego lub indeksowanego.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
Podstawa do ustalenia wysokości opłat za czynności adwokackie w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego. • Nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Podniesione przez skarżącego zagadnienie ma charakter kazuistyczny i stanowi polemikę z orzecznictwem.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. • Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się do rozwoju prawa. • Nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia. • Występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego w zasadzie powinno spełniać wymagania stawiane zapytaniu przedstawianemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa. […]
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. Potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej dotyczącej klauzul abuzywnych w umowach kredytowych i konsekwencji ich eliminacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Orzeczenie odmawia rozpoznania skargi, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie kredytu frankowego jest interesujące ze względu na analizę przesłanek kasacyjnych oraz utrwalone stanowisko SN i TSUE w kwestii klauzul abuzywnych i ich wpływu na umowę.
“Sąd Najwyższy: Kiedy skarga kasacyjna w sprawie kredytu frankowego nie ma szans na rozpoznanie?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.