I CSK 3451/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną spółki M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, dotyczącego zapłaty i odstąpienia od umowy w kontekście Prawa zamówień publicznych (PZP) w związku z pandemią COVID-19. Spółka wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienia prawne dotyczące określenia terminu na odstąpienie od umowy oraz interpretacji pojęcia interesu publicznego w sytuacji kolizji wartości. Podniesiono również zarzut oczywistej zasadności skargi z powodu niewłaściwego zastosowania art. 145 ust. 1 PZP. Sąd Najwyższy, powołując się na liczne orzecznictwo, wyjaśnił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym służącym rozwojowi prawa i jednolitości orzecznictwa, a jej przyjęcie wymaga spełnienia przesłanek z art. 398^9^ § 1 k.p.c. Analiza wniosku wykazała, że przedstawione zagadnienia prawne miały charakter kazuistyczny, odnosiły się do konkretnych ustaleń faktycznych sprawy i nie stanowiły istotnych problemów wymagających wykładni przepisów w celu rozwoju prawa. Skarga nie została również uznana za oczywiście uzasadnioną, gdyż zarzucane uchybienia nie były oczywiste i wymagałyby głębszej analizy, a skarżąca w istocie kwestionowała ustalenia faktyczne, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaProceduralne aspekty przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi dotyczące istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi.
Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
W jaki sposób należy określić dzień, od którego należy liczyć bieg terminu na odstąpienie od umowy w związku ze zmianą okoliczności powodującą, że wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym w przypadku, o którym mowa w art. 145 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych oraz art. 456 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, gdy zdarzeniem stanowiącym zmianę okoliczności jest pandemia COVID-19 lub jej skutki dla ochrony zdrowia i życia ludzkiego?
Odpowiedź sądu
Zagadnienie to ma charakter kazuistyczny i odnosi się do konkretnych okoliczności sprawy, a nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni dla rozwoju prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sposób określenia dnia rozpoczęcia biegu terminu na odstąpienie od umowy w związku ze zmianą okoliczności (pandemia COVID-19) w kontekście interesu publicznego, jest kwestią zależną od konkretnych ustaleń faktycznych, a nie uniwersalnym problemem prawnym uzasadniającym przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Czy interes publiczny, o którym mowa w art. 145 ust. 1 PZP oraz art. 456 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych może być ograniczony wyłącznie do wartości takich jak ochrona zdrowia i życia ludzkiego w sytuacji, gdy doznaje on kolizji z innymi wartościami, które również mogą być traktowane jako interes publiczny, jak ochrona zatrudnienia lub ochrona przedsiębiorców?
Odpowiedź sądu
Zagadnienie to ma charakter kazuistyczny i odnosi się do konkretnych okoliczności sprawy, a nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni dla rozwoju prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że interpretacja pojęcia interesu publicznego w sytuacji kolizji z innymi wartościami (ochrona zatrudnienia, przedsiębiorców) jest kwestią zależną od konkretnych ustaleń faktycznych, a nie uniwersalnym problemem prawnym uzasadniającym przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu oczywistego uchybienia polegającego na niewłaściwym zastosowaniu art. 145 ust. 1 PZP, gdy nie został ustalony konkretny dzień rozpoczęcia biegu terminu na odstąpienie od umowy?
Odpowiedź sądu
Nie, skarga nie została uznana za oczywiście uzasadnioną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzucane uchybienia nie były oczywiste i widoczne prima facie. Skarżąca w istocie kwestionowała ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Ustalenia faktyczne dotyczące wiedzy pozwanego o okolicznościach uzasadniających odstąpienie od umowy były wystarczające do oceny zastosowania art. 145 ust. 1 PZP.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | pozwanego |
Przepisy (18)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
PZP art. 145 § ust. 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy możliwości odstąpienia od umowy w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o zmianie okoliczności powodującej, że wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym.
PZP art. 456 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy możliwości odstąpienia od umowy w związku ze zmianą okoliczności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaganie prawidłowego powołania i uzasadnienia istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 2 pkt 7
Podstawa do ustalenia opłat za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 10 ust. 4 pkt 2
Podstawa do ustalenia opłat za czynności adwokackie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 20
Podstawa do ustalenia opłat za czynności adwokackie.
u.P.G.R.P. art. 32 § ust. 3
Ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do ustalenia opłat za czynności Prokuratorii Generalnej.
k.p.c. art. 387 § § 2^1^ pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz przedstawiania ustaleń faktycznych w oparciu o stwierdzenia z uzasadnienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 387 § § 2^1^ pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przedstawiania ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 398 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji przepisów PZP w kontekście pandemii. • Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu błędnego zastosowania art. 145 ust. 1 PZP.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia (środek prawny), nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. „przedsądu” ustanowiona w art. 398^9^ k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. • Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398^9^ § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi prawa. • Oczywista zasadność skargi oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. • Powódka odwołuje się do naruszenia prawa materialnego, gdy w istocie jej celem jest niedopuszczalna na etapie postępowania kasacyjnego polemika z ustaleniami faktycznymi będącymi kanwą dla wydania przez sąd drugiej instancji zaskarżonego orzeczenia.
Skład orzekający
Maciej Kowalski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi dotyczące istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, jednak dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe wymogi formalne i merytoryczne.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.