I CSK 3432/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej J. F. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2023 r. w sprawie o zapłatę. Skarżący podnosił zarzuty nieważności postępowania wynikającej z rozpoznania apelacji przez sąd w jednoosobowym składzie zamiast trzyosobowego, powołując się na uchwałę SN III PZP 6/22. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za niezasadny, wskazując, że uchwała ta wiąże od dnia jej podjęcia, a zaskarżony wyrok został wydany wcześniej. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola konstytucyjności ustaw jest wyłączną kompetencją Trybunału Konstytucyjnego, a sądy nie mogą samodzielnie derogować przepisów ustawowych. Sąd Najwyższy stwierdził również, że Konstytucja RP nie determinuje wprost dopuszczalnych składów sądów powszechnych, a skład jednoosobowy sądu odwoławczego nie narusza praw procesowych. Skarga kasacyjna nie została uznana za oczywiście uzasadnioną. Sąd Najwyższy odrzucił argumenty dotyczące błędnego ustalenia podstawy prawnej roszczenia (art. 415 k.c. zamiast art. 230 k.c.), wskazując na umowny tytuł prawny pozwanego do nieruchomości. Zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych zostały uznane za niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Kwestia naliczania odsetek za opóźnienie została uznana za niejednolicie rozstrzyganą w orzecznictwie, co wyklucza oczywistą zasadność skargi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od J. F. na rzecz D. M. koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących składu sądu w postępowaniu odwoławczym, kompetencji sądów do kontroli konstytucyjności ustaw oraz dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami covidowymi i uchwałą SN III PZP 6/22, a także ogólnych zasad postępowania kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie, ukształtowanym na podstawie przepisów covidowych, prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie nie prowadzi do nieważności postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy, gdyż uchwała Sądu Najwyższego III PZP 6/22 wiąże od dnia jej podjęcia, a ponadto sądy nie mają kompetencji do samodzielnej kontroli konstytucyjności ustaw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że uchwała III PZP 6/22, na którą powoływał się skarżący, została podjęta po wydaniu zaskarżonego wyroku. Podkreślono również, że wyłączną kompetencją do kontroli konstytucyjności ustaw jest Trybunał Konstytucyjny, a sądy nie mogą samodzielnie derogować przepisów ustawowych. Dodatkowo, Konstytucja RP nie determinuje wprost dopuszczalnych składów sądów powszechnych, a skład jednoosobowy sądu odwoławczego nie narusza praw procesowych.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w przypadku zarzutów dotyczących błędnych ustaleń faktycznych, oceny dowodów, podstawy prawnej roszczenia oraz naliczania odsetek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, ponieważ zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, a kwestie dotyczące podstawy prawnej roszczenia i naliczania odsetek nie wykazują oczywistego naruszenia prawa, które nie podlegałoby różnej wykładni.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów są niedopuszczalne na gruncie art. 398^3 § 3 k.p.c. W odniesieniu do podstawy prawnej roszczenia, wskazano na umowny tytuł prawny pozwanego. Kwestia naliczania odsetek została uznana za niejednolicie rozstrzyganą w orzecznictwie, co wyklucza stwierdzenie oczywistej zasadności skargi. Oczywista zasadność wymaga widocznego na pierwszy rzut oka naruszenia prawa, które nie podlega różnej wykładni.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. | osoba_fizyczna | powód |
| J. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa z dnia 2 marca 2020 r. art. 15zzs¹ § 1 pkt 4
Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398¹³ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398³ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 363 § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398¹ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania wynikająca z rozpoznania apelacji przez sąd w jednoosobowym składzie. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej. • Błędne ustalenie podstawy prawnej roszczenia (art. 230 k.c. zamiast art. 415 k.c.). • Błędna ocena dowodów i ustaleń faktycznych. • Niewłaściwe naliczanie odsetek za opóźnienie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w uchwale w istocie dokonał tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustawy, co w polskim porządku prawnym stanowi wyłączną kompetencję Trybunału Konstytucyjnego. • Przypisanie sobie w tym zakresie kompetencji derogacyjnych przez sąd, w tym Sąd Najwyższy, stanowi oczywiste i rażące naruszenie zasady trójpodziału władzy. • Nie ma jednak podstaw do twierdzenia, iż skład jednoosobowy sądu odwoławczego jest niezgodny z zasadami i standardami konstytucyjnymi, jako naruszający tzw. procesowe prawa podstawowe. • Przesłanka „oczywistej zasadności skargi kasacyjnej • nie odpowiada jednocześnie w pełni przesłance „oczywistego naruszenia prawa" przez wydanie zaskarżonego orzeczenia. • Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w postępowaniu odwoławczym, kompetencji sądów do kontroli konstytucyjności ustaw oraz dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami covidowymi i uchwałą SN III PZP 6/22, a także ogólnych zasad postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie porusza fundamentalne kwestie ustrojowe dotyczące podziału władzy, kontroli konstytucyjności i roli Sądu Najwyższego w kontekście uchwał mających moc zasady prawnej, co jest zawsze interesujące dla prawników.
“Sąd Najwyższy: Czy jednoosobowy skład sądu odwoławczego to nieważność postępowania? Kluczowa odpowiedź SN.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.