I CSK 3421/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną A.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy. Powód domagał się zasądzenia 100 000 zł od Skarbu Państwa – Dyrektora Zakładu Karnego w [...] tytułem zapłaty. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty dotyczące istotnych zagadnień prawnych związanych z art. 110a § 1 i 4 k.k.w., w szczególności możliwości ingerencji dyrektora zakładu karnego w uprawnienia osadzonego oraz oceny tych działań przez sąd cywilny w kontekście ochrony dóbr osobistych. Sąd Najwyższy, działając w ramach instytucji przedsądu, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że problem prawny dotyczący oceny działań dyrektora zakładu karnego przez sąd cywilny został już rozstrzygnięty w orzecznictwie (wyrok IV CSK 276/11), a sąd cywilny nie jest władny oceniać legalności decyzji dyrektora w procesie o naruszenie dóbr osobistych, jeśli skazany nie skorzystał z przewidzianych trybów odwoławczych. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, aby wątpliwości prawne miały rzeczywisty i poważny charakter, ani że skarga jest oczywiście uzasadniona. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy nie obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego ze względu na jego sytuację materialną, a koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznał radcy prawnemu J.F. od Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia wymogów formalnych, w szczególności przesłanek z art. 398^9 k.p.c. oraz kwestii związanych z kompetencjami sądu cywilnego w ocenie działań dyrektora zakładu karnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące postępowania kasacyjnego i relacji między sądem cywilnym a postępowaniem penitencjarnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd cywilny w sprawie o ochronę dóbr osobistych jest władny oceniać, czy dyrektor zakładu karnego, odmawiając przyznania skazanemu określonego w przepisach k.k.w. uprawnienia, działał zgodnie z prawem czy bezprawnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd cywilny nie jest władny oceniać legalności działań dyrektora zakładu karnego w procesie o naruszenie dóbr osobistych, jeśli skazany nie skorzystał z przewidzianych trybów odwoławczych w ramach postępowania penitencjarnego.
Uzasadnienie
Ocena działań dyrektora zakładu karnego należy do sędziego lub sądu penitencjarnego. Dopuszczenie takiej oceny przez sąd cywilny prowadziłoby do dwutorowości postępowania i podważenia znaczenia trybu penitencjarnego.
Czy wodoszczelny zegarek może stanowić przedmiot zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa w zakładzie karnym?
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej.
Czy przepis art. 110a § 1 k.k.w. ma charakter gwarancyjny i nie można ingerować w jego treść na podstawie wewnętrznych aktów prawnych dyrektorów zakładów karnych?
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej.
Czy wniesiona skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga wykazania szczególnych, kwalifikowanych wypadków naruszenia prawa, a nie tylko samego zarzutu naruszenia przepisu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.W. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Dyrektor Zakładu Karnego w [...] | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1-4
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja przedsądu służy ocenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie wskazanych przesłanek, a nie merytorycznej ocenie skargi.
k.k.w. art. 110a § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Przepis dotyczący uprawnień osadzonych, którego interpretacja była przedmiotem sporu.
k.k.w. art. 110a § § 4
Kodeks karny wykonawczy
Przepis dotyczący uprawnień osadzonych, którego interpretacja była przedmiotem sporu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga zawarcia w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania z profesjonalnym wywodem prawnym nawiązującym do przesłanek przedsądu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany przez art. 398^21 k.p.c. do postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Stosuje przepisy o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 k.p.c. • Podniesione zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego. • Brak wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnych zagadnień prawnych związanych z art. 110a k.k.w. • Potrzeba wykładni art. 110a § 1 i 4 k.k.w. jako przepisów budzących poważne wątpliwości. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a zarazem kwalifikowanym pismem procesowym o ściśle określonej przez ustawę treści. • Sąd Najwyższy [...] nie jest trzecią instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym. • Na etapie przedsądu Sąd Najwyższy ocenia wyłącznie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadnienie. • Sąd cywilny w procesie o naruszenie dóbr osobistych skazanego nie jest władny oceniać, czy dyrektor zakładu karnego, odmawiając przyznania skazanemu określonego w przepisach k.k.w. uprawnienia, działał zgodnie z prawem czy bezprawnie.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia wymogów formalnych, w szczególności przesłanek z art. 398^9 k.p.c. oraz kwestii związanych z kompetencjami sądu cywilnego w ocenie działań dyrektora zakładu karnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego, ale zawiera ogólne wytyczne dotyczące postępowania kasacyjnego i relacji między sądem cywilnym a postępowaniem penitencjarnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy oraz precyzuje granice kompetencji sądów cywilnych w sprawach dotyczących osadzonych w zakładach karnych, co jest istotne dla praktyków.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe zasady i pułapki procesowe.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.