I CSK 341/15

Sąd Najwyższy2016-02-19
SNCywilneochrona konsumentówWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaniedozwolone postanowienia umownewzorzec umowyochrona konsumentówdopuszczalność skargiSąd Najwyższycofnięcie pozwu

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego o umorzeniu postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, uznając ją za niedopuszczalną.

Powód złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które uchyliło wyrok Sądu Okręgowego i umorzyło postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, w związku z cofnięciem pozwu przez pełnomocnika powoda. Sąd Najwyższy, badając dopuszczalność skargi, stwierdził, że zgodnie z art. 479^42 § 2 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji, a przepis ten jest przepisem szczególnym wyłączającym dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. W konsekwencji, skarga kasacyjna została odrzucona.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez powoda M. M. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 18 listopada 2013 r. i umorzył postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Umorzenie nastąpiło w wyniku cofnięcia pozwu przez pełnomocnika powoda na rozprawie apelacyjnej. Powód, działając w imieniu własnym jako radca prawny, zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów k.p.c., w tym art. 232, art. 203 § 4 w zw. z art. 479^41 i art. 386 § 3 w zw. z art. 385 § 1 k.p.c. Wskazał również na występowanie przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy, przed przystąpieniem do badania tych przyczyn, zbadał dopuszczalność skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 398^1 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania. Jednakże, przepis szczególny dotyczący postępowań w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, tj. art. 479^42 § 2 k.p.c., stanowi, że skarga kasacyjna przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy przyjął dominujący w piśmiennictwie pogląd, że art. 479^42 § 2 k.p.c. jest przepisem szczególnym, który wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania w tego typu sprawach. W związku z tym, skarga kasacyjna powoda została uznana za niedopuszczalną i odrzucona na podstawie art. 398^6 § 3 w zw. z art. 479^42 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z przepisami k.p.c. i rozporządzeniami dotyczącymi opłat za czynności radców prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przyjął, że art. 479^42 § 2 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 398^1 § 1 k.p.c., który wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznapowód
[…] Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Współkapozwany

Przepisy (15)

Główne

k.p.c. art. 479^42 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadkach, o których mowa w art. 398^1 § 1, sąd drugiej instancji albo sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną jako niedopuszczalną lub opartą na braku podstaw.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 14 § ust. 3 pkt 2

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 12 § ust. 4

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 21

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w zarzutach skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 203 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w zarzutach skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 479^41

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w zarzutach skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w zarzutach skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 385 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany w zarzutach skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wspomniany we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 479^42 § 2 k.p.c. jako przepis szczególny wyłączający dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

Odrzucone argumenty

Argumenty powoda dotyczące naruszenia przepisów k.p.c. (art. 232, 203 § 4, 386 § 3 w zw. z art. 385 § 1 k.p.c.) oraz występowania przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, które nie zostały rozpatrzone z uwagi na niedopuszczalność skargi.

Godne uwagi sformułowania

Według dominującego w piśmiennictwie poglądu, art. 479^42 § 2 k.p.c. jest w stosunku do art. 398^1 § 1 k.p.c. przepisem szczególnym, wyłączającym w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone dopuszczalność skargi kasacyjnej w odniesieniu do postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania.

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, w szczególności od postanowień sądu drugiej instancji o umorzeniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i rodzaju sprawy (ochrona konsumentów, wzorce umowne).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w specyficznej kategorii spraw konsumenckich, co jest istotne dla praktyków.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie o klauzule abuzywne.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 341/15
POSTANOWIENIE
Dnia 19 lutego 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie z powództwa M. M.
‎
przeciwko […] Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w W
‎
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 lutego 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt VI ACa […],
1) odrzuca skargę kasacyjną,
2) zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 120
‎
(sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
‎
przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w […] uchylił wyrok Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 18 listopada 2013 r. w sprawie z powództwa M. M. przeciwko […] Towarzystwu Ubezpieczeń SA o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i umorzył postępowanie w sprawie. Orzeczenie to zapadło w następstwie cofnięcia na rozprawie apelacyjnej pozwu przez pełnomocnika powoda.
W skardze kasacyjnej powód, radca prawny, działając w imieniu własnym zarzucił postanowieniu Sądu Apelacyjnego z dnia 4 grudnia 2014 r. naruszenie przepisu art. 232, przepisu art. 203 § 4 w związku z art. 479
41
i przepisu art. 386 § 3 w związku z art. 385 § 1 k.p.c.
We wniosku o przyjęcie do rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej powód wskazał, że odwołał oświadczenia o cofnięciu pozwu i powołał się na występowanie w sprawie określonych w art. 398
9
§ 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 4 k.p.c. przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przed rozważeniem występowania w sprawie przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, należało zbadać, czy skarga kasacyjna w sprawie jest w ogóle dopuszczalna.
Zgodnie z art. 398
1
§ 1 k.p.c., skarga kasacyjna przysługuje
od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Dotyczący postępowania w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za n
i
edozwolone przepis art. 479
42
§ 2 k.p.c. stanowi, że skarga kasacyjna przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji.
Według dominującego w piśmiennictwie poglądu, art. 479
42
§ 2 k.p.c. jest w stosunku do art.
398
1
§ 1 k.p.c. przepisem szczególnym, wyłączającym w sprawach
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone dopuszczalność skargi kasacyjnej w odniesieniu do postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania.
W świetle tego, zasługującego na akceptacje poglądu, należało wniesioną przez powoda skargę kasacyjną uznać za niedopuszczalną i w konsekwencji na podstawie art. 398
6
§ 3 związku z art. 479
42
§ 2 k.p.c. odrzucić, a o kosztach postępowania przed Sądem Najwyższym rozstrzygnąć zgodnie z art.
98 w związku z art. 108 § 1 i art. 398
21
k.p.c. oraz § 14 ust. 3 pkt 2 i § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowione z urzędu (Dz.U.2013.490) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804).
[l.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI