Orzeczenie · 2025-07-02

I CSK 3408/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-07-02
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomośćskarga kasacyjnaSąd Najwyższyciężar dowodudomniemanie prawneposiadanie

Sprawa dotyczyła wniosku o zasiedzenie nieruchomości, który został oddalony przez Sąd Rejonowy w Łomży, a następnie apelacja wnioskodawczyni Z.D. również została oddalona przez Sąd Okręgowy w Łomży. Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną, argumentując, że sądy niższych instancji błędnie oceniły materiał dowodowy i pominęły wiążące domniemania prawne dotyczące samoistności i ciągłości posiadania, co naruszało art. 6 k.c. w związku z art. 339 i 340 k.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przypomniał, że skarga ta jest środkiem nadzwyczajnym służącym kontroli prawidłowości stosowania prawa, a nie ponownej ocenie ustaleń faktycznych i dowodów. Sąd podkreślił, że przesłanka oczywistej zasadności skargi wymaga wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia przepisów, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia. Ponieważ skarżąca skupiła się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i oceny dowodów, Sąd Najwyższy uznał, że nie wykazała ona przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania, w szczególności oczywistej zasadności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zwłaszcza gdy zarzuty dotyczą oceny dowodów i ustaleń faktycznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i przesłanek jego dopuszczalności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących błędnej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna jest instrumentem kontroli prawidłowości stosowania prawa, a nie służy do kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej celem jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa i prawidłowości stosowania prawa. Kontrola ustaleń faktycznych i oceny dowodów należy do kompetencji sądów merytorycznych.

Czy zarzut naruszenia art. 6 k.c. w zw. z art. 339 k.c. i art. 340 k.c. poprzez pominięcie wiążących domniemań prawnych dotyczących samoistności i ciągłości posiadania może stanowić podstawę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, jeśli opiera się na błędnej ocenie dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzut ten jest ściśle związany z kwestionowaniem ustaleń faktycznych i oceny dowodów, nie można stwierdzić oczywistej zasadności skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nawet jeśli skarżąca powołuje się na naruszenie przepisów dotyczących domniemań prawnych, to jeśli argumentacja sprowadza się do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, nie można uznać skargi za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
J.Z.

Strony

NazwaTypRola
Z.D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J.Z.osoba_fizycznauczestniczka
P.D.osoba_fizycznauczestnik
E.K.osoba_fizycznauczestnik
B.W.osoba_fizycznauczestnik
T.D.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Zasada ciężaru dowodu.

k.c. art. 339

Kodeks cywilny

Domniemanie samoistności posiadania.

k.c. art. 340

Kodeks cywilny

Domniemanie ciągłości posiadania.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów jako podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach w sprawach, w których strony mają różne interesy.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie służy kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów. • Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie została wykazana. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 k.c. w zw. z art. 339 k.c. i art. 340 k.c. były oparte na kwestionowaniu ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Sądy niższych instancji błędnie oceniły materiał dowodowy. • Sądy niższych instancji pominęły wiążące domniemania prawne dotyczące samoistności i ciągłości posiadania. • Nastąpiło naruszenie art. 6 k.c. w zw. z art. 339 k.c. i art. 340 k.c.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne. • Sąd Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a nie jest przecież jego zadaniem dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. • skarga kasacyjna jest instrumentem prawidłowości stosowania prawa przez sądy, a nie służy do kontroli ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia. • Nie można zatem przenosić do postępowania kasacyjnego sporów dotyczących stanu faktycznego, gdyż jego ustalenie należy do sądów meriti, a Sąd Najwyższy nie ma w tym zakresie żadnych, ustrojowych ani procesowych kompetencji.

Skład orzekający

Małgorzata Manowska

Pierwszy Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zwłaszcza gdy zarzuty dotyczą oceny dowodów i ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i przesłanek jego dopuszczalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego, co czyni je interesującym głównie dla prawników procesualistów.

Kiedy Sąd Najwyższy nie przyjmie Twojej skargi kasacyjnej? Kluczowe zasady postępowania.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 450 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst