I CSK 3400/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał wniosek Banku S.A. o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej ustalenia abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowie kredytowej. Bank argumentował, że istnieje istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości oszacowania przyszłych świadczeń konsumenta i tym samym oceny postanowień pod kątem abuzywności. Sąd Najwyższy przypomniał przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości. Analizując argumentację banku, Sąd stwierdził, że przepisy dotyczące klauzul indeksacyjnych, w tym ich charakter jako głównych świadczeń umownych oraz zasady oceny ich przejrzystości i abuzywności, były już wielokrotnie przedmiotem wykładni zarówno Trybunału Sprawiedliwości UE, jak i Sądu Najwyższego. Wskazano, że dominujący pogląd orzeczniczy uznaje klauzule indeksacyjne za kluczowe dla umowy kredytu, a ich niedozwolony charakter może prowadzić do upadku całej umowy, jeśli nie można jej utrzymać bez tych klauzul. Sąd Najwyższy podkreślił, że wyeliminowanie klauzul przeliczeniowych i ryzyka walutowego prowadzi do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że staje się ona umową o odmiennej istocie, co uniemożliwia jej dalsze obowiązywanie w pierwotnym kształcie. Ponieważ powodowie konsekwentnie opowiadali się za upadkiem umowy, a uzupełnienie luk nie było możliwe, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odmówił jej przyjęcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości, stanowi samoistnie o niejednoznaczności tego postanowienia umownego, a w konsekwencji, czy postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem abuzywności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ale samo w sobie nie jest wystarczające do stwierdzenia abuzywności bez analizy innych przesłanek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia abuzywności klauzul indeksacyjnych, w tym brak możliwości oszacowania przyszłych świadczeń, została już wyjaśniona w orzecznictwie. Podkreślono, że klauzule te, kształtujące główne świadczenie kredytobiorcy, podlegają ocenie pod kątem przejrzystości i zgodności z dobrymi obyczajami, a ich niedozwolony charakter może prowadzić do upadku umowy.
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienia mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo TSUE i własne, uznał, że klauzule pozwalające bankowi na jednostronne ustalenie kursów walut są nietransparentne, naruszają równorzędność stron i dobre obyczaje, a tym samym są abuzywne.
Czy po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień umownych (klauzul indeksacyjnych i przeliczeniowych) umowa kredytu nadal może obowiązywać?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wyeliminowanie tych klauzul prowadzi do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że staje się ona umową o odmiennej istocie i charakterze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyeliminowanie klauzul indeksacyjnych i ryzyka walutowego przekształca umowę w sposób uniemożliwiający jej dalsze obowiązywanie w zamierzonym przez strony kształcie, co prowadzi do jej upadku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.K. | osoba_fizyczna | powód |
| B.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
P.wek. art. 41
Prawo wekslowe
k.c. art. 358 § 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podniesione przez bank zagadnienia prawne dotyczące klauzul indeksacyjnych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE. • Brak jest potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego abuzywności klauzul indeksacyjnych. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Kluczowe postanowienia umowne, które określają główne świadczenie kredytobiorcy, podlegają ocenie pod kątem przejrzystości i abuzywności. • Wykluczenie klauzul indeksacyjnych i ryzyka walutowego prowadzi do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnego zagadnienia abuzywności klauzul w umowach kredytowych, które ma szerokie znaczenie praktyczne dla konsumentów i banków. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii przyjmowania skarg kasacyjnych w sprawach już ugruntowanych orzeczniczo.
“Sąd Najwyższy stawia tamę próbom ponownego otwierania spraw o klauzule abuzywne – bankowi odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.