Orzeczenie · 2026-04-09

I CSK 3400/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-09
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
kredyt indeksowanyklauzula abuzywnaSąd Najwyższyskarga kasacyjnaTSUEryzyko walutoweprzejrzystość umowyupadek umowy

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek Banku S.A. o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej ustalenia abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowie kredytowej. Bank argumentował, że istnieje istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości oszacowania przyszłych świadczeń konsumenta i tym samym oceny postanowień pod kątem abuzywności. Sąd Najwyższy przypomniał przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości. Analizując argumentację banku, Sąd stwierdził, że przepisy dotyczące klauzul indeksacyjnych, w tym ich charakter jako głównych świadczeń umownych oraz zasady oceny ich przejrzystości i abuzywności, były już wielokrotnie przedmiotem wykładni zarówno Trybunału Sprawiedliwości UE, jak i Sądu Najwyższego. Wskazano, że dominujący pogląd orzeczniczy uznaje klauzule indeksacyjne za kluczowe dla umowy kredytu, a ich niedozwolony charakter może prowadzić do upadku całej umowy, jeśli nie można jej utrzymać bez tych klauzul. Sąd Najwyższy podkreślił, że wyeliminowanie klauzul przeliczeniowych i ryzyka walutowego prowadzi do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że staje się ona umową o odmiennej istocie, co uniemożliwia jej dalsze obowiązywanie w pierwotnym kształcie. Ponieważ powodowie konsekwentnie opowiadali się za upadkiem umowy, a uzupełnienie luk nie było możliwe, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odmówił jej przyjęcia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości, stanowi samoistnie o niejednoznaczności tego postanowienia umownego, a w konsekwencji, czy postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem abuzywności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ale samo w sobie nie jest wystarczające do stwierdzenia abuzywności bez analizy innych przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestia abuzywności klauzul indeksacyjnych, w tym brak możliwości oszacowania przyszłych świadczeń, została już wyjaśniona w orzecznictwie. Podkreślono, że klauzule te, kształtujące główne świadczenie kredytobiorcy, podlegają ocenie pod kątem przejrzystości i zgodności z dobrymi obyczajami, a ich niedozwolony charakter może prowadzić do upadku umowy.

Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie postanowienia mają charakter niedozwolonych postanowień umownych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo TSUE i własne, uznał, że klauzule pozwalające bankowi na jednostronne ustalenie kursów walut są nietransparentne, naruszają równorzędność stron i dobre obyczaje, a tym samym są abuzywne.

Czy po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień umownych (klauzul indeksacyjnych i przeliczeniowych) umowa kredytu nadal może obowiązywać?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wyeliminowanie tych klauzul prowadzi do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że staje się ona umową o odmiennej istocie i charakterze.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wyeliminowanie klauzul indeksacyjnych i ryzyka walutowego przekształca umowę w sposób uniemożliwiający jej dalsze obowiązywanie w zamierzonym przez strony kształcie, co prowadzi do jej upadku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Bank spółka akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
K.K.osoba_fizycznapowód
B.K.osoba_fizycznapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

P.wek. art. 41

Prawo wekslowe

k.c. art. 358 § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podniesione przez bank zagadnienia prawne dotyczące klauzul indeksacyjnych zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE. • Brak jest potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego abuzywności klauzul indeksacyjnych. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Kluczowe postanowienia umowne, które określają główne świadczenie kredytobiorcy, podlegają ocenie pod kątem przejrzystości i abuzywności. • Wykluczenie klauzul indeksacyjnych i ryzyka walutowego prowadzi do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze.

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnego zagadnienia abuzywności klauzul w umowach kredytowych, które ma szerokie znaczenie praktyczne dla konsumentów i banków. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii przyjmowania skarg kasacyjnych w sprawach już ugruntowanych orzeczniczo.

Sąd Najwyższy stawia tamę próbom ponownego otwierania spraw o klauzule abuzywne – bankowi odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst