I CSK 339/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie B.P. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2025 r., dotyczącego sprawy o zapłatę zainicjowanej przez Bank S.A. z siedzibą w G. Skarżący przedstawił cztery zagadnienia prawne, które miały stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zagadnienia te dotyczyły przede wszystkim wykładni art. 117¹ Kodeksu cywilnego w kontekście ochrony konsumenta, możliwości zastosowania tej instytucji na korzyść profesjonalisty (banku), kwalifikacji niepewności orzeczniczej jako „wyjątkowego przypadku” uzasadniającego przełamanie przedawnienia, a także zgodności wykładni tego przepisu z celem art. 7 dyrektywy 93/13 oraz art. 102 i 458¹⁶ k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej, stwierdził, że przedstawione zagadnienia prawne nie mają charakteru doniosłego z punktu widzenia rozwoju prawa, ponieważ zostały już rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II CSKP 1250/24. W przywołanym orzeczeniu SN podkreślił, że celem wprowadzenia art. 117¹ k.c. było wzmocnienie pozycji konsumenta przy jednoczesnym zachowaniu równowagi stron, a w sytuacjach analogicznych do tej, konsument otrzymuje pełne zaspokojenie, podczas gdy profesjonalista traci możliwość odzyskania wypłaconych środków. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie stosowania art. 117¹ k.c. na korzyść konsumentów i odmowy jego stosowania na korzyść profesjonalistów, zwłaszcza w kontekście przedawnienia roszczeń bankowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której bank dochodzi zwrotu kapitału po upływie terminu przedawnienia, a sąd odmawia uwzględnienia roszczenia z uwagi na przedawnienie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zastosowanie art. 117¹ k.c. na korzyść profesjonalisty (banku) jest zgodne z wykładnią celowościową i systemową prawa cywilnego, a w szczególności z zasadą wzmocnionej ochrony konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 117¹ k.c. na korzyść profesjonalisty (banku) nie jest zgodne z zasadą wzmocnionej ochrony konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w wyroku z 23 kwietnia 2025 r., II CSKP 1250/24, rozstrzygnął, że celem art. 117¹ k.c. było wzmocnienie pozycji konsumenta, a nie profesjonalisty. W analogicznych stanach faktycznych konsument uzyskuje pełne zaspokojenie, podczas gdy bank nie może odzyskać wypłaconych środków.
Czy niepewność kształtującej się linii orzeczniczej, stanowiąca immanentny element ryzyka działalności gospodarczej profesjonalnego podmiotu może być kwalifikowana jako „wyjątkowy przypadek” i czy przemawiają za tym względy słuszności, uzasadniające przełamanie na korzyść profesjonalisty instytucji przedawnienia przeciwko prawom i interesom konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niepewność kształtującej się linii orzeczniczej nie może być kwalifikowana jako „wyjątkowy przypadek” uzasadniający przełamanie przedawnienia na korzyść profesjonalisty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w wyroku z 23 kwietnia 2025 r., II CSKP 1250/24, uznał, że ryzyko działalności gospodarczej profesjonalisty nie stanowi podstawy do przełamania przedawnienia przeciwko konsumentowi.
Czy wykładnia art. 117¹ k.c., która pozwala sądowi krajowemu na niewzględnienie upływu terminu przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału z powołaniem się na ogólną niepewność orzeczniczą jest zgodna z celem art. 7 dyrektywy 93/13?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka wykładnia nie jest zgodna z celem art. 7 dyrektywy 93/13.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w wyroku z 23 kwietnia 2025 r., II CSKP 1250/24, wskazał, że celem art. 7 dyrektywy 93/13 jest zapewnienie skutecznych sankcji za stosowanie nieuczciwych klauzul, a nie ochrona profesjonalistów przed skutkami przedawnienia.
Czy brak skorzystania z art. 102 lub art. 458¹⁶ k.p.c. jest niezgodny z celem art. 7 dyrektywy 93/13, w szczególności z wymogiem zapewnienia skutecznych i odstraszających sankcji za stosowanie przez przedsiębiorców nieuczciwych klauzul umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak skorzystania z art. 102 lub art. 458¹⁶ k.p.c. nie jest niezgodny z celem art. 7 dyrektywy 93/13 w kontekście przedawnienia roszczeń banku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w wyroku z 23 kwietnia 2025 r., II CSKP 1250/24, rozstrzygnął, że przepisy te nie mają zastosowania w sytuacji, gdy bank dochodzi zwrotu kapitału po upływie terminu przedawnienia, a celem dyrektywy jest ochrona konsumenta przed nieuczciwymi klauzulami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank spółki akcyjnej w G. | spółka | powód |
| B.P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 117 § 1
Kodeks cywilny
Celem wprowadzenia art. 117¹ k.c. w obecnej redakcji było nie tylko wzmocnienie pozycji konsumenta, lecz również utrzymanie równowagi stron stosunku prawnego. W stanach faktycznych analogicznych do przedstawionego w tej sprawie, konsument uzyskuje spełnienie swych roszczeń w całości, podczas gdy profesjonalista pozostaje pozbawiony możliwości uzyskania jakichkolwiek kwot wypłaconych na rzecz konsumenta.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Wspomniany w kontekście zagadnienia prawnego, ale nie zastosowany.
k.p.c. art. 458 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
Wspomniany w kontekście zagadnienia prawnego, ale nie zastosowany.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagadnienia prawne podniesione w skardze kasacyjnej zostały już rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy w orzecznictwie. • Celem art. 117¹ k.c. jest ochrona konsumenta, a nie profesjonalisty. • Ryzyko działalności gospodarczej profesjonalisty nie stanowi podstawy do przełamania przedawnienia przeciwko konsumentowi.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 117¹ k.c. na korzyść profesjonalisty (banku). • Niepewność orzecznicza jako „wyjątkowy przypadek” uzasadniający przełamanie przedawnienia. • Wykładnia art. 117¹ k.c. niezgodna z celem art. 7 dyrektywy 93/13. • Brak skorzystania z art. 102 lub art. 458¹⁶ k.p.c. jako niezgodny z celem art. 7 dyrektywy 93/13.
Godne uwagi sformułowania
celem wprowadzenia art. 117¹ k.c. w obecnej redakcji było nie tylko wzmocnienie pozycji konsumenta, lecz również utrzymanie równowagi stron stosunku prawnego • w stanach faktycznych analogicznych do przedstawionego w tej sprawie, konsument uzyskuje spełnienie swych roszczeń w całości, podczas gdy profesjonalista pozostaje pozbawiony możliwości uzyskania jakichkolwiek kwot wypłaconych na rzecz konsumenta
Skład orzekający
Mariusz Załucki
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie stosowania art. 117¹ k.c. na korzyść konsumentów i odmowy jego stosowania na korzyść profesjonalistów, zwłaszcza w kontekście przedawnienia roszczeń bankowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której bank dochodzi zwrotu kapitału po upływie terminu przedawnienia, a sąd odmawia uwzględnienia roszczenia z uwagi na przedawnienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumenta w relacjach z bankami i interpretacji przepisów o przedawnieniu, co jest istotne dla wielu osób i firm.
“Bank nie odzyskał pieniędzy przez przedawnienie – Sąd Najwyższy potwierdza ochronę konsumenta.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.