I CSK 3283/22

Sąd NajwyższyWarszawa2023-03-31
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie niejawnekoszty postępowaniaocena dowodówczęść składowaopinia biegłegoustalenia faktyczne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w tym braku wykazania oczywistej zasadności skargi.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego Syndyka masy upadłości od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi na przesłance oczywistej zasadności, argumentując m.in. błędną ocenę dowodów przez sądy niższych instancji. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do przyjęcia skargi do rozpoznania, w szczególności nie udowodnił oczywistej zasadności zarzutów, a także próbował kwestionować ustalenia faktyczne, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Syndyka masy upadłości „B.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 26 listopada 2021 r. (sygn. akt XIII Ga 415/21). Skarga dotyczyła sprawy o wyłączenie z masy upadłości i wydanie świadczenia wzajemnego, z udziałem powódki G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. i interwenienta ubocznego Banku spółki akcyjnej w W. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opierało się na analizie przesłanek określonych w art. 398^4 § 2 k.p.c. i art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi. W szczególności, argumentacja skarżącego dotycząca odmowy wiarygodności opinii biegłego i naruszenia art. 47 k.c. została uznana za próbę kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że kwalifikowanie dowodów należy do swobodnej oceny sądu, a biegły nie może wypowiadać się co do kwestii prawnych. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Zasądzono również od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 5400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do przyjęcia skargi do rozpoznania, w szczególności nie udowodnił oczywistej zasadności skargi, a jego argumentacja stanowiła próbę kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.spółkapowódka
Syndyk masy upadłości B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w G.spółkapozwana
Bank spółki akcyjnej w W.spółkainterwenient uboczny

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398 § 4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania poprzez wykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi.

k.p.c. art. 398 § 9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym oczywistą zasadność.

k.p.c. art. 398 § 3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, co wyłącza możliwość kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych w skardze kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 13 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania w granicach zaskarżenia.

k.c. art. 47

Kodeks cywilny

Definicja części składowej rzeczy.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów, których naruszenie nie może być przedmiotem zarzutów w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § § 1, 3 i 4

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu w pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady orzekania o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych i merytorycznych skargi kasacyjnej. Brak wykazania oczywistej zasadności skargi. Niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym. Biegły nie może wypowiadać się co do kwestii prawnych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia art. 47 k.c. i błędnej oceny opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej kwalifikowanie określonych dowodów jako wiarygodnych i wystarczających z punktu widzenia ustalenia podstawy faktycznej podlega swobodnej ocenie sądu kwestionowanie w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd powszechny jest wyraźnie wyłączone na mocy art. 398^3 § 3 k.p.c. kwestia ustalenia, czy urządzenia technologiczne znajdujące się w silosach i suszarni stanowią części składowe nie może być przedmiotem opinii biegłego, gdyż biegły sądowy nie może wypowiadać się co do prawa.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności przesłanki oczywistej zasadności oraz niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o przyjęcie skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania kasacyjnego, w tym ograniczenia dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe zasady postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 3283/22
POSTANOWIENIE
Dnia 31 marca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk
w sprawie z powództwa G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.
‎
przeciwko Syndykowi masy upadłości B.  spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w G.
‎
z udziałem interwenienta ubocznego Bank spółki akcyjnej w W.
‎
o wyłączenie z masy upadłości i wydanie świadczenia wzajemnego,
‎
na posiedzeniu niejawnym 31 marca 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi
‎
z 26 listopada 2021 r., sygn. akt XIII Ga 415/21,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Określone w art. 398
4
§ 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi          z 26 listopada 2021 r. (sygn. akt XIII Ga 415/21) pozwany Syndyk masy upadłości „B.” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G. oparł wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Jak wskazano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, wyróżniona w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika
prima facie
, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym.         Do wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu. Na tym właśnie polega „oczywista” zasadność środka zaskarżenia w rozumieniu przyjętym w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19, nie publ.).  Nadto, zważywszy na konstrukcję skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie są dopuszczalne zarzuty dotyczące oceny dowodów, przy czym Sąd Najwyższy związany jest również ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 398
3
§ 3 k.p.c. oraz art. 398
13
§ 2 k.p.c.).
Skarżący oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.)  upatrywał w tym, że „w niniejszym stanie faktycznym Sądy I oraz II instancji z niewiadomych przyczyn odmówiły wiarygodności opinii biegłego w zakresie tego, czy wyposażenia silosów i suszarni stanowią ich części składowe naruszając tym samym art. 47 k.c. Sąd II instancji odmawiając wiarygodności dowodowej opinii biegłego nie uzasadnił tego w sposób wyraźny, wskazując jedynie, iż biegły nie rozumie definicji części składowych wynikającej z art. 47 k.c. Sąd pominął jednoznaczne stwierdzenie biegłego, że po demontażu budynek jak i ciąg technologiczny mogły dalej pełnić swoje funkcje”. Skarżący podkreślił, że w realiach przedmiotowej sprawy „sąd nie wskazał powodu, dla którego odmawia wartości merytorycznej opinii biegłego, który zgodnie z obowiązującymi przepisami posiada ponadprzeciętną wiedzą z zakresu, z którego jest specjalistą, w tym wypadku wiedzy technicznej, której osoba o przeciętnym doświadczeniu życiowym w tym zakresie nie posiada”. Zaprezentowany przez skarżącego wywód prawny na okoliczność wykazania, że jego skarga jest uzasadniona w stopniu oczywistym niewątpliwie nie spełnił wymogów wskazanych powyżej, przy czym należy jednocześnie zauważyć, że kwalifikowanie określonych dowodów jako wiarygodnych i wystarczających z punktu widzenia ustalenia podstawy faktycznej podlega swobodnej ocenie sądu właściwego do rozstrzygania w określonej sprawie, a kwestionowanie w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd powszechny jest wyraźnie wyłączone na mocy art. 398
3
§ 3 k.p.c.           W konsekwencji rekomendowana Sądowi Najwyższemu przez pozwanego skarga kasacyjna w dużej części stanowi próbę kwestionowania oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, a w konsekwencji także dokonanych na tej podstawie ustaleń faktycznych przez Sąd II instancji, co w postępowaniu kasacyjnym ze względu na normę wyrażoną w art. 398
3
§ 3 k.p.c. jest niedopuszczalne. Świadczy o tym, w szczególności, zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. podniesiony w skardze kasacyjnej. W o
rzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że
art. 398
3
§ 3
k.p.c. wprawdzie nie wskazuje
expressis verbis
konkretnych przepisów, których naruszenie, w związku z ustalaniem faktów i przeprowadzaniem oceny dowodów, nie może być przedmiotem zarzutów wypełniających drugą podstawę kasacyjną, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje on
art. 233
k.p.c., bowiem właśnie ten przepis określa kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r.,
V CSK 11/06
, nie publ., z 4 stycznia 2007 r.,
V CSK 364/06
, nie publ.,         z 5 września 2008 r.,
II UK 370/07
, nie publ., z 23 września 2005 r.,
III CSK 13/05
, OSNC 2006, nr 4, poz. 76 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 12 sierpnia 2020 r., I UK 350/19, nie publ. i z 13 października 2021 r., III USK 198/21, nie publ.).
Sąd Najwyższy jedynie ubocznie zauważa, że uszło uwagi skarżącego, że kwestia ustalenia, czy urządzenia technologiczne znajdujące się w silosach i suszarni stanowią części składowe nie może być przedmiotem opinii biegłego, gdyż biegły sądowy nie może wypowiadać się co do prawa. Zadaniem biegłego jest udzielenie sądowi, na podstawie posiadanych wiadomości fachowych                       i doświadczenia zawodowego, informacji i wiadomości niezbędnych do ustalenia i oceny okoliczności sprawy. Nie mogą być uznane za dowód w sprawie wypowiedzi biegłego wykraczające zarówno poza zakres udzielonego mu przez sąd zlecenia, jak i poza ustawowo określone jego zadania. Sąd nie jest więc związany opinią biegłego w zakresie jego wypowiedzi odnośnie do zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji sądu kwestii ustalenia i oceny faktów oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 6 lutego 2003 r., IV CKN 1763/00, nie publ.).
Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 398
13
§ 1 k.p.c.).
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego pomiędzy stronami orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 398
21
k.p.c. oraz przepisów § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz.1800).
[SOP]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI