I CSK 328/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-08-08
SNCywilnepostępowanie rejestroweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnapostępowanie rejestrowespółka z o.o.wartość udziałówdopuszczalność skargiSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia dotyczącego oszacowania wartości udziałów w spółce z o.o., uznając ją za niedopuszczalną w postępowaniu rejestrowym.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu, które dotyczyło oszacowania wartości udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że w postępowaniu rejestrowym skarga kasacyjna przysługuje jedynie od postanowień dotyczących wpisu lub wykreślenia z rejestru. Postanowienie o oszacowaniu wartości udziałów, choć związane z postępowaniem rejestrowym, nie spełnia tego kryterium, co czyni skargę niedopuszczalną.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 20 lipca 2022 r., które dotyczyło oszacowania wartości udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd Okręgowy odrzucił apelację uczestników S. R. i A. R. od punktu dotyczącego oszacowania wartości udziałów, a w pozostałej części oddalił apelację. Uczestnicy zaskarżyli to postanowienie w całości skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za niedopuszczalną, powołując się na art. 519^1 § 3 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, skarga kasacyjna w postępowaniu rejestrowym przysługuje wyłącznie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że do spraw rejestrowych zalicza się nie tylko wpisy i wykreślenia, ale także sprawy pomocnicze i nadzorcze, takie jak postanowienie o oznaczeniu ceny udziału w spółce z o.o. (art. 185 k.s.h.). Jednakże, postanowienie dotyczące oszacowania wartości udziałów nie jest orzeczeniem w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru, dlatego skarga kasacyjna od niego jest niedopuszczalna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 398^6 § 2 i 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1, art. 398^21, art. 108 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c., stwierdzając, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna w postępowaniu rejestrowym przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 519^1 § 3 k.p.c., który ogranicza dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu rejestrowym do orzeczeń decydujących o bycie prawnym podmiotu. Postanowienie o oszacowaniu wartości udziałów, choć związane z postępowaniem rejestrowym, nie jest orzeczeniem w przedmiocie wpisu lub wykreślenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L.spółkawnioskodawca
S. R.osoba_fizycznauczestnik
A. R.osoba_fizycznauczestnik
Prezydent Miasta Lesznaorgan_państwowyuczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 519^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu rejestrowym skarga kasacyjna przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji.

k.p.c. art. 398^6 § § 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 694^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy o postępowaniu rejestrowym stosuje się do postępowań w sprawach, w których właściwy jest sąd rejonowy prowadzący Krajowy Rejestr Sądowy.

k.s.h. art. 185

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy postanowienia o oznaczeniu ceny udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, uznawanego za orzeczenie w ramach postępowania rejestrowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów do postępowań.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach w sprawach, w których interesy stron nie są sprzeczne.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o skardze kasacyjnej do zażalenia.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna w postępowaniu rejestrowym jest niedopuszczalna, jeśli nie dotyczy wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Skarga w postępowaniu rejestrowym będzie tym samym dopuszczalna wyłącznie od takich orzeczeń, które decydują o bycie prawnym podmiotu podlegającego rejestracji. Niewątpliwie nie jest to jednak orzeczenie w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji (art. 519^1 § 3 k.p.c.).

Skład orzekający

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu rejestrowym, w szczególności od postanowień dotyczących kwestii pobocznych jak oszacowanie wartości udziałów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postanowienia w postępowaniu rejestrowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej w postępowaniu rejestrowym. Jest to istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawach rejestrowych jest niedopuszczalna? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

usługi prawne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 328/23
POSTANOWIENIE
8 sierpnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
na posiedzeniu niejawnym 8 sierpnia 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L.
‎
z udziałem S. R., A. R. i Prezydenta Miasta Leszna
‎
o oszacowanie wartości udziałów,
‎
na skutek skargi kasacyjnej S. R. i A. R.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu
‎
z 20 lipca 2022 r., X Ga 200/22,
I. odrzuca skargę kasacyjną;
II. stwierdza, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 20 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu w sprawie o oszacowanie wartości udziałów odrzucił apelację uczestników S. R. i A. R. od punktu 1. zaskarżonego orzeczenia (pkt 1.), oddalił apelację co do punktu 2. zaskarżonego postanowienia (pkt 2.) i orzekł o kosztach postępowania (pkt 3.)
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wywiedli uczestnicy zaskarżając je w całości.
Wnioskodawca domagał się odrzucenie skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.
Zgodnie z brzmieniem art. 519
1
§ 3 k.p.c. w postępowaniu rejestrowym skarga kasacyjna przysługuje jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji. Skarga w postępowaniu rejestrowym będzie tym samym dopuszczalna wyłącznie od takich orzeczeń, które decydują o bycie prawnym podmiotu podlegającego rejestracji. (zob. m.in. postanowienia SN z 8 grudnia 2004 r., I CZ 147/04; z 29 stycznia 2016 r., II CZ 98/15; z 28 kwietnia 2021 r., IV CZ 3/21). Skarga kasacyjna od każdego innego postanowienia wydanego w ramach postępowania rejestrowego jest niedopuszczalna.
Zgodnie z brzmieniem art. 694
1
§ 1 k.p.c. przepisy o postępowaniu rejestrowym stosuje się do postępowań w sprawach, w których właściwy jest sąd rejonowy prowadzący Krajowy Rejestr Sądowy. Należy zatem przyjąć, że do spraw rejestrowych ustawodawca zalicza nie tylko sprawy rejestrowe
sensu stricto,
tj. dotyczących wpisu w KRS lub jego wykreślenia, ale także sprawy pomocnicze i nadzorcze prowadzone przez sąd rejestrowy, tj. m.in. postanowienie o oznaczenie ceny udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 185 k.s.h.).
Uczestnicy wywiedli skargę od postanowienia dotyczącego oszacowania wartości udziałów (art. 185 k.s.h.), które jak wyjaśniono powyżej uznawane jest za orzeczenie wydane w ramach postępowania rejestrowego. Niewątpliwie nie jest to jednak orzeczenie w przedmiocie wpisu lub wykreślenia z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji (art. 519
1
§ 3 k.p.c.). Dlatego też skarga kasacyjna uczestników podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398
6
§ 2 i 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1, art. 398
21
, art. 108 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. mając na uwadze, że interesy uczestników przedmiotowego postępowania nie są sprzeczne, w rozumieniu powyższego przepisu, nawet wobec odmiennych stanowisk zajmowanych przez nich w toku sprawy.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI