I CSK 328/16

Sąd Najwyższy2016-10-26
SNCywilneochrona konsumentówNiskanajwyższy
ochrona konsumentówklauzule niedozwolonewzorzec umowyskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo cywilnedeweloperpowierzchnia lokaluwaloryzacja

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego uznający postanowienia wzorca umowy za niedozwolone. Pozwany zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne lub oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione pytania prawne były zbyt kazuistyczne i nie wykazały potrzeby wykładni przepisów ani rozbieżności w orzecznictwie, a argumentacja dotycząca oczywistej zasadności była niepełna. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Wojciecha Katnera rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego I. S.A. sp.k. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 września 2015 r., który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 września 2012 r. Wyrok Sądu Okręgowego uwzględnił powództwo o uznanie za niedozwolone postanowień stosowanych przez pozwanego we wzorcu umownym, stwierdzając spełnienie przesłanek z art. 385¹ § 1 k.c. Pozwany w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 385¹ k.c., art. 65 § 1 k.c., ustawy o własności lokali oraz art. 385³ pkt 20 k.c. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na art. 398⁹ § 1 k.p.c., który wymaga wskazania i uzasadnienia przynajmniej jednej z czterech przesłanek: istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej uzasadnionej skargi. Sąd Najwyższy uznał, że pytania prawne postawione przez skarżącego były sformułowane w sposób kazuistyczny, odniesiony do konkretnej sprawy, a nie jako przykład do budowy ogólniejszego stanowiska prawnego. Brak było również odniesienia do dorobku doktryny i orzecznictwa w poruszonych kwestiach, które były już przedmiotem wyjaśnień. Argumentacja dotycząca oczywistej uzasadnionej skargi również okazała się niepełna. W związku z niespełnieniem wymogów formalnych, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione pytania nie stanowią zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ są sformułowane kazuistycznie i nie wykazują potrzeby wykładni przepisów ani rozbieżności w orzecznictwie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pytania prawne postawione przez skarżącego były zbyt szczegółowe i odnosiły się do konkretnego stanu faktycznego, zamiast formułować ogólne zagadnienie prawne. Brak było również odniesienia do istniejącej doktryny i orzecznictwa, które mogłyby stanowić podstawę do analizy lub wykładni przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. P. S.osoba_fizycznapowód
I. S.A. S.K.A. obecnie I. S.A. sp.k.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 398⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398⁹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

u.w.l. art. 9 § ust. 1 i 2

Ustawa o własności lokali

k.c. art. 385³ § pkt 20

Kodeks cywilny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Istotne zagadnienie prawne (pytania sformułowane kazuistycznie, brak odniesienia do doktryny i orzecznictwa) Oczywista uzasadniona skarga (brak przedstawienia argumentów)

Godne uwagi sformułowania

pytania są sformułowane w sposób kazuistyczny bez spojrzenia na nią jako przykładu na którego tle powinno się móc zbudować ogólniejsze stanowisko skarżący nie odniósł się w ogóle w uzasadnieniu zadanych pytań do bogatego i znanego dorobku doktryny Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest pozbawione profesjonalnego wywodu prawniczego

Skład orzekający

Wojciech Katner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące uzasadnienia istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny formalnej skargi kasacyjnej, nie rozstrzyga meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów przed klauzulami abuzywnymi, jednak rozstrzygnięcie skupia się na formalnych aspektach dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie na meritum.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe wymogi formalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 328/16
POSTANOWIENIE
Dnia 26 października 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner
w sprawie z powództwa J. P. S.
‎
przeciwko I.  S.A. S.K.A. obecnie I.  S.A. sp.k. z siedzibą w G.
‎
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt VI ACa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 3 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanego I. S.A. Spółki Komandytowo-Akcyjnej w G.   od wyroku Sądu Okręgowego w W. - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 września 2012 r., mocą którego uwzględnione zostało w całości  powództwo o uznanie za niedozwolone postanowień stosowanych przez pozwanego w używanym przez niego wzorcu umownym. Ustalenia faktyczne i ocena prawna zarówno Sądu pierwszej, jak i drugiej instancji doprowadziły do wniosku, że zostały spełnione przesłanki, o którym mowa w art. 385
1
§ 1 k.c.
W skardze kasacyjnej pozwany zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 385
1
k.c. w związku z § 5 ust. 3 i § 6 analizowanego w sprawie wzorca umowy; art. 65 § 1 w związku z § 5 ust. 4 oraz § 11 ust. 2 badanego wzorca; art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, a także art. 385
3
pkt 20 k.c. Skarżący wniósł  o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania, ze względu na brak spełnienia warunków prawnych określonych w art. 398
9
§ 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem skarżący wnosząc o przyjęcie skargi winien wskazać i uzasadnić spełnienie przynajmniej jednej z czterech przesłanek: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pozwany wskazał na wystąpienie istotnego zagadnienia prawnego, które wyraził przez zadanie dwóch pytań. Pierwsze dotyczyło tego, czy kontrahent konsumenta, zawierający z nim umowę o wybudowanie lokalu, przewidującą dostosowanie lokalu do wykonanej powierzchni winien zawsze zapewnić konsumentowi umowne prawo do odstąpienia od umowy na wypadek wystąpienia różnicy w powierzchni lokalu między powierzchnią umówioną a wykonaną i czy taka różnica winna być określona jednoznacznie na określonym cyfrowo poziomie, a także, czy w przypadku klauzuli waloryzacyjnej jest próg, powyżej którego należy przyznać wspomniane prawo do odstąpienia od umowy. Drugie pytanie dotyczy różnych skutków ekonomicznych po stronie konsumenta i jego kontrahenta w razie uznania klauzuli umownej za niedozwoloną.
Przywołane skrótowo pytania zadane przez skarżącego nie stanowią zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. Przede wszystkim oba pytania są sformułowane w sposób kazuistyczny, to znaczy odniesione dokładnie do stanu rozpoznawanej sprawy, bez spojrzenia na nią jako przykładu na którego tle powinno się móc zbudować ogólniejsze stanowisko, które mogłoby w istotnym stopniu przyczynić się do rozwoju prawa w obszarze budzącym wątpliwości. Skarżący nie odniósł się w ogóle w uzasadnieniu zadanych pytań do bogatego i znanego dorobku doktryny w poruszonych kwestiach prawnych, tak jakby odkrywał dopiero nowe zagadnienie. Nie znalazła się również jakakolwiek analiza orzecznictwa, a tymczasem kwestie dotyczące klauzul o analogicznej treści były już przedmiotem wyjaśnień w orzecznictwie i pozwany formułując zagadnienie i je analizując powinien je znać i się do niego odnieść albo wskazując na nowe elementy w nich nie poruszone, a ważne na tle rozpoznawanej sprawy i podniesionego ogólnego zagadnienia prawnego, albo podając argumenty przeciwstawiające się tym rozstrzygnięciom. Sformułowano w nich dość precyzyjne kryteria pozwalające na ocenę tego, czy postanowienia stosowane we wzorcu przez dewelopera spełniają przesłanki z art. 385
1
k.c. w sytuacji uznania tego przez Sąd drugiej instancji w zaskarżonym wyroku. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest pozbawione profesjonalnego wywodu prawniczego, jakiego oczekuje się po takim uzasadnieniu w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i wspierającej je doktrynie (zob. przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2010 r., I CSK 189/10, z dnia 23 marca 2012 r., II PK 2/12, z dnia 18 września 2012 r., II CSK 180/12, z dnia 21 maja 2013 r., IV CSK 83/13 i z dnia 8 września 2015 r., I CSK 1062/14, nie publ.).
Alternatywnie, skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania ze  względu   na jej oczywiste uzasadnienie. Niestety, zapomniał przytoczyć argumentów, które miałyby przemawiać za tą oczywistością, a to było już wielokrotnie przypominane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2011 r., II CSK 59/11, z dnia 18 lipca 2013 r., III CSK 143/13 i z dnia 8 września 2015 r., I CSK 1060/14, nie publ.).
W sytuacji, w której nie zostały spełnione przez skarżącego ani przesłanki z art. 398
9
§ 1 pkt 1, ani z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. należało na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI