I CSK 3274/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez I.B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 24 marca 2023 r., które zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 13 września 2022 r. w sprawie o podział majątku wspólnego. Sąd Rejonowy ustalił nierówne udziały w majątku wspólnym (1/5 dla wnioskodawcy A.B. i 4/5 dla uczestniczki I.B.). Sąd Okręgowy zmienił to postanowienie, oddalając wniosek I.B. o ustalenie nierównych udziałów. I.B. wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu nieważności postępowania apelacyjnego, polegającej na rozpoznaniu sprawy przez Sąd Okręgowy w składzie jednoosobowym, co miało naruszać art. 367 § 3 k.p.c. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały składu siedmiu sędziów z 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), wyjaśnił, że rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID do dnia 26 kwietnia 2023 r. włącznie nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania. Skarżąca nie wykazała również oczywistej zasadności skargi ani innych przesłanek określonych w art. 398⅙ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy dokonał własnych ustaleń faktycznych i ich subsumpcji pod normę art. 43 k.r.o. w sposób zgodny z przyjętą wykładnią. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii COVID-19 oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów związanych z COVID-19 i konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID, ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.), jeśli nie było to konieczne dla ochrony zdrowia publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli orzeczenie zostało wydane do dnia 26 kwietnia 2023 r. włącznie, ponieważ taka wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały III PZP 6/22, a brak ograniczenia byłby niepożądany ze społecznego punktu widzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III PZP 6/22), która ustaliła, że rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego na podstawie przepisów COVID-owych do 26 kwietnia 2023 r. nie prowadzi do nieważności postępowania, gdyż taka wykładnia jest konieczna dla ochrony powagi sądownictwa.
Czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, takie jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała istnienia takich przesłanek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie wykazała oczywistej wadliwości zaskarżonego postanowienia, a Sąd Okręgowy dokonał ustaleń faktycznych i ich subsumpcji pod normę art. 43 k.r.o. w sposób zgodny z przyjętą wykładnią.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| I.B. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy składu sądu drugiej instancji.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.
ustawa COVID art. 15zzs¹ § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Reguluje skład sądu w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki nieważności postępowania.
k.r.o. art. 43
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID w okresie do dnia 26 kwietnia 2023 r. włącznie, nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania apelacyjnego polegająca na rozpoznaniu sprawy przez Sąd Okręgowy w składzie jednoosobowym zamiast w składzie trzech sędziów, z naruszeniem art. 367 § 3 k.p.c. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. • Rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. • Oznacza to, że wydanie orzeczenia przez sąd drugiej instancji w składzie ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID w okresie do dnia 26 kwietnia 2023 r. włącznie, nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. • Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na jej oczywistej zasadności obligowało skarżącą do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, naruszenia dostrzegalnego prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby zagłębiania się w szczegóły sprawy lub dokonywania jej poszerzonej analizy. […]
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii COVID-19 oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów związanych z COVID-19 i konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii i jego wpływu na ważność postępowań, a także procedury kasacyjnej.
“Czy skład sądu podczas pandemii mógł wpłynąć na ważność orzeczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.