I CSK 3267/25

SN
I CSK 3267/25
POSTANOWIENIE
24 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Piotr Telusiewicz
na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2026 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku M. M. i J. M.
‎
z udziałem G. K. i J. K.
‎
o rozgraniczenie,
‎
na skutek skargi kasacyjnej M. M. i J. M.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim
‎
z 28 lipca 2025 r., II Ca 986/24,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od wnioskodawców na rzecz uczestników 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia obowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia.
UZASADNIENIE
1. Postanowieniem z 28 lipca 2025 r., Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, w sprawie
z
wniosku
M. M., J. M.
z udziałem G. K., J. K.
,
o rozgraniczenie
,
w przedmiocie wniosku G. K. i J. K. o zasiedzenie na skutek apelacji wnioskodawców od postanowienia częściowego Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z 29 października 2024 r., zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że stwierdził, że J. i G. małżonkowie K. nabyli z mocy prawa przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2018 r. własność nieruchomości położonej w K. (oznaczonej szczegółowo w postanowieniu).
2. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiedli wnioskodawcy, zaskarżając postanowienie w całości.
3. Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłankę określoną w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w
art. 398
9
§ 1 pkt 1-4 k.p.c.
, nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
5. Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.
6.
Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi powołana przesłanka z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
7.
Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie
z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.,
nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo).
Skarżący, przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).
8. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że skarga jest „
szczególnie uzasadniona celem zachowania jednolitości orzecznictwa w sprawach o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie
”.
Już w tym miejscu wskazać należy, że takie sformułowanie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do negatywnej oceny tego wniosku. Brak bowiem tego typu przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Można jedynie przyjąć z szerszego wywodu, że skarżący powoływali się na przesłankę
art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Ponadto, ogólny wywód, który został zawarty przy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy potraktował jako uzasadnienie tego wniosku. Sąd jednocześnie dostrzegł pogląd uczestników, wskazany w odpowiedzi na skargę kasacyjną, stwierdzający że: „
w ocenie Uczestników postępowania skarżący nie zawarli w skardze kasacyjnej odpowiedniego wywodu uzasadniającego wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania przez co zachodzi nieusuwalna wada formalna skargi kasacyjnej co winno skutkować jej odrzuceniem
”.
W orzecznictwie SN wskazuje się, że wniosek
o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 398
4
§ 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia
(zob. postanowienia SN z 22 maja 2024 r., I CSK 786/24).  Uznaje się, że nie ma możliwości pośredniego wyartykułowania wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z innych wniosków formalnych. W konsekwencji tego nie można w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej doszukiwać się fragmentów mogących wskazywać na uzasadnienie podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Jednak w kontekście niniejszej sprawy Sąd Najwyższy potraktował ogólny wywód zawarty przy wniosku skarżących jako uzasadnienie tego wniosku. Skarżący nie zawarli jednak w tym krótkim uzasadnieniu rozważań zawierających przytoczenie przepisów, których naruszenie spowodowało oczywistą zasadność skargi oraz argumentacji wskazującej na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Można odnieść wrażenie, że ta część skargi kasacyjnej stanowi „streszczenie” szerszych analiz poczynionych w ramach uzasadniania podstaw skargi kasacyjnej.
Zatem tak skonstruowany wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie może być uznany za prawidłowy, co powoduje, że skarga, w ramach przesłanki określonej  w
art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.,
nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania.
9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.).
10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 1 i 2
k.p.c.).
11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 520 § 2 k.p.c. w związku z § 5 pkt 2, § 2 pkt 3 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
[a.ł]
Piotr Telusiewicz
‎