I CSK 3223/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie zasądzający od banku na rzecz powódki B.S. kwotę ponad 435 tys. zł z odsetkami. Bank domagał się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienia prawne związane z wykładnią przepisów dotyczących klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach o kredyt indeksowany kursem waluty obcej. W szczególności skarżący podnosił wątpliwości co do prawidłowości przyjęcia nieważności całej umowy w sytuacji, gdy klauzule ryzyka walutowego, określające główny przedmiot umowy, nie są uznawane za niedozwolone, a także co do możliwości zastąpienia abuzywnych klauzul innymi mechanizmami (np. WIBOR czy art. 69 ust. 3 Prawa bankowego). Sąd Najwyższy, analizując przedstawione przez bank argumenty, stwierdził, że podniesione zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w licznych orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego. Wskazał, że klauzule kształtujące mechanizm indeksacji i ryzyka walutowego podlegają kontroli pod kątem abuzywności, a ich wyeliminowanie może prowadzić do nieważności całej umowy, jeśli bez nich umowa nie może obowiązywać. Sąd Najwyższy odmówił zatem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Orzeczono również o kosztach postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie abuzywności klauzul walutowych w umowach kredytowych oraz konsekwencji ich stwierdzenia dla ważności umowy.
Orzeczenie odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej, co oznacza, że nie zawiera nowych rozstrzygnięć merytorycznych, a jedynie potwierdza istniejące stanowisko.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające główny przedmiot umowy, nie stanowią niedozwolonych warunków?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione zagadnienie zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wielokrotnie orzekał w sprawach dotyczących klauzul walutowych w umowach kredytowych, wskazując na ich potencjalną abuzywność i konsekwencje dla ważności umowy.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacji za niedozwolone i upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych w walucie polskiej?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione zagadnienie zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyeliminowanie klauzul przeliczeniowych prowadzi także do upadku klauzuli ryzyka walutowego, co może skutkować nieważnością umowy, a nie zastąpieniem abuzywnych postanowień innymi mechanizmami.
Czy kredyty indeksowane lub denominowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich, skoro spłata może nastąpić bezpośrednio w walucie obcej na podstawie art. 69 ust. 3 Prawa bankowego?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione zagadnienie zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizował znaczenie nowelizacji Prawa bankowego (tzw. ustawa antyspreadowa) dla bytu prawnego umów zawartych przed jej wejściem w życie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Określenie wysokości świadczenia z tytułu zwrotu kredytu obciążającego konsumenta z odwołaniem do tabel kursów walut obcych ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem, narusza równorzędność stron, w związku z czym tego rodzaju postanowienia umowne mają charakter niedozwolony.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Klauzule kształtujące mechanizm indeksacji określają główne świadczenie kredytobiorcy i podlegają kontroli, jeśli nie zostały sformułowane w jednoznaczny sposób.
k.c. art. 385 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy kwestii, czy w przypadku uznania klauzul za niedozwolone, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli stron.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy możliwości zastosowania średniego kursu NBP w oparciu o ten przepis.
Prawo bankowe art. 69 § ust. 3
Ustawa - Prawo bankowe
Dotyczy możliwości spłaty kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej bezpośrednio w tej walucie.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 385¹ § 1 zd. drugie k.c. w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13/EWG oraz art. 385² § 2 k.c. w związku z motywem dwudziestym pierwszym Dyrektywy 93/13 dotyczące kwestii nieważności całej umowy kredytu indeksowanego po wyeliminowaniu klauzul spreadowych. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 385¹ § 2 k.c. w związku z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 oraz w związku z motywem dwudziestym pierwszym Dyrektywy 93/13, sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR w miejsce uznanych za nieuczciwe klauzul indeksacji. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego tego, czy kredyty indeksowane lub denominowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich, skoro spłata może nastąpić bezpośrednio w walucie obcej na podstawie art. 69 ust. 3 Prawa bankowego. • Potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, w tym art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13, art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13, art. 65 k.c., art. 354 k.c., art. 358 § 2 k.c., art. 385 § 1 i 2 k.c., art. 385² k.c. oraz art. 69 ust. 3 Prawa bankowego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. • rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. • Sformułowane przez skarżącego wątpliwości prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz Sądu Najwyższego. • Oceny abuzywności postanowienia umownego dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, a nie następczo, co oznacza, że ocena niedozwolonego charakteru postanowienia nie może uwzględniać okoliczności powstałych po zawarciu umowy - w tym także sposobu stosowania postanowienia umowy w praktyce. • Uznanie klauzul przeliczeniowych za abuzywne oznacza, że są one - z mocy samego prawa od momentu zawarcia umowy - bezskuteczne (nie wiążą) konsumentów (art. 385¹ § 1 k.c.), aczkolwiek strony pozostają związane umową w pozostałym zakresie, jeśli jest to tylko możliwe. • Sąd Najwyższy wypowiedział się także w kwestii, czy bez dotkniętych abuzywnością. […]
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie abuzywności klauzul walutowych w umowach kredytowych oraz konsekwencji ich stwierdzenia dla ważności umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej, co oznacza, że nie zawiera nowych rozstrzygnięć merytorycznych, a jedynie potwierdza istniejące stanowisko.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i klauzul abuzywnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej banku w sprawie kredytu frankowego – co to oznacza dla konsumentów?”
Dane finansowe
WPS: 435 685,31 PLN
zapłata: 435 685,31 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.