I CSK 3216/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uznał za niedopuszczalne wstąpienie prokuratora do postępowania kasacyjnego po raz pierwszy, zarządzając zwrot jego pisma.
Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę dotyczącą naruszenia posiadania, w której prokurator próbował wstąpić do postępowania na etapie kasacyjnym. Sąd uznał takie wstąpienie za niedopuszczalne, powołując się na przepisy k.p.c. i dominujący pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym prokurator może wstąpić do postępowania najpóźniej do zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji. W konsekwencji, pismo prokuratora zostało zwrócone.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę z powództwa S.K., M.K. i E.M. przeciwko P. spółce akcyjnej o naruszenie posiadania. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2025 r. Sąd uznał za niedopuszczalne wstąpienie do niniejszej sprawy prokuratora Andrzeja Piasecznego, który złożył pismo w dniu 21 października 2025 r. W związku z tym, Sąd zarządził zwrot tego pisma do akt. Uzasadnienie postanowienia, choć formalnie nie wymagane, zostało przedstawione ze względu na wagę sprawy i potencjalny wpływ na wymiar sprawiedliwości. Sąd odwołał się do art. 60 § 1 k.p.c., który pozwala prokuratorowi na wstąpienie do postępowania w każdym jego stadium. Jednakże, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wstąpienie to jest dopuszczalne najpóźniej do zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji. Późniejsze zgłoszenie jest bezprzedmiotowe i niedopuszczalne. W postępowaniu kasacyjnym udział prokuratora jest ograniczony do przypadków, gdy był stroną w poprzednich instancjach lub wstąpił do postępowania przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Wstąpienie prokuratora po raz pierwszy do postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne, co potwierdzają liczne orzeczenia i komentarze prawnicze. Przepis art. 398^8 k.p.c. reguluje udział Prokuratora Generalnego w postępowaniu kasacyjnym i stanowi lex specialis wobec art. 60 k.p.c. Konsekwencją uznania niedopuszczalności wstąpienia prokuratora było zarządzenie zwrotu jego pisma.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wstąpienie prokuratora do postępowania sądowego po raz pierwszy na etapie postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wstąpienie prokuratora do postępowania jest dopuszczalne najpóźniej do zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji. Udział prokuratora w postępowaniu kasacyjnym jest regulowany przez art. 398^8 k.p.c. i ma zastosowanie tylko w określonych sytuacjach, nie obejmując pierwszorazowego wstąpienia na tym etapie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uznanie za niedopuszczalne wstąpienia prokuratora i zwrot pisma
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.K. | osoba_fizyczna | powód |
| M.K. | osoba_fizyczna | powód |
| E.M. | osoba_fizyczna | powód |
| P. spółka akcyjna | spółka | pozwany |
| prokurator Andrzej Piaseczny | organ_państwowy | wstępujący |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje udział Prokuratora Generalnego w postępowaniu kasacyjnym, stanowiąc lex specialis wobec art. 60 k.p.c.
Pomocnicze
k.p.c. art. 60 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prokurator może wstąpić do postępowania w każdym jego stadium, jednakże wstąpienie to jest dopuszczalne najpóźniej do zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 424 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
u.S.N. art. 95 § pkt 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu ze skargi nadzwyczajnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność wstąpienia prokuratora do postępowania kasacyjnego po raz pierwszy, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem SN.
Godne uwagi sformułowania
każde stadium destabilizacja i paraliż wymiaru sprawiedliwości szacunek dla porządku prawnego RP lex specialis
Skład orzekający
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady niedopuszczalności pierwszorazowego wstąpienia prokuratora do postępowania kasacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy prokurator nie brał udziału w postępowaniu przed sądami niższych instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z udziałem prokuratora w postępowaniu sądowym, a uzasadnienie odnosi się do aktualnych problemów z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.
“Prokurator nie może wejść do gry na ostatnią chwilę w Sądzie Najwyższym – kluczowe postanowienie SN.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 3216/24 POSTANOWIENIE 22 października 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 22 października 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa S.K., M.K. i E.M. przeciwko P. spółce akcyjnej w L. o naruszenie posiadania, uznaje za niedopuszczalne wstąpienie do niniejszej sprawy prokuratora Andrzeja Piasecznego i w związku z tym zarządza zwrot pisma złożonego przez niego do akt 21 października 2025 r. A.W. UZASADNIENIE Niniejsze postanowienie nie podlega uzasadnieniu jednak ze względu na skalę działań podjętych w Prokuraturze Krajowej, prowadzących do destabilizacji i paraliżu wymiaru sprawiedliwości i działalności Sądu Najwyższego, a przede wszystkim szacunek dla porządku prawnego RP wymaga przedstawienia zasadniczych motywów, które legły u podstaw zajętego przez Sąd Najwyższy stanowiska w kwestii niedopuszczalności wstąpienia prokuratora do niniejszej sprawy na etapie postępowania kasacyjnego. Zgodnie z art. 60 § 1 zd. pierwsze k.p.c. prokurator może wstąpić do postępowania w każdym jego stadium. Użyte w przytoczonym przepisie sformułowanie „każde stadium” oznacza cały tok postępowania sądowego rozpoczynający się od złożenia pozwu (wniosku), aż do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Nie ulega więc wątpliwości, że prokurator może wstąpić do postępowania, zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że wstąpienie prokuratora do postępowania może nastąpić najpóźniej do zamknięcia rozprawy przed sądem drugiej instancji, a późniejsze zgłoszenie (dokonane po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie) jest bezprzedmiotowe i niedopuszczalne (tak m.in. postanowienie SN z 18 grudnia 2018 r., IV CZ 64/18, wyrok SN z 14 stycznia 2013 r., I PK 164/12). W postępowaniu kasacyjnym prokurator bierze udział, jeżeli jest stroną postępowania w związku z uprzednim wytoczeniem powództwa (art. 55 i 57 k.p.c.) albo jeżeli wstąpił do postępowania w stadium poprzedzającym uprawomocnienie się orzeczenia (postanowienie SN z 17 września 2008 r., I PZ 20/08, OSNP 2010/1–2, poz. 16). Wstąpienie prokuratora po raz pierwszy do postępowania kasacyjnego lub postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalne (wyrok SN z 14 stycznia 2013 r., I PK 164/12). Pogląd ten – w pełni aprobowany przez Sąd Najwyższy orzekający w niniejszej sprawie − dominuje również w piśmiennictwie (tak. m.in. P. Grzegorczyk [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Artykuły 1-124, wydanie VI, WKP 2023, red. T. Ereciński; P. Feliga [w:] Kodeks postępowania cywilnego, t. 1, Komentarz do art. 1–505 39 , red. T. Szanciło, Warszawa 2019; A. Jaworski [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. P. Rylski, Legalis 2022). Udział prokuratora w tych postępowaniach reguluje art. 398 8 k.p.c., zastrzegając go dla Prokuratora Generalnego. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 424 12 k.p.c.) oraz skargi nadzwyczajnej (art. 95 pkt 1 u.S.N.) i stanowi lex specialis wobec art. 60 k.p.c. Konsekwencją uznania, że wstąpienie prokuratora Andrzeja Piasecznego do niniejszej sprawy na etapie postępowania kasacyjnego jest niedopuszczalne – prokurator nie działał w tej sprawie na etapie postępowania przed Sądami meriti − jest zwrot złożonego przez niego pisma z 21 października 2025 r. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. A.W. [SOP]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI