I CSK 3207/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona kryteriów istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, a zarzut nieważności postępowania oparty był na błędnej interpretacji przepisów epidemicznych.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu. Skarga kasacyjna dotyczyła stwierdzenia nieważności umowy i zapłaty. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że nie zawiera ona istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów, a zarzut nieważności postępowania z powodu składu sądu był niezasadny w świetle przepisów epidemicznych.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2024 r., rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2023 r. Sprawa dotyczyła powództwa J. D. i K. D. o stwierdzenie nieważności umowy i zapłatę, ewentualnie o zapłatę. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu. Bank wniósł skargę kasacyjną, domagając się uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego. Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że nie występuje w niej istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani nie zachodzi nieważność postępowania czy oczywista zasadność skargi. Sąd uznał, że zarzut nieważności postępowania z powodu składu sądu (jednego sędziego) był niezasadny, gdyż był zgodny z przepisami epidemicznymi. Ponadto, zagadnienia prawne podniesione przez skarżącego były już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy i stanowiły polemikę z orzeczeniem sądu drugiej instancji, a nie istotne zagadnienia prawne w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wskazanych przesłanek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut nieważności postępowania z powodu składu sądu był niezasadny w świetle przepisów epidemicznych. Ponadto, podniesione zagadnienia prawne nie stanowiły istotnych zagadnień prawnych ani nie wymagały wykładni przepisów budzących wątpliwości, gdyż były już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy i stanowiły polemikę z orzeczeniem sądu drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
J. D. i K. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | powód |
| K. D. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
ustawa COVID-19 art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz w ciągu roku od ich odwołania, w sprawach rozpoznawanych według przepisów KPC w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznawał sprawy w składzie jednego sędziego; prezes sądu mógł zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uznał to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie niespełnienia przesłanek określonych w § 1, Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.c. art. 358^1
Kodeks cywilny
Wspomniany w kontekście wątpliwości skarżącego dotyczących interpretacji przepisu.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 1^1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia kryteriów przyjęcia do rozpoznania określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Zarzut nieważności postępowania z powodu składu sądu był niezasadny w świetle przepisów epidemicznych. Podniesione zagadnienia prawne nie stanowią istotnych zagadnień prawnych ani nie wymagają wykładni przepisów, gdyż były już rozstrzygane przez Sąd Najwyższy.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące nieważności postępowania. Argumenty skarżącego dotyczące istotnych zagadnień prawnych i potrzeby wykładni przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w kontekście interpretacji przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. oraz stosowania przepisów epidemicznych do składu sądu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie etapu przedsądu skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy oraz interpretację przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki i pułapki procesowe.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 3207/23 POSTANOWIENIE 20 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 20 czerwca 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J. D. i K. D. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o stwierdzenie nieważności umowy i zapłatę, ewentualnie o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 13 marca 2023 r., I ACa 610/22, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od pozwanego na rzecz powodów 4 050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Wyrokiem z 13 marca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację pozwanego Bank Spółki Akcyjnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z 11 lutego 2022 r. w sprawie z powództwa J. D. i K. D. o stwierdzenie nieważności umowy i zapłatę, ewentualnie o zapłatę. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w całości oraz domagał się uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzeczenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego . Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398 9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398 9 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano nieważność postępowania oraz szereg istotnych zagadnień prawnych, które sformułowano w formie pytań. Wątpliwości skarżącego dotyczyły interpretacji art. 358 1 k.c., skutków stwierdzenia abuzywności postanowień wzorca umowy, wykładni orzecznictwa TSUE oraz dotychczasowej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego na tle kredytów walutowych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do przesłanki przedsądu opartej na zarzucie nieważności postępowania, należy wskazać, że art. 15zzs 1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 stanowił, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznawał sprawy w składzie jednego sędziego; prezes sądu mógł zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uznał to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy. Rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w składzie jednego sędziego było zatem zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Orzekanie przez sąd drugiej instancji w składzie trzech sędziów było bowiem fakultatywne. Natomiast wykładnia przepisów przyjęta w mającej moc zasady prawnej uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, obowiązywała od dnia podjęcia tej uchwały. Wskazana uchwała nie może mieć wobec tego wpływu na ocenę zgodności z prawem składu Sądu drugiej instancji, skoro Sąd ten wydał zaskarżony wyrok przed jej podjęciem. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że i stotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18) . Skarga kasacyjna nie spełnia powyższych kryteriów. W istocie zagadnienia prawne wskazane przez skarżącego są pytaniami o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy i polemiką z tym stanowiskiem, związaną z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa. Ponadto przedstawiona problematyka była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22; uchwałę 7 sędziów SN z 19 czerwca 2024 r., III CZP 31/23; uchwałę 7 sędziów SN – zasadę prawną – z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56 ; wyroki SN: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20; z 21 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; i z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17) . Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.) . O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 1 1 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c., z uwzględnieniem § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI