I CSK 3190/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku oczywistej zasadności naruszenia prawa materialnego przez sąd niższej instancji.
W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, złożonej od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej. Skarżący W.T. domagał się przyjęcia skargi, wskazując na rażące naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności naruszenia prawa, a jego argumentacja stanowiła próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną W.T. od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 11 stycznia 2024 r. (sygn. akt II Ca 1233/23) w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Skarżący domagał się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, opierając się na przesłance oczywistej zasadności naruszenia prawa materialnego. Sąd Najwyższy, po analizie wniosku i odpowiedzi na skargę, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista uzasadniona skarga. Sąd podkreślił, że nie jest trzecią instancją sądową i nie bada merytorycznej zasadności sprawy, a jedynie dopuszczalność skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu Najwyższego, skarżący nie wykazał oczywistości naruszenia prawa materialnego, a jego argumentacja stanowiła próbę podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym oczywista zasadność wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, widocznego prima facie. Ponieważ skarżący nie przedstawił takiej argumentacji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał oczywistej zasadności naruszenia prawa materialnego.
Uzasadnienie
Skarżący nie przedstawił argumentacji potwierdzającej kwalifikowane naruszenie prawa, widoczne prima facie. Jego argumenty stanowiły próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A.S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W.T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J.J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| I.P. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń faktycznych i ocen dowodów dokonanych przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń faktycznych i ocen dowodów dokonanych przed sądem drugiej instancji.
k.c. art. 947
Kodeks cywilny
k.c. art. 960
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącego oczywistej zasadności naruszenia prawa materialnego. Argumentacja skarżącego stanowi próbę zakwestionowania ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie przez Sąd drugiej instancji przepisów prawa materialnego (art. 947 i 960 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia, choćby w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jak również być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogów związanych z oczywistą zasadnością naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wymogów formalnych wniosku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria i pułapki.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 3190/25 POSTANOWIENIE 24 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 24 marca 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A.B. z udziałem A.S., W.T. i J.J. o stwierdzenie nabycia spadku po I.P., na skutek skargi kasacyjnej W.T. od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z 11 stycznia 2024 r., II Ca 1233/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. (M.T.) UZASADNIENIE Uczestnik postępowania W.T. wniósł skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku Białej z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt. II Ca 1233/23. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawczyni wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej. Wskazane w odpowiedzi na skargę wadliwości w konstrukcji podstaw skargi nie mają w okolicznościach sprawy takiego charakteru, aby mogły skutkować jej odrzuceniem. Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. W ocenie skarżącego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnione jest rażącym naruszeniem przez Sąd drugiej instancji przepisów prawa materialnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie , przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od podstaw kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa (procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęte skargą orzeczenie jest wadliwe i dlatego skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania. Uzasadnienie wniosku oparte na tej przesłance wymaga przedstawienia argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych (zob. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02 , OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z 5 października 2007 r., III CSK 216/07 i z 11 sierpnia 2011 r., IV CSK 163/11). Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia, choćby w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych, jak również być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności, gdyż nie jest ona możliwa na tym etapie postępowania i w składzie Sądu dokonującego wstępnej oceny skargi kasacyjnej pod kątem występowania w sprawie przesłanek określonych w art. art. 398 9 § 1 k.p.c . Skonfrontowanie uzasadnienia zaskarżonego wyroku i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie potwierdza tezy o oczywistej zasadności tego środka zaskarżenia. Ustalenia faktyczne Sądów meriti są dla Sądu Najwyższego wiążące i niemożliwe wprost do zakwestionowania w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy jako instancja kasacyjna nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń faktycznych i ocen dowodów dokonanych przed sądem drugiej instancji (art. 398 3 § 3 i art. 398 13 § 2 k.p.c.). Skarżący podnosił, że podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowić mają stawiane zaskarżonemu orzeczeniu zarzuty naruszenia art. 947 oraz 960 k.c. Powołując uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący w istocie podnosi pod tytułem zarzutów naruszenia prawa materialnego polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, które nie mogą stanowić podstaw kasacyjnych ani przyczyny wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznana. Treść wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do wniosku, że skarżący nie przedstawił argumentacji potwierdzającej, iż Sądy orzekające w sprawie dopuściły się rażącego naruszenia prawa. Argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej stanowią bowiem raczej próbę zakwestionowania poczynionych przez nie ustaleń faktycznych . Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego uzasadnienie oczywistej zasadności skargi nie może poprzestawać na prostym odwołaniu do naruszeń prawa wskazanych w podstawach kasacyjnych. Uzasadnienia przyczyn kasacyjnych, kwalifikujących przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy nie może doszukiwać się w uzasadnieniu podstaw, niezależnie od tego, że chodzi w tym wypadku o zupełnie odmienne metody argumentowania (zob. postanowienia SN z 31 stycznia 2020 r., II CSK 432/19, z 15 grudnia 2006 r., III CZ 93/06; i z 18 kwietnia 2012 r., I CSK 520/11). Skutecznym argumentem za powołaną we wniosku przyczyną przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mogła być, w konsekwencji, wskazana przez skarżącą „konieczność rozpatrzenia” naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego ani ogólne stwierdzenie, że doszło do naruszenia wskazywanych przez skarżącą przepisów. Z tych względów, na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak wyżej. Ewa Stefańska (M.T.) [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI