I CSK 318/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który dotyczył sprawy o zapłatę i ustalenie, zainicjowanej przez konsumentów J.G. i M.G. Bank kwestionował wyrok, podnosząc zagadnienie prawne dotyczące daty, od której konsument może żądać odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia zasądzonego wskutek stwierdzenia nieważności umowy kredytu. Bank argumentował również potrzebę wykładni przepisów dotyczących klauzul abuzywnych (art. 385¹ § 1 k.c.) w kontekście dyrektywy 93/13/EWG oraz przepisów o odsetkach (art. 455 k.c., art. 481 k.c., art. 410 § 2 k.c.). Dodatkowo, bank wskazał na potrzebę rozstrzygnięcia, czy wzrost kursu waluty obcej spełnia rolę waloryzacyjną odsetek i czy zasądzenie odsetek ustawowych przy wzroście kursu waluty obcej prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia kredytobiorcy, a także czy od należności w walucie obcej można żądać odsetek ustawowych. Sąd Najwyższy, powołując się na liczne wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę III CZP 6/21 i wyroki TSUE (np. C-28/22), stwierdził, że kwestia wymagalności roszczenia restytucyjnego i biegu odsetek została już rozstrzygnięta. Sąd podkreślił, że data rozpoczęcia biegu odsetek nie może być uzależniona od oświadczenia konsumenta w toku postępowania sądowego, a bieg roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się od dnia zakwestionowania przez kredytobiorcę związania postanowieniami umowy. Ponieważ skarżący nie wykazał potrzeby dokonania wykładni przepisów prawa w sposób nowy lub rozbieżny z dotychczasowym orzecznictwem, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych, potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie odsetek od kredytów konsumenckich.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Od jakiej daty konsument może żądać odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia zasądzonego wskutek stwierdzenia nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Konsument może żądać odsetek za opóźnienie od daty, w której zakwestionował względem banku związanie postanowieniami umowy, a nie od daty wyrokowania czy upadku umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo TSUE i własne, wskazując, że wymagalność roszczenia restytucyjnego i bieg odsetek nie mogą być uzależnione od oświadczeń konsumenta w toku postępowania sądowego ani od daty uprawomocnienia się wyroku.
Czy wzrost kursu waluty obcej w stosunku do kursu waluty krajowej spełnia tę samą rolę waloryzacyjną co odsetki ustawowe za opóźnienie, a tym samym, czy zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie przy wzroście kursu waluty obcej powoduje bezpodstawne wzbogacenie kredytobiorcy?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii w uzasadnieniu odmowy przyjęcia skargi, ale wskazał, że problem ten nie stanowił podstawy do przyjęcia skargi, gdyż nie wykazano potrzeby nowej wykładni.
Uzasadnienie
Bank podniósł tę kwestię jako istotne zagadnienie prawne, jednak Sąd Najwyższy uznał, że nie ma potrzeby dokonywania wykładni przepisów w tym zakresie, gdyż nie wykazano nowości problemu.
Czy od należności zasądzonej w walucie innej niż waluta krajowa można żądać odsetek ustawowych za opóźnienie obliczonych według tej samej stopy jak dla świadczeń w walucie krajowej?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii w uzasadnieniu odmowy przyjęcia skargi, ale wskazał, że problem ten nie stanowił podstawy do przyjęcia skargi, gdyż nie wykazano potrzeby nowej wykładni.
Uzasadnienie
Bank podniósł tę kwestię jako istotne zagadnienie prawne, jednak Sąd Najwyższy uznał, że nie ma potrzeby dokonywania wykładni przepisów w tym zakresie, gdyż nie wykazano nowości problemu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.G. | osoba_fizyczna | powód |
| M.G. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - istotne zagadnienie prawne lub potrzeba dokonania wykładni przepisów.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy miejsca spełnienia świadczenia.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczenia nienależnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni przepisów dotyczących daty rozpoczęcia biegu odsetek za opóźnienie w przypadku nieważności umowy kredytu konsumenckiego. • Kwestia waloryzacji i odsetek od należności w walucie obcej.
Godne uwagi sformułowania
Problem prawny przedstawiony do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy nie może być już rozwiązany w orzecznictwie. • W przypadku przesłanki z art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c. przyjęcie skargi do rozpoznania może uzasadniać rozbieżność występująca w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych. • Data wymagalności roszczenia konsumenta przeciwko przedsiębiorcy, a więc i data rozpoczęcia biegu odsetek (art. 481 k.c.), nie może być uzależniona od złożenia przez konsumenta oświadczenia w toku postępowania sądowego odnośnie do utrzymania skuteczności umowy zawierającej klauzule abuzywne.
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych, potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie odsetek od kredytów konsumenckich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy ważnej dla konsumentów kwestii odsetek od kredytów konsumenckich i klauzul abuzywnych, choć Sąd Najwyższy nie merytorycznie rozstrzygnął problem, a jedynie odmówił przyjęcia skargi.
“Sąd Najwyższy: Kiedy konsument może żądać odsetek od banku za nieważny kredyt?”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.