I CSK 3148/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną T.P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 kwietnia 2025 r. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na dwie główne grupy zarzutów. Po pierwsze, podniósł kwestię nieważności postępowania z powodu udziału w składzie Sądu Apelacyjnego sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., argumentując, że doprowadziło to do upolitycznienia KRS i naruszenia Konstytucji RP. Sąd Najwyższy odwołał się do swojej uchwały z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), która stanowi zasadę prawną, zgodnie z którą sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. w przypadku sędziów sądów powszechnych zachodzi, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał takich okoliczności w niniejszej sprawie. Podkreślono, że skarżący nie podnosił zastrzeżeń co do składu sądu przed wydaniem wyroku, a przedmiot sprawy nie wskazywał na szczególne zainteresowanie organów władzy politycznej. Po drugie, skarżący powołał się na istotne zagadnienia prawne dotyczące zawieszenia postępowania i orzekania ponad żądanie. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za polemikę ze stanowiskiem sądu drugiej instancji, nie stanowiącą istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., które uzasadniałoby przyjęcie skargi kasacyjnej. Sąd wyjaśnił również kwestię naruszenia art. 321 k.p.c., wskazując, że zarzut ten był wadliwie skonstruowany i skierowany do wyroku sądu pierwszej instancji, a nie sądu apelacyjnego, który jedynie oddalił apelację. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych lub niewykazania wadliwości postępowania w kontekście nominacji sędziowskich.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z orzecznictwem dotyczącym statusu sędziów powołanych po zmianach w KRS i wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. w składzie sądu powszechnego stanowi bezwzględną przyczynę nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. lub art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo powołanie sędziego na wniosek KRS ukształtowanej nową ustawą nie jest automatyczną przyczyną nieważności. Nieważność zachodzi, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi w konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do swojej zasady prawnej (uchwała BSA I-4110-1/20), która wymaga indywidualnej oceny, czy wadliwość nominacji sędziego doprowadziła do naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności w rozumieniu Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE i EKPC. W tej sprawie skarżący nie wykazał takich naruszeń.
Czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, związane z zarzutami dotyczącymi zawieszenia postępowania i orzekania ponad żądanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że podniesione kwestie odnosiły się ściśle do okoliczności faktycznych sprawy, nie wyjaśniono ich publicznoprawnej funkcji ani precedensowego charakteru, a także nie wskazano alternatywnych kierunków rozstrzygnięcia wykraczających poza dotychczasowy dorobek judykatury i nauki.
Czy Sąd Apelacyjny orzekł ponad żądanie pozwu, naruszając art. 321 § 1 k.p.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy Sąd Apelacyjny jedynie oddalił apelację, a zarzut naruszenia art. 321 k.p.c. był wadliwie skonstruowany i skierowany do wyroku sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że naruszenie art. 321 k.p.c. przez sąd drugiej instancji może nastąpić, gdy orzeka on samodzielnie ponad żądanie lub o przedmiocie nieobjętym żądaniem. W tej sprawie Sąd Apelacyjny nie orzekał ponad żądanie, a zarzut był nieprawidłowo sformułowany, wykraczając poza kognicję Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.A. | osoba_fizyczna | powód |
| T.P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku sprzeczności składu sądu z przepisami prawa.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania w przypadku wystąpienia istotnych zagadnień prawnych.
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany żądaniem pozwu i tak określoną podstawą faktyczną.
u.SN art. 87 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Uchwały połączonych Izb SN mają status zasady prawnej.
u.SN art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Sąd Najwyższy nie odstąpił od zasady prawnej w przepisanym trybie.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależyta obsada sądu.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalna zmiana żądania w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącego, że wadliwość procesu powoływania sędziego doprowadziła do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w konkretnych okolicznościach sprawy. • Zarzuty dotyczące istotnych zagadnień prawnych nie spełniają kryteriów publicznoprawnych i precedensowych wymaganych dla przyjęcia skargi kasacyjnej. • Zarzut naruszenia art. 321 k.p.c. był wadliwie skonstruowany i wykraczał poza kognicję Sądu Najwyższego.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu składu sądu powołanego na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. • Istnienie istotnych zagadnień prawnych związanych z zawieszeniem postępowania i orzekaniem ponad żądanie.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze • sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami powołanej ustawy. • wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Karta) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPCz). • nie można było tym samym uznać, aby pozwany wykazał twierdzoną przyczynę kasacyjną. • wniosek stanowił w istocie rzeczy przyobleczoną w formę kazuistycznie sformułowanych pytań polemikę ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych lub niewykazania wadliwości postępowania w kontekście nominacji sędziowskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z orzecznictwem dotyczącym statusu sędziów powołanych po zmianach w KRS i wymaga indywidualnej oceny okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, a także procedury kasacyjnej w Sądzie Najwyższym, co jest interesujące dla prawników i osób śledzących debatę publiczną.
“Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej: czy zarzuty o wadliwy skład sądu są wystarczające?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.