I CSK 3132/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód K.N. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Gliwicach, domagając się ochrony dóbr osobistych naruszonych załączeniem do akt sprawy karnej odpisów wyroków skazujących go w innych postępowaniach. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny w Katowicach utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Sąd odwoławczy uznał, że sąd karny zasadnie wykorzystał te wyroki do oceny wiarygodności zeznań świadka, co wykluczyło bezprawność działania Skarbu Państwa. Powód w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 6, 24, 448 k.c., art. 7, 47 Konstytucji RP, dyrektywa UE) oraz przepisów postępowania, w tym rozpoznanie apelacji w składzie jednego sędziego (art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 45 ust. 1, 176 ust. 1, 31 ust. 3, 2 Konstytucji RP) i brak odniesienia się do zarzutów apelacji w uzasadnieniu (art. 387 § 2 pkt 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wskazał, że zarzut naruszenia art. 379 pkt 4 k.p.c. przez rozpoznanie apelacji w składzie jednego sędziego nie był zasadny, gdyż w okresie wydania zaskarżonego orzeczenia obowiązywał wyjątek od zasady składu 3 sędziów w postępowaniu apelacyjnym, wprowadzony przez specustawę COVID-19 (art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 u. COVID-19). Sąd Najwyższy odniósł się również do uchwały składu 7 sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, uznającej ten przepis za sprzeczny z Konstytucją, podkreślając, że orzeczenie to nie miało wpływu na zaskarżony wyrok wydany przed jego podjęciem, a możliwość niezastosowania przepisu ustawy przez sąd powszechny ze względu na jego sprzeczność z Konstytucją jest ograniczona i wymaga orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy prawidłowo oznaczył Skarb Państwa jako stronę postępowania, wskazując na znaczenie prawne poprawnego oznaczenia dla egzekucji. Zasądzono koszty postępowania kasacyjnego od skarżącego na rzecz Prokuratorii Generalnej RP oraz przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów specustawy COVID-19 dotyczących składu sądu w postępowaniu apelacyjnym oraz kwestia oznaczenia Skarbu Państwa jako strony.
Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów specustawy COVID-19. Kwestia oznaczenia Skarbu Państwa ma znaczenie głównie praktyczne w kontekście egzekucji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozpoznanie apelacji w składzie jednego sędziego w okresie obowiązywania specustawy COVID-19 było zgodne z prawem i Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie apelacji w składzie jednego sędziego było dopuszczalne na mocy art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w okresie obowiązywania specustawy COVID-19 wprowadzono wyjątek od zasady składu 3 sędziów w postępowaniu apelacyjnym, zezwalający na rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego. Podkreślono, że ewentualna sprzeczność tego przepisu z Konstytucją mogłaby być stwierdzona jedynie przez Trybunał Konstytucyjny, a orzeczenie to nie miało wpływu na zaskarżony wyrok wydany przed jego podjęciem.
Czy załączenie do akt sprawy karnej odpisów wyroków skazujących świadka w innych sprawach stanowi naruszenie dóbr osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wyroki te zostały wykorzystane przez sąd karny do oceny wiarygodności zeznań świadka.
Uzasadnienie
Sąd drugiej instancji uznał, że sąd karny zasadnie przeprowadził dowody z wyroków skazujących powoda w celu oceny wiarygodności jego zeznań w charakterze świadka, co wyłączyło bezprawność działania Skarbu Państwa.
Jak prawidłowo oznaczyć Skarb Państwa jako stronę w postępowaniu cywilnym?
Odpowiedź sądu
Skarb Państwa powinien być oznaczony przez dodanie nazwy państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się świadczenie, a nie przez nazwę organu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że prawidłowe oznaczenie Skarbu Państwa jest istotne dla egzekucji, która prowadzona jest z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej, a nie organu. Praktyka oznaczania przez nazwę organu jest nieprawidłowa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.N. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Gliwicach | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (25)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
u. COVID-19 art. 15zzs¹ § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.c. art. 398⁹
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 387 § § 2 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
u. PG RP art. 32 § ust. 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej
rozp. Min. Sprawiedl. art. 10 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Dz.U. 2019 poz. 1460 art. 9 § ust. 6
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
k.p.c. art. 179 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
rozp. Min. Sprawiedl. art. 4 § ust. 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
rozp. Min. Sprawiedl. art. 8 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
rozp. Min. Sprawiedl. art. 14 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
rozp. Min. Sprawiedl. art. 16 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie apelacji w składzie jednego sędziego było zgodne z prawem w okresie obowiązywania specustawy COVID-19.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 379 pkt 4 k.p.c. przez rozpoznanie apelacji w składzie jednego sędziego. • Naruszenie prawa materialnego, w tym art. 6, 24, 448 k.c. i przepisów Konstytucji RP oraz dyrektywy UE.
Godne uwagi sformułowania
uchwała składu 7 sędziów z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, Sąd Najwyższy uznał ten przepis za sprzeczny z Konstytucją, czym usiłował przywłaszczyć sobie kompetencje Trybunału Konstytucyjnego. • statio fiscii jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa. • Skarb Państwa był oznaczany przez dodanie nazwy państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się świadczenie.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
ssn
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy COVID-19 dotyczących składu sądu w postępowaniu apelacyjnym oraz kwestia oznaczenia Skarbu Państwa jako strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu obowiązywania przepisów specustawy COVID-19. Kwestia oznaczenia Skarbu Państwa ma znaczenie głównie praktyczne w kontekście egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii COVID-19 oraz kontrowersyjnej uchwały Sądu Najwyższego. Dodatkowo porusza praktyczny problem oznaczenia Skarbu Państwa.
“Czy skład sądu w czasie pandemii był legalny? SN wyjaśnia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.