I CSK 313/09Bezskutecznosc darowizny niewyplacalnosc dluznika
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „M.(...)” w W. wniosła o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, początkowo na podstawie art. 172 k.c., a następnie zmieniła żądanie na art. 35 ust. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sądy obu instancji oddaliły wniosek, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki, w szczególności brak pozwolenia na budowę oraz fakt, że inwestorem była poprzedniczka prawna. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił postanowienie sądu okręgowego. Wskazał na istotne uchybienia sądu drugiej instancji, który nie dokonał własnych ustaleń faktycznych, ograniczając się do aprobował ustalenia sądu pierwszej instancji, co naruszało art. 382 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd drugiej instancji ma obowiązek samodzielnej oceny dowodów i poczynienia własnych ustaleń faktycznych. Ponadto, odniósł się do kwestii dowodzenia posiadania pozwolenia na budowę, dopuszczając możliwość wykazania tego faktu innymi środkami dowodowymi niż oryginał decyzji, a także dopuszczalności stosowania wykładni celowościowej art. 35 ust. 41 u.s.m. w kontekście prawnej sukcesji spółdzielni.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenia faktyczne sądu drugiej instancji, dowodzenie posiadania pozwolenia na budowę, wykładnia art. 35 ust. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółdzielni mieszkaniowych i specyficznych wymogów art. 35 ust. 41 u.s.m.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, może ograniczyć się do stwierdzenia, że prawidłowo ocenił materiał dowodowy, zamiast dokonać własnych ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji ma obowiązek dokonać własnej oceny dowodów i poczynić własne ustalenia faktyczne, nawet jeśli podziela stanowisko sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 382 k.p.c. nakłada na sąd drugiej instancji obowiązek merytorycznego orzekania, co obejmuje samodzielną ocenę dowodów i poczynienie ustaleń faktycznych, a nie jedynie aprobowanie ustaleń sądu niższej instancji.
Czy brak oryginału pozwolenia na budowę lub jego odpisu uniemożliwia stwierdzenie, że budynek został wybudowany na podstawie takiego pozwolenia w rozumieniu art. 35 ust. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak oryginału lub odpisu pozwolenia na budowę nie wyklucza możliwości wykazania tej okoliczności innymi środkami dowodowymi, w tym pośrednimi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nie można automatycznie odrzucać wniosku tylko z powodu braku formalnego dokumentu pozwolenia na budowę, dopuszczając dowodzenie tej okoliczności innymi środkami dowodowymi, co może prowadzić do zastosowania domniemania faktycznego lub odwrócenia ciężaru dowodu.
Czy art. 35 ust. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych dopuszcza nabycie własności nieruchomości przez spółdzielnię, która wybudowała budynek na podstawie pozwolenia na budowę wydanego dla jej poprzednika prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, co do zasady dopuszczalne jest stosowanie art. 35 ust. 41 u.s.m. w sytuacji, gdy budynek został wybudowany przez poprzednika prawnego spółdzielni, która ubiega się o stwierdzenie nabycia własności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, odwołując się do wykładni celowościowej i wcześniejszego orzecznictwa, dopuścił możliwość stosowania art. 35 ust. 41 u.s.m. w przypadku sukcesji praw do budynku, nawet jeśli ustawa nie przewiduje tego wprost, aby zapewnić spójność systemu prawnego i uniknąć nadmiernego formalizmu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa M.(...) w W. | spółka | wnioskodawca |
| Miasto W. | organ_państwowy | uczestnik |
| Spółdzielnia Pracy M.(...) w W. | spółka | poprzednik prawny wnioskodawcy |
Przepisy (11)
Główne
u.s.m. art. 35 § ust. 41
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Pozwolenie na budowę może być wykazywane innymi środkami dowodowymi niż formalny dokument; dopuszczalna jest wykładnia celowościowa przepisu, uwzględniająca sukcesję prawną spółdzielni.
Pomocnicze
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz orzekania ponad żądanie.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.
k.p.c. art. 3983 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy kasacyjne.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu drugiej instancji do własnych ustaleń faktycznych.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 228
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie faktyczne.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd drugiej instancji nie dokonał własnych ustaleń faktycznych, co narusza art. 382 k.p.c. • Możliwość dowodzenia posiadania pozwolenia na budowę innymi środkami niż formalna decyzja. • Dopuszczalność wykładni celowościowej art. 35 ust. 41 u.s.m. w kontekście sukcesji prawnej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 321 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez błędną wykładnię, bez wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy. • Niemożność wykazania pozwolenia na budowę z powodu braku formalnego dokumentu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji postąpił jakby był nie sądem apelacyjnym, lecz sądem rewizyjnym. • Sąd drugiej instancji ma obowiązek poczynić własne ustalenia i samodzielnie je ocenić z punktu widzenia prawa materialnego. • Zaniechanie językowe (redakcyjne) ustawodawcy w żadnym wypadku nie prowadzi do wniosku, że zainteresowana spółdzielnia mieszkaniowa [...] nie musi legitymować się stosowną decyzją administracyjną. • Oczywiście nie jest rolą Sądu Najwyższego dokonywanie oceny, czy na podstawie dowodów, które zgromadzono w sprawie można było poczynić tego rodzaju ustalenie.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący, sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji, dowodzenie posiadania pozwolenia na budowę, wykładnia art. 35 ust. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółdzielni mieszkaniowych i specyficznych wymogów art. 35 ust. 41 u.s.m.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z zasiedzeniem nieruchomości przez spółdzielnie mieszkaniowe, a Sąd Najwyższy wskazuje na istotne błędy proceduralne sądów niższych instancji oraz dopuszcza szerszą interpretację przepisów.
“Sąd Najwyższy: Jak udowodnić pozwolenie na budowę, gdy dokumentów brakuje? Kluczowe orzeczenie dla spółdzielni mieszkaniowych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.