I CSK 3111/25

Sąd NajwyższyWarszawa2026-03-24
SNCywilneprawo zobowiązańWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyklauzule abuzywnekredyt CHFTSUEkoszty postępowaniaprawo procesowe cywilne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku do rozpoznania, uznając, że podniesione zagadnienia prawne zostały już wyjaśnione w orzecznictwie.

Bank spółka akcyjna w W. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie w sprawie o zapłatę. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Uzasadniono to tym, że przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne, dotyczące m.in. skutków uznania klauzul za abuzywne w umowach kredytów indeksowanych do CHF oraz możliwości zastąpienia ich przepisami dyspozytywnymi, zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Banku S.A. w W. o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie w sprawie o zapłatę. Skarżący upatrywał podstaw do przyjęcia skargi w istotnym zagadnieniu prawnym oraz potrzebie wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem szczególnym, a jej dopuszczalność jest ograniczona do spraw, w których realizowane są jej funkcje publicznoprawne, takie jak zapewnienie jednolitości wykładni prawa. Wskazano, że przedstawione przez bank zagadnienia prawne, dotyczące m.in. ustalania treści umowy po usunięciu postanowienia abuzywnego, stosowania przepisów dyspozytywnych oraz momentu oceny stanu prawnego, zostały już wyczerpująco wyjaśnione w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego, w tym w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22). Ponieważ skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczono również o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, podnoszone kwestie zostały już wyjaśnione w orzecznictwie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienia prawne przedstawione przez skarżącego, dotyczące m.in. ustalania treści umowy po usunięciu postanowienia abuzywnego i stosowania przepisów dyspozytywnych, zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

powód R.S.

Strony

NazwaTypRola
R.S.osoba_fizycznapowód
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 § § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 56

Kodeks cywilny

u.p.w. art. 41

Ustawa - Prawo wekslowe

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podniesione zagadnienia prawne zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Brak spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni. Potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. Trafność i aktualność przyjętej przez sądy powszechne oceny sprawy potwierdza pogląd, wyrażony w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie, zwłaszcza w sprawach dotyczących klauzul abuzywnych w umowach kredytowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie o klauzule abuzywne jest istotne dla prawników procesowych i bankowości, pokazując rygorystyczne podejście SN do kryteriów dopuszczalności skargi.

Sąd Najwyższy zamyka drzwi skardze kasacyjnej: kiedy bank nie ma szans na rozpoznanie sprawy?

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 3111/25
POSTANOWIENIE
24 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
na posiedzeniu niejawnym 24 marca 2026 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa R.S.
‎
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie
‎
z 23 maja 2025 r., I1 Ca 57/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę
‎
2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty.
(M.T.)
UZASADNIENIE
Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie, I Ca 57/25, w sprawie
‎
z powództwa R.S. przeciwko temu Bankowi o zapłatę.
Powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione.
Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16).
Istotne zagadnienie prawne skarżący upatruje w konieczności rozstrzygnięcia
:
czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy po usunięciu postanowienia abuzywnego, tj. na etapie poprzedzającym etap zastępowania postanowienia abuzywnego przepisem dyspozytywnym, o którym mowa w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej C-26/13,
‎
C- 260/18 i C - 932/19, dopuszczalne jest ustalenie treści umowy (stosunku prawnego) w zakresie,  który był regulowany przez abuzywną normę, na podstawie art. 65 § 1 i 2 lub art. 56 k.c. w zw. z art. 41 ustawy - Prawo wekslowe lub
‎
art. 56 w zw. art. 358 § 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. ze szczegółowo powołanymi innymi przepisami, z których na zasadzie
analogii iuris
lub
analogii legis
wynika, że w polskim prawie obowiązuje generalna norma, zgodnie z którą wartość waluty obcej określa się według kursu średniego NBP;  czy oceniając możliwości obowiązywania umowy kredytu indeksowanego do CHF, po usunięciu postanowienia abuzywnego zgodnie z prawem krajowym, należy brać pod uwagę stan prawny z: dnia zawarcia umowy, dnia powstania sporu, czy dnia orzekania; czy jeżeli bez abuzywnego postanowienia umowa kredytu indeksowanego do CHF nie może obowiązywać, to dochodzi do automatycznej jego subsumpcji normą dyspozytywną, o ile tylko zastosowanie środków krajowych zapewnia doprowadzenie do sytuacji jaka miałaby miejsce, gdyby umowa nie zawierała takiego abuzywnego postanowienia;  czy art. 358 § 2 k.p.c. stanowi szczegółowy przepis dyspozytywny, który znajduje zastosowanie z mocy prawa (automatycznie) w miejsce abuzywnej klauzuli kursowej określającej sposób ustalania kursu CHF, na potrzeby operacji związanych z indeksowaniem przy wypłacie i przy spłacie kredytu?;
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na twierdzeniu, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN: z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15,
‎
z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15).
Potrzebę wykładni pozwany upatruje w konieczności wyjaśnienia: 1)
które postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu indeksowanych do franka szwajcarskiego są abuzywne, w przypadku stwierdzenia przez sąd, że uprawnienie banku do ustalania kursu franka szwajcarskiego narusza rażąco interesy konsumenta i jest niezgodne z dobrymi obyczajami: czy abuzywna jest wówczas wyłącznie Klauzula Kursowa określająca sposób ustalenia wartości franka szwajcarskiego, czy też wszystkie postanowienia dotyczące indeksacji kredytu, tj. Klauzula Kursowa i Klauzula Ryzyka Walutowego stanowiąca, że wysokość zobowiązań z umowy kredytu zależna jest od zmiennej na przestrzeni obowiązywania umowy wartości waluty obcej?;
Podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania kwestie prawne i wątpliwości interpretacyjne zostały już wyjaśnione w orzecznictwie (zob. m.in. postanowienia SN wydane w sprawach: I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w sprawach: II CSKP 957/23,
‎
II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22).
Problem sformułowany przez skarżącego w zakresie skutków uznawania postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi czy dotyczący niejednoznaczności postanowień
‎
w zakresie oszacowania kwoty kredytu również został wyjaśniony.
Trafność
‎
i aktualność przyjętej przez sądy powszechne oceny sprawy potwierdza pogląd, wyrażony w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego
‎
z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. W orzeczeniu tym wyjaśniono m.in., że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego, odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Skarżący nie przedstawił przekonujących od razu, widocznych
prima facie,
twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,1
1
i 3 k.p.c
. w zw. z
§ 2 pkt 6, § 10
‎
ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Ewa Stefańska
‎
(M.T.)
[SOP]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI