I CSK 309/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w sprawie I CSK 309/11 uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wydania nieruchomości położonej przy ul. D. 48, wniesiony przez Uzdrowisko K.-Zdrój Sp. z o.o. przeciwko R.-Plus Sp. z o.o. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że między stronami doszło do zawarcia umowy najmu na czas nieoznaczony. Sąd Apelacyjny zmienił częściowo wyrok, uwzględniając powództwo w zakresie żądania wydania gruntu o powierzchni 8367 m2, uznając, że pozwana spółka korzystała z niego bez tytułu prawnego. Sąd Najwyższy uznał jednak, że ocena Sądu Apelacyjnego dotycząca następstwa prawnego po stronie dzierżawcy była wadliwa. Wskazał, że umowa dzierżawy z 1996 r. nie obejmowała całego gruntu, a późniejsze aneksy dotyczące zmiany osoby dzierżawcy, przedmiotu umowy czy czasu jej trwania były nieważne z uwagi na brak przeprowadzenia procedury przetargowej. Sąd Najwyższy uznał również za uzasadniony zarzut strony pozwanej dotyczący naruszenia art. 461 k.c. w zw. z art. 222 § 1 k.c. w zakresie zarzutu zatrzymania, wskazując, że sąd drugiej instancji nie rozpoznał go merytorycznie. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umów dzierżawy nieruchomości, następstwa prawnego po stronie dzierżawcy, wymogu procedury przetargowej przy zmianie istotnych warunków umowy oraz zarzutu zatrzymania.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekształceń przedsiębiorstw państwowych i umów dzierżawy zawartych w określonym okresie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka z o.o. może być następcą prawnym spółki cywilnej w umowie dzierżawy nieruchomości bez przeprowadzenia procedury przetargowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana osoby dzierżawcy w umowie dzierżawy nieruchomości wymaga przeprowadzenia procedury przetargowej, a jej brak czyni takie zmiany nieważnymi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skoro umowa dzierżawy nieruchomości wymagała przetargu, to zmiana istotnych warunków umowy, w tym osoby dzierżawcy, również wymagała zachowania tej procedury. Brak przetargu czynił aneksy dotyczące następstwa prawnego nieważnymi.
Czy zarzut zatrzymania zgłoszony przez pozwanego na podstawie art. 461 k.c. został prawidłowo rozpoznany przez Sąd Apelacyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny nie rozpoznał merytorycznie zarzutu zatrzymania, uznając go za nieuzasadniony z powodu niedostatecznego sprecyzowania nakładów, bez przeprowadzenia oceny materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że oznaczenie przez stronę pozwaną wysokości wierzytelności wynikającej z nakładów było wystarczające do zgłoszenia zarzutu zatrzymania, który wymagał merytorycznego rozpoznania.
Czy umowa dzierżawy nieruchomości zawarta przez przedsiębiorstwo państwowe z późniejszymi aneksami wydłużającymi okres jej trwania jest ważna bez przeprowadzenia procedury przetargowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydłużenie czasu trwania umowy dzierżawy nieruchomości bez przeprowadzenia procedury przetargowej stanowi obejście przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że możliwość zawarcia aneksu wydłużającego okres dzierżawy bez przetargu oznaczałaby obejście przepisów wymagających jego przeprowadzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Uzdrowisko K.-Zdrój Spółki z o.o. | spółka | powód |
| R.-Plus Spółki z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 461
Kodeks cywilny
Zgłoszenie wysokości wierzytelności wynikającej z nakładów jest wystarczające do uznania, że strona pozwana zgłosiła zarzut zatrzymania.
Pomocnicze
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 39815 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
u.p.p. art. 46 § 3
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Dotyczy możliwości zawierania umów przez przedsiębiorstwa państwowe.
u.p.p. art. 46a § 3
Ustawa o przedsiębiorstwach państwowych
Dotyczy możliwości zawierania umów przez przedsiębiorstwa państwowe.
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji art. 19 § 1
Ustawa o urzędzie Ministra Skarbu Państwa art. 5 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność aneksów do umowy dzierżawy z powodu braku procedury przetargowej. • Błędna ocena następstwa prawnego po stronie dzierżawcy przez Sąd Apelacyjny. • Zasadność zarzutu zatrzymania zgłoszonego przez stronę pozwaną.
Godne uwagi sformułowania
zmiana osoby dzierżawcy wymagała przeprowadzenie procedury przetargowej • nieważne były aneksy dotyczące przedmiotu umowy, wysokości opłat za dzierżawę oraz czasu obowiązywania umowy • doszło do zawarcia umowy najmu na okres nieoznaczony • doszło do sukcesji syngularnej przez pozwaną spółkę w prawa i obowiązki wynikające z umowy dzierżawy • doszło przez fakty konkludentne do zawarcia umowy użyczenia, która była jednak umową nieważną • bez przeprowadzenia procedury przetargowej także zmiana istotnych warunków umowy dzierżawy takich jak osoba dzierżawcy, przedmiot umowy dzierżawy oraz określenie czasu trwania umowy • bez względu na osobę dzierżawcy w chwili orzekania przez Sąd Apelacyjny utracił on już tytuł prawny do korzystania z nieruchomości • oznaczyła wysokość wierzytelności wynikającej z dokonanych nakładów na dzierżawionej nieruchomości. Było to wystarczające do dla uznania, że strona pozwana zgłosiła zarzut zatrzymania.
Skład orzekający
Józef Frąckowiak
przewodniczący
Jan Górowski
członek
Dariusz Zawistowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umów dzierżawy nieruchomości, następstwa prawnego po stronie dzierżawcy, wymogu procedury przetargowej przy zmianie istotnych warunków umowy oraz zarzutu zatrzymania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształceń przedsiębiorstw państwowych i umów dzierżawy zawartych w określonym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z umowami dzierżawy, następstwem prawnym i procedurami przetargowymi, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i zamówień publicznych.
“Czy zmiana dzierżawcy nieruchomości wymaga przetargu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.