I CSK 3074/23

Sąd NajwyższyWarszawa2025-02-26
SNCywilneprawo zobowiązańWysokanajwyższy
kredyt hipotecznynieważność umowyskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzedsądkoszty postępowaniabankowość

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku od wyroku ustalającego nieważność umowy kredytu hipotecznego, uznając, że nie wykazano istotnych zagadnień prawnych ani rozbieżności w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Banku S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego o nieważności umowy kredytu hipotecznego i zasądzeniu na rzecz powódki kwoty ponad 86 tys. zł. Bank argumentował, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne i rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej, uznał, że nie zostały one wykazane, a podnoszone kwestie dotyczące umów kredytowych zostały już rozstrzygnięte w uchwale i wyrokach Sądu Najwyższego oraz TSUE. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, który oddalił apelację banku od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie. Sąd Okręgowy ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego zawartej z powódką A. G. oraz zasądził na jej rzecz kwotę 86 431,22 zł wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny utrzymał to orzeczenie w mocy. Bank w skardze kasacyjnej powołał się na przesłanki przyjęcia sprawy do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, wskazując na istotne zagadnienia prawne oraz potrzebę wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a instytucja przedsądu ma na celu selekcję spraw pod kątem rozwoju prawa i jednolitości orzecznictwa. Analiza przedstawionych przez bank argumentów wykazała, że nie zostały spełnione wymogi formalne i merytoryczne dla przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał, że podnoszone zagadnienia prawne dotyczące umów kredytowych zostały już rozstrzygnięte w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) oraz w szeregu innych orzeczeń Sądu Najwyższego i wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W związku z tym, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczono również o kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz powódki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zostały wykazane.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia istotnych zagadnień prawnych ani rozbieżności w orzecznictwie, a podnoszone kwestie dotyczące umów kredytowych zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

A. G.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznapowódka
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przedsądu służy selekcji skarg kasacyjnych pod kątem realizacji celu, jakim jest rozwój prawa i jednolitość orzecznictwa. Powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga jego sformułowania i uzasadnienia. Powołanie się na rozbieżności w orzecznictwie wymaga wskazania konkretnych orzeczeń i analizy różnej wykładni.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania istotnych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej. Kwestie prawne dotyczące umów kredytowych zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE.

Odrzucone argumenty

Argumenty banku dotyczące istotnych zagadnień prawnych i rozbieżności w orzecznictwie (nieuznane przez SN).

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niewykazania przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., zwłaszcza w kontekście rozstrzygniętych już zagadnień prawnych dotyczących umów kredytowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie etapu przedsądu w postępowaniu kasacyjnym. Konkretne rozstrzygnięcia dotyczące umów kredytowych opierają się na wcześniejszych, ugruntowanych orzeczeniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej jest istotne dla prawników procesowych, ponieważ precyzuje kryteria oceny skargi w przedsądzie i podkreśla znaczenie ugruntowanego orzecznictwa.

Sąd Najwyższy stawia tamę nadużywaniu skargi kasacyjnej: kluczowe przesłanki przyjęcia sprawy do rozpoznania.

Dane finansowe

WPS: 86 431,22 PLN

kwota zasądzona: 86 431,22 PLN

koszty postępowania kasacyjnego: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 3074/23
POSTANOWIENIE
26 lutego 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
na posiedzeniu niejawnym 26 lutego 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa A. G.
‎
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
‎
o ustalenie i zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie
‎
z 14 kwietnia 2023 r., I ACa 1145/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz A. G. 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 20 kwietnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy z powództwa A. G. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę: ustalił, że umowa kredytu hipotecznego z 20 kwietnia 2005 r., nr […], zawarta pomiędzy powódką a Bank1 spółką akcyjną w W. jest nieważna; zasądził od pozwanego na rzecz powódki 86 431,22 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 10 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty; zasądził od pozwanego na rzecz powódki 8 903,21 CHE z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 10 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty.
Wyrokiem z 14 kwietnia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie
oddalił apelację pozwanego.
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
Zdaniem skarżącego
w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, jak również potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności                 w orzecznictwie sądów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia               z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania                 w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,              a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących                   w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08).
Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki nie zostały wykazane. W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia sprawy do rozpoznania, a przedstawione problemy prawne, dotyczące umowy kredytu, zostały już rozstrzygnięte w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 i wyrokach Sądu Najwyższego:
z 18 maja 2022 r.
, II CSKP 972/22; z 18 maja 2022 r., II CSKP 1030/22; z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22; 17 stycznia 2024 r., II CSKP 1889/22 i z 6 marca 2024 r.,     II CSKP 2223/22 oraz w wyroku TSUE z 8 września 2022 r. (C-80/21, C-81/21,           C-82/21, Deutsche Bank Polska i Bank Millennium).
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
Jacek Grela
[S.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI