I CSK 3073/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy postanowieniem z dnia 28 października 2022 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej wniesionej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Sprawa dotyczyła uzgodnienia treści księgi wieczystej poprzez wykreślenie hipoteki przymusowej zwykłej ustanowionej na nieruchomości stanowiącej wspólność ustawową małżeńską. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, który nakazał uzgodnienie treści księgi wieczystej, stwierdzając, że wpis hipoteki na podstawie decyzji ZUS doręczonej tylko jednemu z małżonków (dłużnikowi) nie był wystarczający do obciążenia nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Wskazał, że zarzut dotyczący potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących rozbieżności w orzecznictwie nie został dostatecznie uzasadniony, a podnoszone rozbieżności miały charakter pozorny lub dotyczyły innych stanów faktycznych lub prawnych. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego istnieje pogląd, iż do wpisu hipoteki przymusowej zwykłej na nieruchomości stanowiącej wspólność majątkową małżeńską niezbędny jest administracyjny tytuł wykonawczy wystawiony na oboje małżonków. Sąd Najwyższy nie znalazł również podstaw do przyjęcia skargi z uwagi na jej oczywistą niezasadność, gdyż wykładnia przepisów dokonana przez Sąd Okręgowy była zgodna z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej wpisu hipotek przymusowych na nieruchomościach stanowiących wspólność majątkową małżeńską oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 2011 r. w zakresie hipoteki przymusowej zwykłej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy decyzja ZUS ustalająca wysokość należności z tytułu składek, doręczona tylko jednemu z małżonków będących współwłaścicielami nieruchomości, może stanowić podstawę do wpisu hipoteki przymusowej zwykłej na tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wpis hipoteki przymusowej zwykłej na nieruchomości stanowiącej wspólność majątkową małżeńską wymaga administracyjnego tytułu wykonawczego wystawionego na oboje małżonków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo wskazał, że hipoteka przymusowa zwykła na nieruchomości objętej wspólnością ustawową małżeńską wymaga tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko obojgu małżonkom. Decyzja doręczona tylko jednemu z małżonków nie jest wystarczająca do obciążenia całej nieruchomości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 26 § ust. 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o wpis hipoteki, przepis ten nie stanowił wystarczającej podstawy do wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości stanowiącej współwłasność łączną, jeśli decyzja została doręczona tylko jednemu z małżonków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność).
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
u.k.w.h. art. 105
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W brzmieniu obowiązującym przed 20 lutego 2011 r., dotyczył hipoteki przymusowej kaucyjnej i nie był miarodajnym dowodem istnienia wierzytelności w przypadku nieostatecznej decyzji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. • Podnoszone rozbieżności w orzecznictwie są pozorne lub dotyczą innych stanów faktycznych/prawnych. • Istnieje utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające stanowisko sądu niższej instancji. • Wpis hipoteki przymusowej zwykłej na nieruchomości wspólnej wymaga tytułu wykonawczego wystawionego na oboje małżonków.
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni przepisu prawnego budzącego rozbieżności w orzecznictwie (art. 26 ust. 3 u.s.u.s.). • Naruszenie art. 26 ust. 3 u.s.u.s. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. • rozbieżności te (...) mają charakter pozorny. • w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że do wpisu hipoteki przymusowej zwykłej, której przedmiotem jest nieruchomość stanowiąca wspólność majątkową małżeńską niezbędny jest administracyjny tytuł wykonawczy wystawiony na zobowiązanego i jego małżonka. • nie jest możliwe jednoczesne skuteczne wykazywanie, że w sprawie istnieją wątpliwości interpretacyjne dotyczące przepisów prawa i że skarga oparta na naruszeniu tych przepisów jest oczywiście uzasadniona.
Skład orzekający
Monika Koba
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej wpisu hipotek przymusowych na nieruchomościach stanowiących wspólność majątkową małżeńską oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 2011 r. w zakresie hipoteki przymusowej zwykłej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego związanego z obciążaniem hipoteką nieruchomości wspólnych małżonków oraz procedury kasacyjnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i postępowaniem cywilnym.
“Czy ZUS może obciążyć hipoteką Waszą wspólną nieruchomość na podstawie decyzji doręczonej tylko jednemu z Was? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.