I CSK 3059/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek Banku spółki akcyjnej w W. o przyjęcie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie dotyczącego ustalenia i zapłaty w sprawie z powództwa T.M. Skarżący bank argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące oceny abuzywności klauzul przeliczeniowych w umowach kredytów frankowych, w szczególności w kontekście art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa bankowego oraz Dyrektywy 93/13/EWG. Wskazano również na potrzebę wykładni przepisów k.c. i dyrektywy w związku z rozbieżnościami w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą, podkreślił, że przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga istnienia nierozstrzygniętego zagadnienia prawnego lub potrzeby pogłębionej wykładni. Stwierdzono, że problematyka klauzul przeliczeniowych i ryzyka walutowego była już wielokrotnie przedmiotem wykładni TSUE i SN, a dominujący pogląd zakłada, że eliminacja abuzywnych postanowień, które prowadzą do deformacji umowy, skutkuje jej nieważnością. Sąd odwołał się do orzecznictwa SN i TSUE, wskazując, że nie można zmieniać treści nieuczciwych warunków ani uzupełniać umowy normami spoza niej. Ocena abuzywności dokonywana jest według stanu z chwili zawarcia umowy i dotyczy samej treści postanowienia, a nie sposobu jego stosowania. W związku z tym, że zagadnienie prawne zostało już wyjaśnione, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie oceny abuzywności klauzul przeliczeniowych w umowach kredytów frankowych i konsekwencji ich eliminacji dla ważności umowy.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Koncentruje się na przesłankach przyjęcia skargi do rozpoznania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przy ocenie abuzywności klauzul przeliczeniowych w umowie kredytu frankowego, przewidujących stosowanie kursu kupna do wypłaty i kursu sprzedaży do spłaty, należy uwzględnić art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa bankowego, który daje bankowi podstawę do ustalania kursów w tabeli kursowej, a tym samym wyłączyć te klauzule spod oceny abuzywności zgodnie z art. 1 ust. 2 Dyrektywy 93/13?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie to zostało już wyjaśnione w orzecznictwie, a wyeliminowanie abuzywnych klauzul przeliczeniowych i ryzyka walutowego prowadzi do nieważności umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że problematyka klauzul przeliczeniowych i ryzyka walutowego w kredytach frankowych była już wielokrotnie przedmiotem wykładni TSUE i SN. Dominujący pogląd jest taki, że jeśli eliminacja niedozwolonego postanowienia doprowadzi do takiej deformacji umowy, że nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron, umowa nie może obowiązywać. Wyeliminowanie abuzywnych klauzul nie prowadzi do utrzymania w mocy kredytu jako złotowego z inną stawką oprocentowania, ani nie pozwala na zastąpienie stawki LIBOR stawką WIBOR.
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania ze względu na potrzebę wykładni przepisów art. 385¹ § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13, art. 385¹ § 1 k.c. oraz art. 3 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13 i innych przepisów, które wywołują rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ przepisy te były już przedmiotem wykładni TSUE i Sądu Najwyższego, a problem sformułowany przez skarżącego można uznać za wyjaśniony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy, o wykładnię których zabiegał skarżący, były już przedmiotem wykładni Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Sądu Najwyższego. W związku z tym problem można uznać za wyjaśniony, a potrzeba wykładni nie powstaje, gdy Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w tej kwestii i nie zaszły okoliczności uzasadniające zmianę tego stanowiska.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.M. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Ocena czy postanowienie umowne jest niedozwolone (art. 385¹ § 1 k.c.), dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy. Decydujące znaczenie ma sposób, w jaki postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta, a nie sposób jego stosowania przez przedsiębiorcę.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Sąd Najwyższy odwołał się do § 2 k.c. w kontekście wykładni przepisów.
k.c. art. 358 § 2
Kodeks cywilny
Sąd Najwyższy wskazał na niemożność uzupełnienia postanowień umownych normami zawartymi w przepisach, w tym także stosowania art. 358 § 2 k.c.
P.b. art. 111 § 1
Prawo bankowe
Skarżący powołał się na art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa bankowego jako podstawę do ustalania kursów walut przez bank.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagadnienie prawne dotyczące abuzywności klauzul przeliczeniowych w kredytach frankowych zostało już wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. • Wyeliminowanie abuzywnych klauzul przeliczeniowych i ryzyka walutowego prowadzi do nieważności umowy kredytu frankowego, ponieważ zmienia to charakter głównego przedmiotu umowy.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Jeżeli eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, iż strony pozostają związane pozostałą częścią umowy. • Ocena czy postanowienie umowne jest niedozwolone (art. 385¹ § 1 k.c.), dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy. • Wyeliminowanie abuzywnych klauzul przeliczeniowych nie prowadzi do utrzymania w mocy kredytu indeksowanego kursem CHF jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki LIBOR.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie oceny abuzywności klauzul przeliczeniowych w umowach kredytów frankowych i konsekwencji ich eliminacji dla ważności umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Koncentruje się na przesłankach przyjęcia skargi do rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest nadal gorącym tematem dla wielu konsumentów i prawników. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii przyjmowania skarg kasacyjnych w takich sprawach.
“Kredyty frankowe: Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego skargi kasacyjne w sprawach abuzywności często nie są przyjmowane.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.