Orzeczenie · 2025-12-11

I CSK 3027/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-12-11
SNRodzinnepodział majątku wspólnegoWysokanajwyższy
podział majątkumajątek wspólnyskarga kasacyjnaSąd Najwyższyzagadnienia prawnedarowiznynierówne udziały

Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Zamościu dotyczącego podziału majątku wspólnego. W skardze podniesiono cztery zagadnienia prawne, w tym dotyczące kwalifikacji darowizn jako zawinionego uszczuplenia majątku, wpływu pochodzenia darowizny na równość udziałów, procedury sądowej w przypadku braków formalnych pisma oraz potencjalnego nadużycia prawa procesowego. Skarżąca powołała się również na potrzebę wykładni art. 365 § 1 k.p.c. oraz na oczywistą zasadność skargi, wskazując na pominięcie wniosków dowodowych i niezasadne przyjęcie argumentów przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają wymogów uniwersalności i abstrakcyjności, a ich znaczenie nie wykracza poza konkretną sprawę. Sąd podkreślił, że skarżąca nie wykazała istnienia poważnych wątpliwości prawnych ani rozbieżności w orzecznictwie, a także nie udowodniła związku postulowanej wykładni z wynikiem postępowania. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty dotyczące oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. W konsekwencji, skarga nie została przyjęta do rozpoznania, a skarżąca została obciążona kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności dotyczących istnienia istotnych zagadnień prawnych i potrzeby wykładni przepisów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i sposobu ich spełnienia przez stronę skarżącą.

Zagadnienia prawne (5)

Czy darowizny wartościowych składników majątkowych dokonane przez jednego z małżonków na rzecz wspólnych dzieci bez zgody drugiego małżonka, a które nie były związane z pilnymi potrzebami rodziny, mogą być postrzegane w kategoriach zawinionego uszczuplania wspólnego majątku?

Odpowiedź sądu

Nie zostało to jednoznacznie rozstrzygnięte w kontekście odmowy przyjęcia skargi, ale sąd wskazał na ogólne zasady dotyczące oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tego zagadnienia merytorycznie, skupiając się na formalnych przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej. Podkreślono, że tego typu kwestie są ściśle związane ze stanem faktycznym i oceną dowodów, co wykracza poza zakres kognicji Sądu Najwyższego w fazie przedsądu.

Czy pochodzenie darowizny od rodziny jednego z małżonków jest wystarczającym powodem do odstąpienia od zasady równości udziałów?

Odpowiedź sądu

Nie zostało to jednoznacznie rozstrzygnięte w kontekście odmowy przyjęcia skargi, ale sąd wskazał na ogólne zasady dotyczące oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tego zagadnienia merytorycznie, skupiając się na formalnych przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej. Podkreślono, że tego typu kwestie są ściśle związane ze stanem faktycznym i oceną dowodów, co wykracza poza zakres kognicji Sądu Najwyższego w fazie przedsądu.

Czy złożenie przez uczestnika w toku postępowania przed sądem drugiej instancji pisma wraz dokumentacją księgową zawierającego braki formalne w ramach wykonania zarządzenia sądu pierwszej instancji, a następnie przekazanie go bez badania zachowania wymogów formalnych przez sąd pierwszej instancji do sądu drugiej instancji powinno skutkować wezwaniem uczestnika do uzupełnienia braków formalnych pisma przez sąd drugiej instancji, czy też przekazaniem pisma sądowi pierwszej instancji, aby ten wezwał uczestnika do uzupełnienia braków formalnych pisma przed rozpoznaniem apelacji przez sąd drugiej instancji?

Odpowiedź sądu

Nie zostało to jednoznacznie rozstrzygnięte w kontekście odmowy przyjęcia skargi, ale sąd wskazał na ogólne zasady dotyczące oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tego zagadnienia merytorycznie, skupiając się na formalnych przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej. Podkreślono, że tego typu kwestie są ściśle związane ze stanem faktycznym i oceną dowodów, co wykracza poza zakres kognicji Sądu Najwyższego w fazie przedsądu.

Czy złożenie przez uczestnika w treści pisma obarczonego brakami formalnymi nieprawdziwego oświadczenia, że odpis pisma został wysłany do pełnomocnika strony przeciwnej, podczas gdy w rzeczywistości odpis pisma nie został wysłany, może stanowić nadużycie prawa procesowego (art. 226 § 2 k.p.c.)?

Odpowiedź sądu

Nie zostało to jednoznacznie rozstrzygnięte w kontekście odmowy przyjęcia skargi, ale sąd wskazał na ogólne zasady dotyczące oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tego zagadnienia merytorycznie, skupiając się na formalnych przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej. Podkreślono, że tego typu kwestie są ściśle związane ze stanem faktycznym i oceną dowodów, co wykracza poza zakres kognicji Sądu Najwyższego w fazie przedsądu.

Czy istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, w szczególności art. 365 § 1 k.p.c. dotyczącego mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do dokonania wykładni tego przepisu w niniejszej sprawie, gdyż dominuje wąskie ujęcie jego zakresu w orzecznictwie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że aktualne orzecznictwo SN zdecydowanie dominuje wąskie ujęcie mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia, ograniczające ją do sentencji i oznaczające nakaz jej respektowania. Wskazano, że nie ma rozbieżności w orzecznictwie, które wymagałyby wykładni, a wąskie ujęcie jest zgodne z konstytucyjnymi gwarancjami i zasadą dyspozycyjności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
W.K.

Strony

NazwaTypRola
M.K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
W.K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 398¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący wymogi przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398¹ § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg istnienia istotnych zagadnień prawnych.

k.p.c. art. 398¹ § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg potrzeby wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.

k.p.c. art. 398¹ § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg istnienia innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi, w szczególności nieważności postępowania.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398³ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zakaz opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądów meriti.

k.p.c. art. 226 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący nadużycia prawa procesowego.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów k.p.c. do postępowania przed SN.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania w sprawach nieprocesowych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie art. § 10 ust. 4 pkt 2

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie art. § 4 ust. 1 pkt 8

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie art. § 2 pkt 9

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione przez skarżącą zagadnienia prawne nie mają charakteru uniwersalnego i są zbyt szczegółowo powiązane ze stanem faktycznym sprawy. • Skarżąca nie wykazała istnienia poważnych wątpliwości prawnych ani rozbieżności w orzecznictwie. • Skarżąca nie wykazała związku postulowanej wykładni z wynikiem postępowania. • Nie ma podstaw do wykładni art. 365 § 1 k.p.c. z uwagi na dominujące wąskie ujęcie jego zakresu w orzecznictwie. • Zarzuty dotyczące oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. • Nie stwierdzono innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi, w szczególności nieważności postępowania.

Odrzucone argumenty

Darowizny wartościowych składników majątkowych dokonane przez jednego z małżonków na rzecz wspólnych dzieci bez zgody drugiego małżonka, a które nie były związane z pilnymi potrzebami rodziny, mogą być postrzegane w kategoriach zawinionego uszczuplania wspólnego majątku. • Pochodzenie darowizny od rodziny jednego z małżonków jest wystarczającym powodem do odstąpienia od zasady równości udziałów. • Procedura sądowa w przypadku braków formalnych pisma i przekazania go do sądu drugiej instancji. • Złożenie nieprawdziwego oświadczenia o wysłaniu odpisu pisma może stanowić nadużycie prawa procesowego. • Sąd drugiej instancji niezasadnie pominął wnioski dowodowe wnioskodawczyni. • Sąd drugiej instancji niezasadnie przyjął, że strona skarżąca przedstawia te same argumenty dla rozliczenia rozporządzeń i ustalenia udziału.

Godne uwagi sformułowania

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398¹ § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. • Przedstawione przez skarżącą zagadnienia prawne tych wymagań nie spełniają, gdyż nie mają one charakteru uniwersalnego, o czym przekonuje ich szczegółowość i silne powiązanie z konkretnym stanem faktycznym. • W istocie skarżąca nie dąży do rozstrzygnięcia abstrakcyjnych i uniwersalnych problemów prawnych, ale weryfikacji trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia. • Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń. • Aktualnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego zdecydowanie dominuje wąskie ujęcie zakresu tego atrybutu prawomocności orzeczenia, zakładające, że moc wiążąca odnosi się wyłącznie do treści zawartej w jego sentencji i oznacza nakaz jej respektowania jako ustalonej normy postępowania.

Skład orzekający

Marcin Łochowski

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności dotyczących istnienia istotnych zagadnień prawnych i potrzeby wykładni przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i sposobu ich spełnienia przez stronę skarżącą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jakie są tego konsekwencje. Jest to kluczowe dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną: kluczowe błędy formalne, które kosztują!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst