I CSK 302/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu pozwu. Powód domagał się ustalenia, że jego poprzednicy prawni byli właścicielami nieruchomości położonej obecnie na terytorium Republiki Ukraińskiej. Sądy niższych instancji uznały, że polskim sądom nie przysługuje jurysdykcja krajowa w tej sprawie. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. oraz umowę między Polską a Ukrainą o pomocy prawnej, stwierdził, że zgodnie z art. 32 tej umowy, do stosunków prawnych dotyczących nieruchomości właściwe są prawo i organy państwa, na którego terytorium nieruchomość jest położona. Podkreślono, że umowa nie przewiduje jurysdykcji przemiennej dla sądów polskich w takich sprawach. Sąd Najwyższy odrzucił również argumentację powoda opartą na uchwale Sądu Najwyższego III CZP 39/04, wskazując, że nie dotyczyła ona kwestii jurysdykcji krajowej. Powołano się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego, które potwierdza brak jurysdykcji krajowej polskich sądów w sprawach dotyczących nieruchomości położonych poza granicami Polski. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie braku jurysdykcji krajowej polskich sądów w sprawach dotyczących nieruchomości położonych poza granicami Polski, zwłaszcza w kontekście umów o pomocy prawnej.
Dotyczy konkretnych umów międzynarodowych i położenia nieruchomości poza granicami Polski.
Zagadnienia prawne (2)
Czy polskim sądom przysługuje jurysdykcja krajowa w sprawie o ustalenie prawa własności nieruchomości położonej na terytorium Republiki Ukraińskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, polskim sądom nie przysługuje jurysdykcja krajowa w takiej sprawie.
Uzasadnienie
Zgodnie z umową między Polską a Ukrainą o pomocy prawnej, do stosunków prawnych dotyczących nieruchomości właściwe są prawo i organy państwa, na którego terytorium nieruchomość jest położona. Umowa nie przewiduje jurysdykcji przemiennej dla sądów polskich.
Czy uchwała Sądu Najwyższego III CZP 39/04 przesądza o istnieniu jurysdykcji krajowej w sprawach o ustalenie faktu pozostawienia nieruchomości poza granicami państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała ta nie dotyczyła kwestii jurysdykcji krajowej, a jedynie dopuszczalności drogi sądowej.
Uzasadnienie
Jurysdykcja krajowa jest przesłanką odrębną od dopuszczalności drogi sądowej i podlega badaniu niezależnie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 1099
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu z powodu braku jurysdykcji krajowej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do ustalenia prawa.
k.p.c. art. 1097
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy jurysdykcji krajowej.
k.p.c. art. 1103 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy jurysdykcji krajowej.
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bierze pod uwagę z urzędu okoliczności uzasadniające odrzucenie pozwu.
k.p.c. art. 39815 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jurysdykcja krajowa w sprawach dotyczących nieruchomości leżących na terytorium innego państwa przysługuje sądom tego państwa na podstawie umowy międzynarodowej. • Umowa polsko-ukraińska nie przewiduje jurysdykcji przemiennej dla sądów polskich w sprawach o ustalenie własności nieruchomości położonych na Ukrainie. • Uchwała SN III CZP 39/04 nie dotyczyła jurysdykcji krajowej. • Brak jurysdykcji krajowej jest przesłanką nieważności podlegającą badaniu z urzędu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja powoda oparta na błędnej wykładni art. 1099 k.p.c. • Argumentacja powoda oparta na uchwale SN III CZP 39/04 w kontekście jurysdykcji krajowej.
Godne uwagi sformułowania
Dla oceny istnienia jurysdykcji krajowej miarodajny jest w zasadzie moment wszczęcia postępowania lub doręczenia pozwu. • W stosunkach między Polską a Ukrainą obowiązuje umowa z dnia 24 maja 1993 r. o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych. • Zgodnie z art. 32 tej umowy, do stosunków prawnych dotyczących nieruchomości właściwe są prawo i organy tej umawiającej się strony, na której terytorium nieruchomość jest położona. • Umowa nie zawiera równocześnie normy prawnej, która w sprawach dotyczących nieruchomości przyznawałaby jurysdykcję przemienną sądom polskim. • Jurysdykcja krajowa stanowi zaś przesłankę oddzielną podlegającą badaniu przez sąd niezależnie od faktu przysługiwania lub nieprzysługiwania drogi sądowej. • Brak jurysdykcji krajowej stanowi przyczynę nieważności, którą sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący-sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku jurysdykcji krajowej polskich sądów w sprawach dotyczących nieruchomości położonych poza granicami Polski, zwłaszcza w kontekście umów o pomocy prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych umów międzynarodowych i położenia nieruchomości poza granicami Polski.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji krajowej w kontekście międzynarodowym, co jest istotne dla praktyków prawa międzynarodowego prywatnego i osób posiadających majątek za granicą.
“Czy polski sąd rozstrzygnie spór o ziemię na Ukrainie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.