I CSK 296/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestników postępowania M.P. i W.P. od postanowienia Sądu Okręgowego w W., które stwierdziło nabycie przez wnioskodawców K. i W. małż. J. własności nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 11 lutego 1990 r. Sąd Okręgowy uznał, że objęcie posiadania nastąpiło wcześniej, a działania uczestników nie przerwały biegu zasiedzenia. Sąd Najwyższy, uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej stwierdzenia zasiedzenia i kosztów, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczowym argumentem było błędne zinterpretowanie przez Sąd Okręgowy przepisów o przerwaniu biegu zasiedzenia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 175 k.c.). Sąd Najwyższy podkreślił, że zaskarżenie aktu własności ziemi w trybie administracyjnym przerywa bieg terminu zasiedzenia, a działania podjęte w celu wzruszenia tego aktu należy zaliczyć do czynności przerywających ciągłość posiadania. Wskazano na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym każda akcja skierowana przeciwko samoistnemu posiadaczowi, zmierzająca bezpośrednio do pozbawienia go posiadania, przerywa bieg zasiedzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przerwaniu biegu zasiedzenia przez czynności prawne i procesowe, w szczególności w kontekście postępowań uwłaszczeniowych i administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami własności ziemi i postępowaniami uwłaszczeniowymi, choć ogólne zasady dotyczące przerwania zasiedzenia są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy działania uczestników postępowania uwłaszczeniowego, polegające na zakwestionowaniu aktu własności ziemi, przerywają bieg terminu zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, działania podjęte w celu wzruszenia aktu własności ziemi i wyeliminowania go z obrotu prawnego, które bezpośrednio dotykają posiadacza, należy zaliczyć do czynności przerywających bieg zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym każda akcja skierowana przeciwko samoistnemu posiadaczowi, zmierzająca bezpośrednio do pozbawienia go posiadania i zdolna ten cel osiągnąć, przerywa bieg zasiedzenia. W szczególności, zaskarżenie aktu własności ziemi w trybie administracyjnym jest taką akcją.
Czy sąd drugiej instancji może zmienić ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji bez przeprowadzania własnego postępowania dowodowego?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może zmienić ustalenia faktyczne bez przeprowadzania własnego postępowania dowodowego, chyba że szczególne okoliczności wymagają ponowienia lub uzupełnienia tego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 23 marca 1999 r. (III CZP 59/98), która stanowi, że sąd odwoławczy może zmienić ustalenia faktyczne, jeśli nie zachodzą szczególne okoliczności wymagające ponowienia lub uzupełnienia postępowania dowodowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W.J. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R.R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M.P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| W.P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| [...] | inne | uczestnik postępowania |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Zwrot "w celu" ma znaczenie obiektywne i oznacza akcję, która teoretycznie pozwala osiągnąć cel w postaci możliwości dochodzenia roszczenia, bez potrzeby badania jaki subiektywnie cel chciał tą drogą osiągnąć sięgający po ten środek.
k.c. art. 175
Kodeks cywilny
Przepis ten odnosi się do przerwania biegu zasiedzenia przez czynności przedawnienia, ale w kontekście sprawy interpretowany w powiązaniu z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. jako czynność przerywająca bieg zasiedzenia.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Wymagał 20-letniego okresu samoistnego posiadania nieruchomości w złej wierze do nabycia jej własności przez zasiedzenie (w brzmieniu poprzedzającym nowelizację w 1990 r.). Zastosowanie przepisu było przedwczesne z uwagi na przerwany bieg zasiedzenia.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości zmiany ustaleń faktycznych przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 235
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania dowodowego.
k.p.c. art. 3983 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza możliwość opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w przypadku uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania uczestników postępowania uwłaszczeniowego (zakwestionowanie aktu własności ziemi) przerwały bieg terminu zasiedzenia. • Błędna wykładnia art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 175 k.c. przez Sąd Okręgowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty procesowe dotyczące zmiany ustaleń faktycznych przez sąd drugiej instancji bez postępowania dowodowego. • Zarzuty dotyczące oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Działania podjęte w celu wzruszenia aktu własności ziemi i wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego należy zaliczyć do tych, które niweczą ciągłość posiadania, jeżeli bezpośrednie skutki stąd wynikające dotykają posiadacza. • Każda akcja skierowana przeciwko samoistnemu posiadaczowi zmierzająca bezpośrednio w celu pozbawienia go tego posiadania i zdolną ten cel osiągnąć.
Skład orzekający
Zbigniew Kwaśniewski
przewodniczący-sprawozdawca
Irena Gromska-Szuster
członek
Zbigniew Strus
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przerwaniu biegu zasiedzenia przez czynności prawne i procesowe, w szczególności w kontekście postępowań uwłaszczeniowych i administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami własności ziemi i postępowaniami uwłaszczeniowymi, choć ogólne zasady dotyczące przerwania zasiedzenia są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w prawie rzeczowym – zasiedzenia – i wyjaśnia, jak działania formalne (nie tylko fizyczne) mogą wpływać na bieg terminu nabycia własności, co jest istotne dla praktyków i właścicieli nieruchomości.
“Czy postępowanie uwłaszczeniowe może przerwać bieg zasiedzenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.