Orzeczenie · 2025-05-20

I CSK 2957/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-05-20
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynieważność postępowaniaskład sąduuchwała SNCOVID-19prawo do sądurozgraniczenie nieruchomości

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając skargę kasacyjną A.S. i P.S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 7 lutego 2023 r., odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że nie zaszły przesłanki określone w art. 398^9^ § 1 k.p.c., które uzasadniałyby przyjęcie skargi. Skarżący podnieśli zarzut nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji, wskazując na rozpoznanie apelacji w składzie jednoosobowym, co miało naruszać prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i być sprzeczne z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), która uznała takie postępowanie za prowadzące do nieważności. Jednakże, Sąd Najwyższy podkreślił, że ta uchwała, mająca moc zasady prawnej, obowiązuje od dnia jej podjęcia, czyli po dacie wydania zaskarżonego postanowienia przez Sąd Okręgowy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji nie wystąpiła nieważność w rozumieniu tej uchwały, co skutkowało odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście stosowania uchwał mających moc zasady prawnej do stanów prawnych sprzed ich podjęcia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy uchwała SN została podjęta po wydaniu orzeczenia sądu niższej instancji, a zarzut nieważności opiera się na tej uchwale.

Zagadnienia prawne (1)

Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z COVID-19, prowadzi do nieważności postępowania, jeśli uchwała Sądu Najwyższego w tej sprawie została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uchwała Sądu Najwyższego, która rozstrzygnęła o nieważności, została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała składu siedmiu sędziów (III PZP 6/22) rozstrzygająca o nieważności postępowania prowadzonego w jednoosobowym składzie sądu drugiej instancji na podstawie przepisów covidowych, obowiązuje od dnia jej podjęcia. Skoro uchwała ta została podjęta po wydaniu zaskarżonego postanowienia, nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A.S.osoba_fizycznawnioskodawca
P.S.osoba_fizycznawnioskodawca
M.O.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9^ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9^ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4^ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^13^ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania.

ustawa COVID-owa art. 15zzs^1^ § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania apelacji w składzie jednoosobowym, co narusza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22 do oceny postępowania, które zakończyło się przed datą podjęcia tej uchwały.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4^ § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. • rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. [...] ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). • Sąd Najwyższy postanowił nadać uchwale moc zasady prawnej i ustalił, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia. • Biorąc pod uwagę, że uchwała ta obowiązuje od dnia jej podjęcia, a została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, to nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność postępowania.

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście stosowania uchwał mających moc zasady prawnej do stanów prawnych sprzed ich podjęcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy uchwała SN została podjęta po wydaniu orzeczenia sądu niższej instancji, a zarzut nieważności opiera się na tej uchwale.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest chronologia w stosowaniu przepisów i uchwał sądowych, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą w sprawach kasacyjnych.

Kiedy uchwała Sądu Najwyższego staje się za późno? Sprawa o rozgraniczenie nieruchomości i jej konsekwencje dla skargi kasacyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst