I CSK 2957/23

Sąd NajwyższyWarszawa2025-05-20
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynieważność postępowaniaskład sąduuchwała SNCOVID-19prawo do sądurozgraniczenie nieruchomości

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że uchwała Sądu Najwyższego dotycząca składu jednoosobowego sądu drugiej instancji, która stała się podstawą zarzutu nieważności, nie miała zastosowania w sprawie, gdyż została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia.

Wnioskodawcy zaskarżyli postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach, podnosząc zarzut nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania apelacji w składzie jednoosobowym. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), która rozstrzygnęła, że rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania. Jednakże, Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro uchwała ta została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, to nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając skargę kasacyjną A.S. i P.S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 7 lutego 2023 r., odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że nie zaszły przesłanki określone w art. 398^9^ § 1 k.p.c., które uzasadniałyby przyjęcie skargi. Skarżący podnieśli zarzut nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji, wskazując na rozpoznanie apelacji w składzie jednoosobowym, co miało naruszać prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i być sprzeczne z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), która uznała takie postępowanie za prowadzące do nieważności. Jednakże, Sąd Najwyższy podkreślił, że ta uchwała, mająca moc zasady prawnej, obowiązuje od dnia jej podjęcia, czyli po dacie wydania zaskarżonego postanowienia przez Sąd Okręgowy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji nie wystąpiła nieważność w rozumieniu tej uchwały, co skutkowało odmową przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli uchwała Sądu Najwyższego, która rozstrzygnęła o nieważności, została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała składu siedmiu sędziów (III PZP 6/22) rozstrzygająca o nieważności postępowania prowadzonego w jednoosobowym składzie sądu drugiej instancji na podstawie przepisów covidowych, obowiązuje od dnia jej podjęcia. Skoro uchwała ta została podjęta po wydaniu zaskarżonego postanowienia, nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A.S.osoba_fizycznawnioskodawca
P.S.osoba_fizycznawnioskodawca
M.O.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9^ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9^ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4^ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^13^ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania.

ustawa COVID-owa art. 15zzs^1^ § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania apelacji w składzie jednoosobowym, co narusza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22 do oceny postępowania, które zakończyło się przed datą podjęcia tej uchwały.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4^ § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. [...] ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Sąd Najwyższy postanowił nadać uchwale moc zasady prawnej i ustalił, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia. Biorąc pod uwagę, że uchwała ta obowiązuje od dnia jej podjęcia, a została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, to nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność postępowania.

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście stosowania uchwał mających moc zasady prawnej do stanów prawnych sprzed ich podjęcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy uchwała SN została podjęta po wydaniu orzeczenia sądu niższej instancji, a zarzut nieważności opiera się na tej uchwale.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest chronologia w stosowaniu przepisów i uchwał sądowych, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą w sprawach kasacyjnych.

Kiedy uchwała Sądu Najwyższego staje się za późno? Sprawa o rozgraniczenie nieruchomości i jej konsekwencje dla skargi kasacyjnej.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I CSK 2957/23
POSTANOWIENIE
20 maja 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
na posiedzeniu niejawnym 20 maja 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku A.S. i P.S.
‎
z udziałem M.O.
‎
o rozgraniczenie nieruchomości,
‎
na skutek skargi kasacyjnej A.S. i P.S.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach
‎
z 7 lutego 2023 r., V Ca 238/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawców
postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach
‎
z 7 lutego 2023 r
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący podnieśli zarzut nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji (
art. 379 pkt 4 k.p.c.) spowodowany rozpoznaniem przez przez ten sąd apelacji
‎
w składzie jednoosobowym, co ograniczało prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, bowiem rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym nie było konieczne dla ochrony zdrowia publicznego, co ostatecznie doprowadziło do nieważności przedmiotowego postępowania ze względu na sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.).
Oceniając spełnienie tej przesłanki przedsądu
należy podnieść, że – zgodnie
‎
z art. 398
13
§ 1 k.p.c. – Sąd Najwyższy w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę
‎
z urzędu nieważność postępowania. W tym zakresie należy dostrzec, że Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r.,
‎
III PZP 6/22 (OSNP 2023, nr 10, poz. 104) rozstrzygnął, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs
1
ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Sąd Najwyższy postanowił nadać uchwale moc zasady prawnej i ustalił, że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia.
Biorąc pod uwagę, że uchwała ta obowiązuje od dnia jej podjęcia, a została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, to nie można uznać,
‎
że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność postępowania.
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
‎
do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
(M.M.)
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę