I CSK 2916/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez E. spółkę akcyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu. Sąd Okręgowy ustalił nieważność umowy kredytu na cele mieszkaniowe zawartej między powodami A.F. i J.F. a bankiem (którego następcą prawnym była pozwana spółka), zasądził na rzecz powodów kwoty z odsetkami oraz orzekł o kosztach. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Skarżąca spółka kasacyjna wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące tego, czy sąd jest zawsze związany wolą konsumenta domagającego się ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, a także czy brak możliwości oszacowania przyszłych świadczeń stanowi samoistną podstawę do badania abuzywności postanowienia. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398^9 § 1 k.p.c.), stwierdził, że przedstawione zagadnienia prawne były już wielokrotnie rozstrzygane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w uchwale składu całej Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22). Podkreślono, że kwestie nietransparentności tabel kursowych, naruszenia równorzędności stron oraz konsekwencji stwierdzenia abuzywności postanowień umownych (działanie ex tunc i związanie stron umową w pozostałym zakresie) są ugruntowane w orzecznictwie. W związku z brakiem nowości i istotności zagadnień prawnych, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku nowości i istotności zagadnień prawnych, które zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie, zwłaszcza w sprawach dotyczących umów kredytów indeksowanych/denominowanych i klauzul abuzywnych.
Orzeczenie nie rozstrzyga meritum sprawy, a jedynie odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. Wartość praktyczna dotyczy głównie procedury kasacyjnej i utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie klauzul abuzywnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd orzekający zawsze związany jest wolą konsumenta, który wnosi o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy, w szczególności czy wola konsumenta wiąże sąd i przeważa nad koniecznością zbadania możliwości utrzymania umowy w mocy przy zastosowaniu przepisu dyspozytywnego lub poprzez eliminację klauzuli abuzywnej?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest bezwzględnie związany wolą konsumenta w każdej sytuacji, jednakże w przypadku stwierdzenia abuzywności postanowienia, umowa wiąże w pozostałym zakresie lub może być uznana za niewiążącą w całości, jeśli bez abuzywnego postanowienia nie mogłaby funkcjonować.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kwestie związane z abuzywnością klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych, w tym związanie sądu wolą konsumenta i konsekwencje stwierdzenia abuzywności, zostały już wyczerpująco rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie.
Czy brak możliwości oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości, stanowi samoistnie o niejednoznaczności tego postanowienia umownego, a w konsekwencji, czy postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem abuzywności?
Odpowiedź sądu
Tak, brak możliwości oszacowania przyszłych świadczeń może stanowić o niejednoznaczności i abuzywności postanowienia, jeśli prowadzi do naruszenia równorzędności stron i dobrych obyczajów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nietransparentność tabel kursowych i brak obiektywnych kryteriów oznaczania kursu waluty, prowadzące do nieprzewidywalnego ryzyka dla konsumenta, stanowią podstawę do uznania postanowienia za niedozwolone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.F. | osoba_fizyczna | powód |
| J.F. | osoba_fizyczna | powód |
| E. spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| S. S.A. z siedzibą w W. | spółka | następca prawny pozwanego |
| K. S.A. z siedzibą w W. | spółka | pierwotny kredytodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność).
k.c. art. 385^1 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) i ich skutki.
Pomocnicze
k.c. art. 385^1 § § 2
Kodeks cywilny
Określa zasadę związania stron umową w pozostałym zakresie po stwierdzeniu abuzywności postanowienia.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak nowości i istotności zagadnień prawnych podniesionych w skardze kasacyjnej. • Ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów unijnych w kwestii abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Określenie wysokości należności obciążającej kredytobiorcę z odwołaniem do tabel kursowych ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów oznaczania kursu waluty jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i obciąża kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron umowy kredytu. • Konsekwencją stwierdzenia, że dane postanowienie umowne ma charakter niedozwolony w rozumieniu art. 385^1 § 1 k.c., jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączona z przewidzianą w art. 385^1 § 2 k.c. zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie.
Skład orzekający
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku nowości i istotności zagadnień prawnych, które zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie, zwłaszcza w sprawach dotyczących umów kredytów indeksowanych/denominowanych i klauzul abuzywnych."
Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga meritum sprawy, a jedynie odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. Wartość praktyczna dotyczy głównie procedury kasacyjnej i utrwalonej linii orzeczniczej w zakresie klauzul abuzywnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia abuzywności klauzul w umowach kredytowych, które nadal budzi wątpliwości i jest przedmiotem licznych postępowań. Choć SN odmówił przyjęcia skargi, uzasadnienie odwołuje się do bogatego orzecznictwa, co jest cenne dla prawników.
“Sąd Najwyższy: Czy konsument zawsze wygrywa w sporze o kredyt? Kluczowe zagadnienia prawne rozstrzygnięte.”
Dane finansowe
kwota zasądzona: 59 325,3 PLN
kwota zasądzona: 4877,2 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.