I CSK 29/18

Sąd Najwyższy2018-05-23
SNinnerejestr handlowyŚrednianajwyższy
KRSspółka z o.o.kapitał zakładowyskarga kasacyjnaprocedura rejestrowaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej spółki z o.o. od postanowienia o odmowie wpisu do KRS, uznając, że nie zachodzi istotne zagadnienie prawne.

Spółka z o.o. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia sądu okręgowego odmawiającego wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, argumentując naruszenie art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o KRS. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, a sąd rejestrowy prawidłowo badał spełnienie wymogów formalnych, w tym minimalnej wysokości kapitału zakładowego.

Wnioskodawca, spółka z o.o. „B…”, złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W., które odmówiło wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie prawa materialnego, w szczególności nieuwzględnienie przez sąd art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Zdaniem wnioskodawcy, przepis ten ograniczał zdolność prawną podmiotu do czasu rejestracji, co uniemożliwiało podwyższenie kapitału zakładowego do wymaganej kwoty 100 000 zł. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparł się na art. 398^9 § 1 k.p.c. Stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, które uzasadniałoby przyjęcie skargi. Sąd podkreślił, że celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego i zapewnienie jednolitości wykładni, a nie ponowne rozpatrywanie sprawy. Wskazał, że sąd rejestrowy prawidłowo badał spełnienie wymogów formalnych, w tym art. 308 k.s.h. dotyczący minimalnej wysokości kapitału zakładowego, a przepis art. 9 ust. 3 nie wyłączał tej kognicji. Ponadto, sąd rejestrowy mógł badać prawidłowość zwołania zgromadzenia wspólników i powołania organów spółki, zgodnie z art. 9b ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę o KRS. Skoro wnioskodawca nie dołączył uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego, odmowa wpisu była uzasadniona. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd rejestrowy może i powinien badać spełnienie wymogów dotyczących minimalnej wysokości kapitału zakładowego, nawet w kontekście art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o KRS, który nie wyłącza tej kognicji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o KRS nie ogranicza kognicji sądu rejestrowego w zakresie badania wymogów formalnych, w tym wysokości kapitału zakładowego. Sąd rejestrowy badał prawidłowość zwołania zgromadzenia wspólników i powołania organów spółki, a także spełnienie wymogów dotyczących kapitału zakładowego zgodnie z art. 308 k.s.h. Brak uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego uniemożliwił przerejestrowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
B… S.A.spółkawnioskodawca
Prokurator Prokuratury Okręgowej w W.organ_państwowyuczestnik

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie przesłanek z § 1 Sąd Najwyższy może przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania lub odmówić jej przyjęcia.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 9 § ust. 3

Do czasu rejestracji, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., do odpisów, wyciągów, zaświadczeń oraz skutków prawnych wpisów stosuje się przepisy obowiązujące do dnia wejścia w życie, wyłącznie w zakresie niezbędnym do tej rejestracji oraz do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 9b § ust. 1

W ramach wniosku o przerejestrowanie do Krajowego Rejestru Sądowego, sąd rejestrowy, poza zakresem określonym w art. 23 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, w odniesieniu do spółki kapitałowej, bada prawidłowość zwołania zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia oraz powołania składów osobowych organów tych spółek, prawidłowość nabycia lub objęcia udziałów albo akcji, a w szczególności spełnienie wymogów dotyczących rejestracji i umarzania niektórych dokumentów na okaziciela emitowanych przed dniem 1 września 1939 r.

k.s.h. art. 308 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Określa wymogi dotyczące minimalnej wysokości kapitału zakładowego spółki akcyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań.

k.s.h. art. 624 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy przepisów przejściowych w zakresie kapitału zakładowego.

k.s.h. art. 612

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy przepisów przejściowych w zakresie spółek.

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym art. 23

Określa zakres badania przez sąd rejestrowy w postępowaniu o wpis.

Ustawa z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym

Dotyczy przepisów wprowadzających ustawę o KRS.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd rejestrowy prawidłowo badał spełnienie wymogów formalnych, w tym minimalnej wysokości kapitału zakładowego. Przepis art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o KRS nie wyłącza kognicji sądu rejestrowego w zakresie badania kapitału zakładowego. Brak dołączenia uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego uniemożliwia przerejestrowanie spółki.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez nieuwzględnienie art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o KRS. Art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o KRS ogranicza zdolność prawną podmiotu do czasu rejestracji, uniemożliwiając podwyższenie kapitału zakładowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, a także interpretacja przepisów dotyczących przerejestrowania spółek do KRS i badania przez sąd rejestrowy wymogów formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ubiegającej się o przerejestrowanie i interpretacji przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej i wpisem do KRS. Choć zawiera interpretację przepisów, jest to sprawa o charakterze technicznym, mało interesująca dla szerokiej publiczności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 29/18
POSTANOWIENIE
Dnia 23 maja 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Władysław Pawlak
w sprawie z wniosku ,,B…” S.A. w W.
‎
przy uczestnictwie Prokuratora Prokuratury Okręgowej […]
w W.
‎
o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt XXIII Ga […]/17,
‎
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawcy „B…” sp. z o.o. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt XXIII Ga […]/17 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001, III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego wskutek nieuwzględnienia w analizie prawnej art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. Brak zastosowania zawartej w tym przepisie normy prawnej skutkował - zdaniem  wnioskodawcy - uznaniem przez Sąd, iż z uwagi na niedostosowanie (brak podwyższenia) kapitału akcyjnego do wysokości określonej przepisami, czyli  do kwoty 100 000 zł (art. 308 § 1 k.s.h.), niezasadnym jest dokonanie przerejestrowania spółki z Rejestru Handlowego B do Krajowego Rejestru Sądowego, a tymczasem powołany art. 9 ust. 3, wprowadza ograniczenie zdolności prawnej podmiotu, w tym m.in. zdolności do uczestniczenia w obrocie gospodarczym, co uniemożliwia dokonywanie czynności prawnych mających na celu podwyższenie kapitału zakładowego, a więc dostosowanie go do wymagań kodeksowych.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona.
Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi  przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w  judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z  dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.).
Istotnego zagadnienia prawnego skarżący upatrywał w konieczności wyjaśnienia wzajemnej zależności pomiędzy treścią przepisów dotyczących warunków formalnych, jakie powinna spełnić spółka kapitałowa ubiegająca się o przerejestrowanie z Rejestru Handlowego B do Krajowego Rejestru Sądowego oraz badania spełnienia tych warunków przez sąd rejestrowy, a treścią art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.
W stanie faktycznym tej sprawy sformułowane przez skarżącego zagadnienie nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przede wszystkim bowiem wnioskodawca nie uwzględnia przepisu art. 9b ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, który stanowi, że w ramach wniosku o przerejestrowanie do Krajowego Rejestru Sądowego, sąd rejestrowy, poza zakresem określonym w art. 23 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, w odniesieniu do spółki kapitałowej, bada prawidłowość zwołania zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia oraz powołania składów osobowych organów tych spółek, prawidłowość nabycia lub objęcia udziałów albo akcji, a w szczególności spełnienie wymogów dotyczących rejestracji i umarzania niektórych dokumentów na okaziciela emitowanych przed dniem 1 września 1939 r.
Odwołanie do przepisu art. 23 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, oznacza, że sąd rejestrowy rozpoznając wniosek o przerejestrowanie nie mógł pominąć art. 308 k.s.h. w zw. z art. 624 § 2 k.sh. i art. 612 k.s.h. odnośnie do wymogów minimalnej wysokości kapitału zakładowego spółki akcyjnej. Na  przeszkodzie nie stoi powołany przez skarżącego art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którym, do czasu rejestracji, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., do odpisów, wyciągów, zaświadczeń oraz skutków prawnych wpisów stosuje się przepisy obowiązujące do dnia wejścia w życie, wyłącznie w zakresie niezbędnym do tej rejestracji oraz do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru. Przepis ten nie określa, ani nie ogranicza kognicji sądu rejestrowego w postępowaniu o przerejestrowanie spółki kapitalnej z Rejestru Handlowego do Krajowego Rejestru Sądowego. Należy bowiem rozróżniać kwestię zdolności sądowej spółki kapitałowej nieprzerejestrowanej do Krajowego Rejestru Sądowego i zakresu tej zdolności od prawnej możliwości podejmowania - przez organ uchwałodawczy takiej spółki - stosownych uchwał, pozwalających na przerejestrowanie spółki i dostosowanie jej do wymogów obowiązujących przepisów. Możliwość podejmowania uchwał przez walne zgromadzenie przed przerejestrowaniem wynika z art. 9b ust. 1-3 cyt. ustawy (a także z art. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym), a wnioskodawczyni do wniosku o przerejestrowanie nie dołączyła uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
jw
ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI