Orzeczenie · 2026-03-20

I CSK 2897/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-03-20
SNnieruchomościzasiedzenieŚrednianajwyższy
zasiedzenienieruchomośćposiadanie samoistneposiadanie zależneskarga kasacyjnaSąd Najwyższynieruchomościzarząd nieruchomością

Sprawa dotyczyła wniosku o zasiedzenie nieruchomości złożonego przez Z. w B., który twierdził, że nabył prawo własności przez zasiedzenie z dniem 31 stycznia 1982 r. Wnioskodawca powoływał się na pełnomocnictwa udzielone przez poprzednich właścicieli, które miały mu powierzyć zarząd nieruchomością. Sądy obu instancji oddaliły wniosek, uznając, że wnioskodawca był jedynie posiadaczem zależnym, a nie samoistnym, co jest warunkiem koniecznym do stwierdzenia zasiedzenia. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy w postanowieniu z 16 stycznia 2025 r. oddalił apelację wnioskodawcy, podtrzymując stanowisko sądu pierwszej instancji. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 172 k.c. oraz art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. Skarżący argumentował, że jego posiadanie zależne przekształciło się w samoistne, a ciężar dowodu spoczywał na uczestnikach postępowania. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia, stwierdzając, że wnioskodawca nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi, zgodnie z art. 398(9) § 1 k.p.c. Sąd podkreślił, że nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy merytorycznie, a jedynie bada dopuszczalność skargi kasacyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności dotyczących wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej i kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy posiadanie nieruchomości na podstawie pełnomocnictwa do zarządu, udzielonego przez właściciela, może zostać uznane za posiadanie samoistne w rozumieniu przepisów o zasiedzeniu, jeśli posiadacz nie był świadomy śmierci właściciela i nie rozliczał się z pobranych pożytków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie nieruchomości na podstawie pełnomocnictwa do zarządu, udzielonego przez właściciela, stanowi posiadanie zależne. Aby przekształcić je w posiadanie samoistne, posiadacz musiałby wyraźnie zamanifestować tę zmianę na zewnątrz, czego w tej sprawie nie wykazano.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, uznając, że wnioskodawca nie wykazał istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Kluczowe było ustalenie charakteru posiadania nieruchomości. Sądy niższych instancji zgodnie uznały, że wnioskodawca, działając na podstawie pełnomocnictwa do zarządu, był jedynie posiadaczem zależnym. Brak było dowodów na zmianę tego charakteru posiadania na samoistne, co jest warunkiem zasiedzenia.

Czy w sprawie o zasiedzenie nieruchomości obowiązuje odwrócony ciężar dowodu, zgodnie z którym to na uczestnikach postępowania spoczywa obowiązek wykazania, że wnioskodawca nie zasiedział nieruchomości?

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie wykazał, aby sąd II instancji błędnie stosował ciężar dowodu. Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania skarżącego w poszukiwaniu argumentów przemawiających za przyjęciem skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów, aby uzasadnić przyjęcie skargi kasacyjnej na podstawie oczywistej zasadności lub istotnego zagadnienia prawnego. Twierdzenie o odwróconym ciężarze dowodu nie zostało przez skarżącego wystarczająco uzasadnione w kontekście przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
uczestnicy postępowania

Strony

NazwaTypRola
Z. w B.innewnioskodawca
J.N.osoba_fizycznauczestnik
T.N.osoba_fizycznauczestnik
J.J.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (17)

Główne

k.c. art. 172 § § 1

Kodeks cywilny

Niezbędną przesłanką zasiedzenia nieruchomości jest samoistne posiadanie nieruchomości przez czas określony w ustawie.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej nie może ograniczać się do ich ogólnikowego powołania czy przytoczenia.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi.

Pomocnicze

k.c. art. 172 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 176 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 233 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232 § zd. pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. poz. 614 art. 19 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Dz. U. poz. 614 art. 31

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, oczywista zasadność).

Odrzucone argumenty

Posiadanie zależne przekształciło się w samoistne. • Odwrócony ciężar dowodu w sprawie o zasiedzenie. • Niewłaściwa ocena charakteru posiadania przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. • Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej nie może ograniczać się do ich ogólnikowego powołania czy przytoczenia. • Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania skarżącego i poszukiwania argumentów przemawiających za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności dotyczących wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej i kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście Sądu Najwyższego do dopuszczalności skargi kasacyjnej i stanowi przykład rutynowego rozstrzygnięcia proceduralnego, choć dotyczy ważnej materii prawnej jaką jest zasiedzenie nieruchomości.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe wymogi formalne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst