Orzeczenie · 2025-12-11

I CSK 2867/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-12-11
SNnieruchomościzasiedzenieWysokanajwyższy
zasiedzenienieruchomościposiadanieskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo rzeczowe

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną D.P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie w sprawie o zasiedzenie. Wnioskodawczyni domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, argumentując, że Sąd drugiej instancji dopuścił się naruszenia art. 172 k.c. poprzez błędną ocenę dowodów i ustaleń faktycznych dotyczących samoistnego posiadania nieruchomości. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie wykazała oczywistej zasadności skargi, a jej argumentacja skupiała się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że posiadanie nieruchomości rozpoczęło się za zgodą właścicielki (matki męża wnioskodawczyni), co świadczy o posiadaniu zależnym, a nie samoistnym, wymaganym do zasiedzenia. Sąd Najwyższy nie znalazł również innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi, takich jak nieważność postępowania. W konsekwencji, skargę kasacyjną odrzucono, a wnioskodawczyni nie obciążono kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogu oczywistej zasadności oraz rozróżnienie między zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa a zarzutami dotyczącymi ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Ponadto, dla rozróżnienia posiadania samoistnego od zależnego w kontekście zasiedzenia, zwłaszcza w sprawach rodzinnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i konkretnych przesłanek jego dopuszczalności. Interpretacja posiadania zależnego jest ugruntowana w orzecznictwie, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna w sprawie o zasiedzenie jest oczywiście uzasadniona, gdy argumentacja opiera się na ocenie dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, gdy jej podstawą są zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, a także gdy nie wykazano oczywistego naruszenia prawa powodującego wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398^3 § 3 k.p.c.), a sąd kasacyjny jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji (art. 398^13 § 2 k.p.c.). Oczywista zasadność skargi wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, widocznego prima facie, a nie jedynie polemiki z ustaleniami faktycznymi.

Czy posiadanie nieruchomości rozpoczęte za zgodą właściciela, nawet dorozumianą, może prowadzić do zasiedzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie nieruchomości rozpoczęte za zgodą właściciela, nawet dorozumianą, i mieszczące się w zakresie przez właściciela określonym lub tolerowanym, świadczy zazwyczaj o posiadaniu zależnym, a nie samoistnym, które jest wymagane do zasiedzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje orzecznictwo, wskazał, że objęcie nieruchomości w posiadanie za zgodą właściciela, zwłaszcza w relacjach rodzinnych, świadczy o posiadaniu zależnym. Przekształcenie posiadania zależnego w samoistne wymaga nie tylko subiektywnego nastawienia posiadacza, ale także konkretnych, widocznych aktów władztwa manifestujących właścicielskie nastawienie wobec otoczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Uczestnicy postępowania (Z.S., S.S., J.P., A.P.)

Strony

NazwaTypRola
D.P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
B.G.inneuczestnik
D.P.1inneuczestnik
Z.S.inneuczestnik
S.S.inneuczestnik
A.P.inneuczestnik
J.P.inneuczestnik
H.D.inneuczestnik
T.D.inneuczestnik
Gmina B.instytucjauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Wymaga samoistnego posiadania nieruchomości przez określony czas do zasiedzenia.

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja samoistnego posiadacza jako tego, kto włada rzeczą jak właściciel.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Zakres prawa własności.

k.p.c. art. 398^3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączenie podstaw kasacyjnych dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398^13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji.

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach cywilnych do innych postępowań.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada ponoszenia kosztów postępowania nieprocesowego.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów oczywistej zasadności. • Argumentacja skarżącej skupia się na ocenie dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. • Posiadanie nieruchomości miało charakter zależny, a nie samoistny, ze względu na jego początek za zgodą właścicielki.

Odrzucone argumenty

Sąd drugiej instancji dopuścił się naruszenia art. 172 k.c. • Zaskarżone postanowienie zostało wydane wskutek oczywistego naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. • Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi. • nie może być skuteczny zabieg, którym posłużyła się wnioskodawczyni, powołując się w ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na naruszenie przepisów wskazanych w ramach podstaw kasacyjnych. • Są to przecież dwa odrębne elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej. • Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. • w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że samoistnym posiadaczem nieruchomości w rozumieniu art. 172 k.c. jest ten, kto nią włada jak właściciel (art. 336 k.c.) • Objęcie nieruchomości w posiadanie za zgodą właściciela, chociażby była ona jedynie dorozumiana, i posiadanie nieruchomości w zakresie przez właściciela określonym lub tolerowanym, świadczy natomiast z reguły o posiadaniu zależnym.

Skład orzekający

Marcin Łochowski

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogu oczywistej zasadności oraz rozróżnienie między zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa a zarzutami dotyczącymi ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Ponadto, dla rozróżnienia posiadania samoistnego od zależnego w kontekście zasiedzenia, zwłaszcza w sprawach rodzinnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i konkretnych przesłanek jego dopuszczalności. Interpretacja posiadania zależnego jest ugruntowana w orzecznictwie, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych aspektów postępowania kasacyjnego i zasiedzenia, które są częstymi zagadnieniami w praktyce prawniczej. Wyjaśnia, dlaczego skargi są odrzucane i jakie są kryteria oceny posiadania.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe błędy w sprawach o zasiedzenie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst