I CSK 2780/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną J.O. od postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 marca 2025 r. w sprawie o podział majątku wspólnego. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej ze względu na rzekome rażące naruszenie art. 47 § 1 k.r.o. Zarzucił, że w okolicznościach sprawy doszło do dorozumianego rozszerzenia wspólności ustawowej małżeńskiej przez przekazanie środków pieniężnych jednemu z małżonków, mimo braku umowy w wymaganej prawem formie aktu notarialnego. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 398^9 § 1 k.p.c., podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej przyjęcie wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności. Sąd uznał, że zarzuty skarżącego nie spełniają wymogu oczywistej zasadności, gdyż nie dotyczą one bezpośrednio interpretacji art. 47 § 1 k.r.o., który wymaga formy aktu notarialnego dla umów majątkowych. Sąd Okręgowy nie przyjął bowiem, że doszło do zawarcia umowy majątkowej, lecz do rozporządzenia konkretną kwotą pieniężną z majątku osobistego uczestnika do majątku wspólnego. Kwestia ta, zdaniem Sądu Najwyższego, wymagałaby wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.), co nie stanowi podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej w tym przypadku. W związku z tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, rozróżnienie między umową majątkową a rozporządzeniem majątkiem w kontekście podziału majątku wspólnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej; kluczowe jest ustalenie, czy dana czynność stanowi umowę majątkową czy rozporządzenie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekazanie środków pieniężnych z majątku osobistego jednego małżonka do majątku wspólnego, bez zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, stanowi dorozumiane rozszerzenie wspólności ustawowej w rozumieniu art. 47 § 1 k.r.o.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przekazanie środków pieniężnych z majątku osobistego do majątku wspólnego nie stanowi umowy majątkowej rozszerzającej wspólność ustawową w rozumieniu art. 47 § 1 k.r.o., która wymaga formy aktu notarialnego. Jest to raczej rozporządzenie konkretnym przedmiotem majątkowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił umowę majątkową, która wymaga formy aktu notarialnego, od rozporządzenia konkretnym przedmiotem majątkowym. Stwierdził, że Sąd Okręgowy nie przyjął, iż doszło do zawarcia umowy majątkowej, lecz do rozporządzenia kwotą pieniężną z majątku osobistego do majątku wspólnego. Kwestia ta wymagałaby wykładni oświadczeń woli (art. 65 k.c.), a nie interpretacji art. 47 § 1 k.r.o.
Jakie są kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o dominującym publicznoprawnym charakterze, a jej przyjęcie wymaga powołania i uzasadnienia okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi do rozpoznania.
Czym charakteryzuje się oczywista zasadność skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie, a zarzucane uchybienia mają kwalifikowany charakter i są dostrzegalne na pierwszy rzut oka, bez potrzeby głębszej analizy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwaloną judykaturę, zgodnie z którą oczywista zasadność wymaga, aby zarzuty były kwalifikowane, odnosiły się do konkretnych przepisów i były widoczne od razu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.L. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J.O. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.r.o. art. 47 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wymaga formy aktu notarialnego dla umów majątkowych rozszerzających lub ograniczających wspólność majątkową.
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wskazuje na konieczność powołania i uzasadnienia okoliczności o charakterze publicznoprawnym w skardze kasacyjnej.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli, co mogłoby mieć zastosowanie do oceny przekazania środków pieniężnych, ale nie było podstawą skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania nieprocesowego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach nieprocesowych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Dorozumiane rozszerzenie wspólności ustawowej przez przekazanie środków pieniężnych bez umowy w formie aktu notarialnego.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze • oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie • Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań.
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, rozróżnienie między umową majątkową a rozporządzeniem majątkiem w kontekście podziału majątku wspólnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej; kluczowe jest ustalenie, czy dana czynność stanowi umowę majątkową czy rozporządzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy oraz precyzuje różnicę między umową majątkową a rozporządzeniem majątkiem w kontekście prawa rodzinnego.
“Sąd Najwyższy: Kiedy przekazanie pieniędzy nie jest umową majątkową?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.