I CSK 276/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane związane z budową wysypiska odpadów komunalnych. Powódka, będąca cesjonariuszem wierzytelności od pierwotnego wykonawcy, domagała się od pozwanej Gminy zapłaty ponad 650 tys. zł. Pozwana Gmina podniosła zarzut potrącenia, wskazując na nienależyte wykonanie umowy przez wykonawcę, wady i niewykonanie części prac. Sąd Okręgowy ustalił znaczną wartość robót niewykonanych i wadliwych, zasądzając na rzecz powódki jedynie niewielką część dochodzonej kwoty. Sąd Apelacyjny, wbrew ustaleniom Sądu Okręgowego, uznał, że wysypisko zostało wykonane w oparciu o dokumentację zamienną, a nawet jeśli wystąpiły wady jawne, to pozwana utraciła uprawnienia z tytułu rękojmi na skutek odbioru robót bez zastrzeżeń. W konsekwencji zasądził na rzecz powódki niemal całą dochodzoną kwotę. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepisy dotyczące rękojmi (art. 557 § 2 k.c. w zw. z art. 638 k.c. i art. 656 § 1 k.c.), przyjmując, że odbiór robót z wadami jawnymi pozbawia inwestora wszelkich uprawnień. Podkreślono, że nawet w przypadku wad jawnych, inwestorowi mogą przysługiwać roszczenia z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.). Sąd Najwyższy wskazał również na niejasności dotyczące dokumentacji zamiennej i konieczność dokładnego ustalenia treści umowy oraz porównania umownego zakresu z rzeczywistym wykonaniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o rękojmi za wady dzieła w kontekście odbioru robót budowlanych oraz odrębność odpowiedzialności kontraktowej.
Dotyczy specyfiki umów o roboty budowlane i stosowania przepisów o rękojmi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odbiór robót budowlanych z wadami jawnymi, potwierdzony protokołem, pozbawia inwestora uprawnień z tytułu rękojmi za wady?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odbiór robót z wadami jawnymi nie pozbawia inwestora uprawnień z tytułu rękojmi, a tym bardziej nie wyłącza odpowiedzialności wykonawcy z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania na zasadach ogólnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że protokół odbioru robót stanowi jedynie domniemanie faktyczne prawidłowego wykonania, które można obalić. Wyłączenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi nie pozbawia roszczeń z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania.
Czy inwestorowi przysługują roszczenia z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania, jeśli nie przysługują mu już uprawnienia z tytułu rękojmi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, inwestorowi nadal przysługują roszczenia z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.), nawet jeśli utracił uprawnienia z tytułu rękojmi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że odpowiedzialność z tytułu rękojmi i odpowiedzialność kontraktowa (za nienależyte wykonanie zobowiązania) są odrębne. Wyłączenie jednej nie wpływa na drugą.
Czy sąd drugiej instancji może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na hipotetycznych ustaleniach dotyczących dokumentacji zamiennej, bez jednoznacznego ustalenia treści umowy i zakresu zmian?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji nie może opierać się na hipotetycznych ustaleniach, zwłaszcza gdy dotyczą one kluczowych kwestii jak treść umowy i zakres robót.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na niejasności w rozważaniach Sądu Apelacyjnego dotyczących dokumentacji zamiennej i konieczność jednoznacznego ustalenia treści umowy oraz porównania umownego zakresu z rzeczywistym wykonaniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "P." S.A. w W. | spółka | powódka |
| Gmina Miejska D. | instytucja | pozwana |
| K. Spółka z o.o. w W. | spółka | pierwotny wykonawca |
| Bank [...] S.A. w W. | spółka | pośrednik w cesji wierzytelności |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 638
Kodeks cywilny
Przepisy o rękojmi przy sprzedaży stosuje się do robót budowlanych.
k.c. art. 656 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy o rękojmi przy sprzedaży stosuje się do robót budowlanych.
k.c. art. 557 § § 2
Kodeks cywilny
Inwestor traci uprawnienia z tytułu rękojmi, jeżeli wiedząc o wadach, odebrał roboty bez zastrzeżeń.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Wykonawca ponosi odpowiedzialność za nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego.
Pomocnicze
k.c. art. 648 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wykonawca obowiązany był do wykonania wysypiska w zakresie określonym w umowie i zgodnie z projektem.
k.c. art. 649
Kodeks cywilny
k.c. art. 637
Kodeks cywilny
Pozwana miała prawo do obniżenia wynagrodzenia w stosunku do wszystkich wad.
k.c. art. 568
Kodeks cywilny
Trzyletni termin na zgłoszenie wad.
k.c. art. 513 § § 1
Kodeks cywilny
Dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które wniósł przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie.
k.c. art. 513 § § 2
Kodeks cywilny
Dłużnik może z przelaną wierzytelnością potrącić wierzytelność, która mu przysługuje względem zbywcy, chociażby stała się wymagalna dopiero po otrzymaniu przez dłużnika zawiadomienia o przelewie.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zamknięcie rozprawy.
k.p.c. art. 167
Kodeks postępowania cywilnego
Dowody.
k.p.c. art. 168 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przywrócenie terminu.
k.p.c. art. 3983 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenia podstaw skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, że odbiór robót z wadami jawnymi pozbawia inwestora uprawnień z tytułu rękojmi. • Sąd Apelacyjny błędnie wyłączył możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania na zasadach ogólnych. • Niejasne ustalenia Sądu Apelacyjnego dotyczące dokumentacji zamiennej i konieczność dokładnego ustalenia treści umowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Apelacyjny (niektóre uznane za nietrafne lub nieprzekonujące).
Godne uwagi sformułowania
protokół odbioru stanowi swego rodzaju pokwitowanie spełnienia świadczenia ze strony wykonawcy, co uzasadnia domniemanie faktyczne, że oddany obiekt wykonany został zgodnie z umową, ale jest to domniemanie, które można obalić przez wykazanie, że umowa nie została wykonana lub wykonana nienależycie. • W żadnym razie nie można zgodzić się z tezą, że sporządzenie protokołu odbioru pozbawia inwestora roszczeń w stosunku do wykonawcy związanych z wykonaniem robót niezgodnie z umową i nakłada na inwestora obowiązek zapłaty pełnego wynagrodzenia niezależnie od tego czy ustalony w umowie zakres robót został wykonany oraz czy roboty zostały wykonane należycie. • Wyłączenie bowiem odpowiedzialności z tytułu rękojmi nie pozbawia roszczeń przysługujących z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania.
Skład orzekający
Gerard Bieniek
przewodniczący
Stanisław Dąbrowski
sprawozdawca
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o rękojmi za wady dzieła w kontekście odbioru robót budowlanych oraz odrębność odpowiedzialności kontraktowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów o roboty budowlane i stosowania przepisów o rękojmi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie Sądu Najwyższego wyjaśnia kluczowe kwestie związane z odpowiedzialnością wykonawcy robót budowlanych, zwłaszcza w kontekście wadliwego wykonania i odbioru prac, co jest istotne dla wielu podmiotów gospodarczych.
“Odebrałeś roboty z wadami? Nie wszystko stracone! Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy możesz dochodzić odszkodowania.”
Dane finansowe
WPS: 653 382,14 PLN
wynagrodzenie za roboty budowlane: 627 582,72 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.