I CSK 2731/24

Sąd NajwyższyWarszawa2025-12-16
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
lokal socjalnystandard lokaluzadośćuczynieniegminaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo budowlanewarunki techniczne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, uznając, że w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące standardu lokalu socjalnego i prawa do zadośćuczynienia.

Powód A.S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, domagając się zapłaty i podnosząc istotne zagadnienia prawne dotyczące standardu lokalu socjalnego oraz prawa do zadośćuczynienia za zamieszkiwanie w lokalu niespełniającym norm. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że ustawa o ochronie praw lokatorów nie definiuje lokalu socjalnego ani nie nakłada wymogów co do jego standardu, a przyznany lokal spełniał podstawowe warunki bytowe.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez powoda A.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, dotyczącego sprawy o zapłatę. Skarżący podniósł dwa kluczowe zagadnienia prawne: po pierwsze, czy lokal socjalny zapewniony przez gminę musi spełniać wymogi prawa budowlanego i norm technicznych, a po drugie, czy najemcy lokalu socjalnego przysługuje zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w związku z zamieszkiwaniem w lokalu niespełniającym tych norm. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Sąd wskazał, że ustawa o ochronie praw lokatorów nie definiuje lokalu socjalnego ani nie określa jego standardu, a lokal przyznany powodowi spełniał podstawowe warunki bytowe. Ponadto, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 r. nie miało zastosowania, gdyż lokal został przyznany wcześniej. Sąd uznał również, że sam fakt przyznania lokalu o obniżonym standardzie nie narusza godności człowieka, a powód nie wykazał doznanej krzywdy uzasadniającej zadośćuczynienie, zwłaszcza że od 2018 r. zajmował lokal bez tytułu prawnego i nie podjął kroków w celu zmiany warunków.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa o ochronie praw lokatorów nie definiuje lokalu socjalnego ani nie nakłada na gminę wymogów co do standardu jego wyposażenia. Lokal socjalny cechuje obniżony standard.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że ustawa o ochronie praw lokatorów nie zawiera definicji lokalu socjalnego ani nie nakłada na gminę wymogów co do standardu wyposażenia lokalu. Lokal socjalny charakteryzuje się obniżonym standardem, a przyznany powodowi lokal spełniał podstawowe warunki bytowe. Ponadto, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 r. nie miało zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Gmina H.

Strony

NazwaTypRola
A.S.osoba_fizycznapowód
Gmina H.instytucjapozwany

Przepisy (11)

Główne

u.o.p.l. art. 22

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

Ustawa nie zawiera definicji lokalu socjalnego i nie nakłada na gminę wymogów co do standardu wyposażenia lokalu.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Przepis ten może stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, jednak w niniejszej sprawie nie stwierdzono naruszenia godności człowieka ani doznanej krzywdy.

u.o.p.l. art. 23 § 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 23 § 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 23 § 3

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, uznając, że żadna z przesłanek nie została spełniona.

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania.

Pomocnicze

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Dotyczy ochrony dóbr osobistych, w tym godności człowieka. Sąd uznał, że przyznanie lokalu o obniżonym standardzie nie narusza godności.

u.o.p.l. art. 18 § 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 18 § 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Sąd stwierdził, że rozporządzenie to nie miało zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ powód otrzymał lokal socjalny od gminy w 2017 r., tj. przed wejściem w życie tej regulacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o ochronie praw lokatorów nie definiuje lokalu socjalnego ani nie nakłada na gminę wymogów co do jego standardu. Lokal socjalny charakteryzuje się obniżonym standardem. Przyznany powodowi lokal spełniał podstawowe warunki bytowe. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 r. nie miało zastosowania. Sam fakt przyznania lokalu o obniżonym standardzie nie narusza godności człowieka. Powód nie wykazał doznanej krzywdy uzasadniającej zadośćuczynienie. Powód od 2018 r. zajmował lokal bez tytułu prawnego. Nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Odrzucone argumenty

W sprawie występują istotne zagadnienia prawne dotyczące standardu lokalu socjalnego. Lokal socjalny powinien spełniać wymogi prawa budowlanego i norm technicznych. Najemcy lokalu socjalnego przysługuje zadośćuczynienie za zamieszkiwanie w lokalu niespełniającym norm.

Godne uwagi sformułowania

Lokal socjalny cechuje obniżony standard. Sam fakt przyznania lokalu o obniżonym standardzie nie narusza godności człowieka podlegającej ochronie w myśl art. 23 k.c.

Skład orzekający

Adam Doliwa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących lokali socjalnych i prawa do zadośćuczynienia za warunki mieszkaniowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia wymogów technicznych przez lokal socjalny i braku wykazania krzywdy przez najemcę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu warunków mieszkaniowych w lokalach socjalnych i prawa do zadośćuczynienia, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, choć rozstrzygnięcie jest zgodne z dotychczasową linią orzeczniczą.

Czy lokal socjalny może być "byle jaki"? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I CSK 2731/24
POSTANOWIENIE
16 grudnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
na posiedzeniu niejawnym 16 grudnia 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa A.S.
‎
przeciwko Gminie H.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej A.S.
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach
‎
z 26 października 2023 r., V Ca 576/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(P.H.)
UZASADNIENIE
Powód A.S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z 26 października 2023 r. wydanego w sprawie przeciwko gminie H. o zapłatę.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne polegające na ustaleniu: „czy
‎
w świetle art. 22 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 725) lokal socjalny, jaki gmina jest zobowiązana zapewnić osobie, która uzyskała prawo do korzystania z lokalu socjalnego, nie musi spełniać definicji lokalu określonej na podstawie przepisów prawa budowlanego, rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz norm polskich i unijnych, przykładowo, czy jest zaopatrzony w wodę do spożycia przez ludzi oraz do celów przeciwpożarowych, instalację ciepłej wody, odprowadzenie ścieków bytowo-gospodarczych, miejsca do czasowego gromadzenia odpadów i nieczystości, instalacje do ogrzewania pomieszczeń, przewody kominowe do odprowadzania dymu i spalin, wentylację lub klimatyzację, gaz z sieci gazowej, baterię butli lub zbiorników stałych gazu płynnego, wewnętrzną instalację elektryczną, oświetlenia budynków, urządzenia
‎
i wyposażenia kuchni i łazienki przeznaczone na pobyt ludzi” oraz „czy najemcy lokalu socjalnego przysługuje zadośćuczynienie na podstawie art. 23 w zw.
‎
z art. 448 k.c. w zw. z art. 23 ust. 1, 2 oraz 3 ustawy
o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, od właściwej gminy, w przypadku zakwaterowaniu go w lokalu niespełniającym definicji lokalu zgodnie
‎
z obowiązującymi normami, zarówno w okresie obowiązywania umowy o najem lokalu socjalnego, jak również po upływie okresu na jaki został zawarta umowa
‎
w przypadku rozpoczęcia bezumownego korzystania z lokalu na podstawie
‎
art. 18 ust. 1 i 2 ustawy”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.)
.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,
‎
III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).
Nie ma racji skarżący podnosząc, iż w sprawie występują istotne zagadnienia prawne.
Ustawa
z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego nie zawiera definicji lokalu socjalnego i nie nakłada na gminę wymogów, co do standardu wyposażenia lokalu. Lokal socjalny cechuje obniżony standard. Powód otrzymał od gminy lokal socjalny o odpowiedniej powierzchni z podstawowym wyposażeniem zapewniającym zaspokojenie podstawowych warunków bytowych.
Podkreślenia wymaga, iż rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia
‎
12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków lokalowych i technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) nie miało zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem powód otrzymał lokal socjalny od gminy w 2017 r., tj. przed wejściem w życie powołanej regulacji. Słusznie Sąd drugiej instancji wskazał, że uprzednio lokal o obniżonym standardzie mógł chociażby dzielić pomieszczenia sanitarne z innymi lokalami bądź nie mieć centralnego ogrzewania.
Nie ma racji skarżący, twierdząc, że w związku z warunkami panującymi
‎
w lokalu socjalnym należy mu się zadośćuczynienie. Po pierwsze od 1 maja 2018 r. powód zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Wskazywane mankamenty lokalu nie uniemożliwiały skarżącemu korzystanie z mieszkania przez 7 lat. Sam fakt przyznania lokalu o obniżonym standardzie nie narusza godności człowieka podlegającej ochronie w myśl art. 23 k.c. W konsekwencji skarżącemu nie należy się zadośćuczynienie za warunki panujące w lokalu.
Gdyby odczuwana przez powoda krzywda, związana z niemożnością korzystania z udogodnień, jak chociażby z urządzeń elektrycznych, była tak dojmująca, jak twierdzi w skardze,
‎
z całą pewnością podjąłby jakiekolwiek kroki w celu zmiany takiego stanu rzeczy. Żadne działania nie zostały jednak podjęte. Powód nie wyjaśnił również w żaden sposób przyczyn takiego stanu rzeczy, wobec czego odmowa ta musi zostać oceniona jako świadcząca o braku krzywdy podlegającej wynagrodzeniu na podstawie art. 448 k.c.
Należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 398
9
§ 1
‎
pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
SSN Adam Doliwa
‎
(P.H.)
[SOP]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę