I CSK 272/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia odszkodowawczego A.B. przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę ponad 1 mln zł tytułem odszkodowania za utracone lokale oraz utraconych korzyści, wynikających z decyzji administracyjnej z 1965 r. uznanej później za nieważną. Sąd Okręgowy zasądził całość dochodzonej kwoty. Sąd Apelacyjny początkowo zmienił wyrok, oddalając powództwo, jednak po uchyleniu przez Sąd Najwyższy, ponownie uwzględnił roszczenie. W skardze kasacyjnej pozwany Skarb Państwa zarzucił naruszenie przepisów dotyczących związku przyczynowego i odpowiedzialności za utracone korzyści. Sąd Najwyższy, analizując kwestię odpowiedzialności odszkodowawczej za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem decyzje administracyjne, w tym w kontekście zmian prawnych i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że choć wadliwa decyzja z 1965 r. była źródłem szkody w postaci utraty wartości lokali (co zostało zrekompensowane), to utracony czynsz najmu z lokali sprzedanych w latach 70. i 80. XX wieku nie stanowił normalnego następstwa tej decyzji w okresie 1997-2005. Stwierdzono brak adekwatnego związku przyczynowego między wadliwą decyzją a utraconymi korzyściami z najmu sprzedanych lokali, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku w tej części.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu powstania szkody w postaci utraconych korzyści w sprawach odszkodowawczych za niezgodne z prawem decyzje administracyjne, a także kwestia adekwatnego związku przyczynowego między wadliwą decyzją a szkodą, gdy zdarzenie sprawcze i szkoda powstały w różnych okresach.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i zmianami przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej. Interpretacja związku przyczynowego może być zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utracone korzyści z najmu lokali, które zostały sprzedane w latach 70./80. XX wieku, stanowią normalne następstwo wadliwej decyzji administracyjnej wydanej w 1965 r., w kontekście odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, utracony czynsz najmu w odniesieniu do sprzedanych lokali nie był normalnym następstwem wadliwej decyzji z 1965 r., lecz normalnym następstwem sprzedaży tych lokali, która została już zrekompensowana odszkodowaniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sprzedaż lokali w latach 70./80. przerwała adekwatny związek przyczynowy między wadliwą decyzją administracyjną z 1965 r. a utraconymi korzyściami z najmu tych lokali w późniejszym okresie (1997-2005). Szkoda w postaci utraty wartości lokali została już wyrównana.
Jak należy interpretować art. 160 § 1 k.p.a. w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 20/02 w odniesieniu do szkód powstałych po wejściu w życie Konstytucji RP, gdy zdarzenie sprawcze (wadliwa decyzja) miało miejsce przed tą datą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyrok TK K 20/02, stwierdzający niezgodność art. 160 § 1 k.p.a. w części ograniczającej odszkodowanie do rzeczywistej szkody, znajduje zastosowanie do szkód powstałych od 17.10.1997 r., nawet jeśli wadliwa decyzja została wydana wcześniej. Istotne jest powstanie skutku materialnego (uszczerbku) po tej dacie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że kluczowe jest powstanie szkody (uszczerbku) po dacie wejścia w życie Konstytucji RP (17.10.1997 r.), co pozwala na zastosowanie art. 160 § 1 k.p.a. bez ograniczenia do rzeczywistej szkody, nawet jeśli wadliwa decyzja administracyjna została wydana wcześniej. Uszczerbek obejmuje straty i utracone korzyści.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 160 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ograniczał odszkodowanie do rzeczywistej szkody, ale został uznany za niezgodny z Konstytucją w części dotyczącej szkód powstałych od 17.10.1997 r.
k.c. art. 361 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa zakres odpowiedzialności odszkodowawczej (normalne następstwa działania lub zaniechania) oraz zakres szkody (straty i utracone korzyści).
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie uchylenia lub oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 363
Kodeks cywilny
Dotyczy ustalenia wysokości odszkodowania.
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawy o pracownikach samorządowych art. 36 § ust. 3 pkt 3
Dotyczy cesji zobowiązań odszkodowawczych w przypadku decyzji wydanych przed 27.05.1990 r.
Ustawa z dnia 17.06.2004 r. - Kodeks cywilny oraz niektóre inne ustawy art. 5
Reguluje kwestie intertemporalne, stosując przepisy przejściowe do zdarzeń powstałych przed wejściem w życie ustawy.
Dekret z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 7 ust. 2
Przepis, którego naruszenie stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji z 1965 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak adekwatnego związku przyczynowego między wadliwą decyzją z 1965 r. a utraconymi korzyściami z najmu lokali sprzedanych w latach 70./80. XX wieku.
Odrzucone argumenty
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za utracone korzyści z tytułu czynszu najmu od 17.10.1997 r. w związku z wadliwą decyzją z 1965 r.
Godne uwagi sformułowania
„(...) nie można uznać, aby utracony czynsz lub niemożność wynajęcia tych lokali w latach 1997-2005 był normalnym następstwem wydania w 1965 r. wadliwej decyzji administracyjnej. Takiego adekwatnego związku przyczynowego nie sposób tu przyjąć.” • „Niemożność uzyskania czynszu najmu w odniesieniu do sprzedanych lokali nie była normalnym następstwem wadliwej decyzji lecz normalnym następstwem sprzedaży tych lokali.”
Skład orzekający
Gerard Bieniek
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Skowrońska-Bocian
członek
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania szkody w postaci utraconych korzyści w sprawach odszkodowawczych za niezgodne z prawem decyzje administracyjne, a także kwestia adekwatnego związku przyczynowego między wadliwą decyzją a szkodą, gdy zdarzenie sprawcze i szkoda powstały w różnych okresach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i zmianami przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej. Interpretacja związku przyczynowego może być zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez historyczne decyzje administracyjne, z uwzględnieniem zmian prawnych i orzecznictwa TK. Pokazuje, jak ważna jest analiza związku przyczynowego w sprawach odszkodowawczych.
“Skarb Państwa zapłaci za błędy sprzed dekad? Sąd Najwyższy rozstrzyga o związku przyczynowym w odszkodowaniach.”
Dane finansowe
WPS: 1 012 143 PLN
odszkodowanie: 1 012 143 PLN
utracone_korzyści: 305 519 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.