I CSK 2711/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2025 r. w sprawie o ustalenie i zapłatę. Sąd Najwyższy, działając w ramach instytucji tzw. przedsądu, ocenił, czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., tj. występowanie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Skarżący bank oparł wniosek na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzeby wykładni przepisów. Sąd Najwyższy szczegółowo przeanalizował przedstawione przez bank pytania prawne, wskazując, że nie mają one charakteru abstrakcyjnego, nie wykazano ich nowości ani rozbieżności w orzecznictwie, a stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego dotyczącym konkretnej sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja przedsądu ma na celu selekcję skarg pod kątem realizacji celu skargi kasacyjnej, jakim jest rozwój prawa i jednolitość orzecznictwa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy. W związku z niespełnieniem przez skargę kasacyjną wymogów formalnych i merytorycznych, Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Na mocy przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, bank został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., interpretacja pojęcia istotnego zagadnienia prawnego, charakteru skargi kasacyjnej, a także utrwalone stanowisko SN i TSUE w sprawie klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wartość praktyczna wynika głównie z utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej klauzul abuzywnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności czy zawiera istotne zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wskazanych przesłanek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez skarżącego pytania prawne nie mają charakteru istotnego zagadnienia prawnego ani nie wymagają wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Zagadnienia te zostały sformułowane jako polemika ze stanowiskiem sądu drugiej instancji, nie wykazano ich nowości ani szerszego znaczenia dla rozwoju prawa, a ponadto były już przedmiotem licznych orzeczeń Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Jaki jest charakter i cel skargi kasacyjnej w polskim systemie prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, nakierowanym na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także na usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wadliwych, a nie ogólnie dostępnym środkiem zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonej judykatury, wskazując, że skarga kasacyjna ma charakter selektywny i służy realizacji określonych celów publicznych, a nie ponownemu rozpoznaniu sprawy w każdej instancji.
Czy klauzule indeksacyjne w umowach kredytowych powiązanych z walutą obcą, które pozwalają bankowi swobodnie kształtować kurs waluty, stanowią niedozwolone postanowienia umowne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie klauzule, w tym klauzule ryzyka walutowego, mogą stanowić niedozwolone postanowienia umowne, jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, odwołując się do orzecznictwa TSUE i SN, stwierdził, że klauzule te często są abuzywne, ponieważ przerzucają ryzyko kursowe na konsumenta w sposób nieograniczony i nieprzejrzysty.
Czy po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul indeksacyjnych umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej może nadal obowiązywać?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku, gdy wyeliminowanie abuzywnych klauzul prowadzi do takiej deformacji umowy, że nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron lub umowa zmienia swój charakter, umowa nie może nadal obowiązywać.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, wyjaśnił, że usunięcie klauzul abuzywnych może prowadzić do całkowitej nieważności umowy, jeśli umowa w pozostałym zakresie nie jest możliwa do utrzymania lub jej charakter uległby istotnej zmianie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.P. | osoba_fizyczna | powód |
| K.P.1. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.c. art. 385^1 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne).
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ogranicza możliwość kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w skardze kasacyjnej.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Dotyczy stosowania przepisów prawa obcego.
u.p.w. art. 41
Ustawa - Prawo wekslowe
Dotyczy stosowania przepisów prawa obcego.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy przeliczenia waluty.
k.c. art. 385^2
Kodeks cywilny
Określa moment oceny niedozwolonego charakteru postanowienia umownego.
u.p.b. art. 69 § ust. 3
Ustawa - Prawo bankowe
Dotyczy możliwości spłaty kredytu w walucie obcej.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje stosowanie prawa międzynarodowego i UE.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie zawiera istotnego zagadnienia prawnego. • Nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. • Przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne są kazuistyczne i stanowią polemikę ze stanowiskiem sądu drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni • instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej • zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się do rozwoju prawa • klauzule zastrzeżone w umowie kredytu powiązanego z walutą obcą kształtujące mechanizm indeksacji określają główne świadczenie kredytobiorcy • klauzule ryzyka walutowego [...] wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy – konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu • eliminuje się niedozwolone postanowienie umowne, doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, iż strony pozostają związane pozostałą częścią umowy • nie jest możliwe „utrzymanie umowy”, zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie omawianych klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również – pośrednio – do zaniknięcia ryzyka kursowego
Skład orzekający
Tomasz Szanciło
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., interpretacja pojęcia istotnego zagadnienia prawnego, charakteru skargi kasacyjnej, a także utrwalone stanowisko SN i TSUE w sprawie klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wartość praktyczna wynika głównie z utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej klauzul abuzywnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie kredytu frankowego, z bogatym uzasadnieniem odnoszącym się do kluczowych zagadnień prawnych i orzecznictwa TSUE, stanowi cenne źródło informacji dla prawników i konsumentów.
“Sąd Najwyższy: Skarga kasacyjna banku w sprawie kredytu frankowego nie spełniła wymogów. Kluczowe zagadnienia prawne i utrwalone orzecznictwo.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.