I CSK 2703/22

Sąd Najwyższy2022-10-19
SNCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnawymogi formalneodrzucenieSąd Najwyższypostępowanie cywilnespadek

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną z powodu niezgodności wniosku z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego dotyczącymi dopuszczalnych żądań w postępowaniu kasacyjnym.

Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie, które oddaliło jego apelację w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, ponieważ wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, a nie o jego uchylenie lub uchylenie i zmianę, co jest niezgodne z wymogami formalnymi skargi kasacyjnej i kompetencjami Sądu Najwyższego.

Wnioskodawca M. B. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 10 października 2019 r., które oddaliło jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 14 lutego 2018 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po S. B.. Sąd Najwyższy, analizując skargę, stwierdził, że nie spełnia ona wymagań konstrukcyjnych określonych w art. 398^4 § 1 k.p.c. W szczególności, wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia sądu pierwszej instancji, zamiast o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie rozpoznaje ponownie sprawy, a jedynie ocenia prawidłowość zastosowania prawa przez sąd drugiej instancji. Kompetencje Sądu Najwyższego ograniczają się do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i ewentualnego orzeczenia co do istoty sprawy, co zawsze musi być poprzedzone uchyleniem. Ponieważ wniosek o zmianę orzeczenia nie jest przewidziany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do dokonywania takiej zmiany, skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398^6 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o zmianę zaskarżonego orzeczenia nie jest dopuszczalnym żądaniem w skardze kasacyjnej.

Uzasadnienie

Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 398^4 § 1 k.p.c.) przewidują wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia, a nie samą zmianę. Sąd Najwyższy nie rozpoznaje ponownie sprawy, a jedynie ocenia prawidłowość zastosowania prawa przez sąd drugiej instancji, co ogranicza jego kompetencje do uchylenia orzeczenia i ewentualnego orzeczenia co do istoty sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznawnioskodawca
T. B.osoba_fizycznauczestnik
E. J.osoba_fizycznauczestnik
I. B.osoba_fizycznauczestnik
J. L.osoba_fizycznauczestnik
D. B.osoba_fizycznauczestnik
U. B.osoba_fizycznanastępca prawny
R. B.osoba_fizycznanastępca prawny
Z. B.osoba_fizycznanastępca prawny
A. B.osoba_fizycznanastępca prawny
D. B.osoba_fizycznanastępca prawny
D. P.osoba_fizycznanastępca prawny
M. O.osoba_fizycznanastępca prawny
S. B.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej, w tym dopuszczalne wnioski.

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi o odrzuceniu skargi kasacyjnej w przypadku niezachowania jej elementów konstrukcyjnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje przepisy dotyczące postępowania w sprawach o charakterze nieprocesowym do postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398^16

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość uchylenia zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398^15

Kodeks postępowania cywilnego

Określa kompetencje Sądu Najwyższego w zakresie rozpoznawania skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe sformułowanie wniosku skargi kasacyjnej, tj. wniosek o zmianę orzeczenia zamiast o uchylenie lub uchylenie i zmianę.

Godne uwagi sformułowania

Do wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należą... Niezawarcie lub niepoprawne zawarcie w skardze tych elementów różni od innych wad i braków pisma procesowego szczególna konsekwencja. W myśl art. 398^6 § 2 k.p.c. pismo niezawierające któregoś z wymienionych elementów podlega odrzuceniu a limine tj. bez wzywania do uzupełnienia braków. Na etapie postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy nie rozpoznaje ponownie sprawy, lecz jedynie dokonuje oceny prawidłowości zastosowania norm prawnych przez sąd II instancji. Wobec wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o działanie nieprzewidziane w jego kompetencjach, skarga podlegała odrzuceniu.

Skład orzekający

Mariusz Załucki

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, dopuszczalne wnioski w postępowaniu kasacyjnym, kompetencje Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezachowania wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne wskazanie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i konsekwencji ich niedochowania.

Błąd we wniosku skargi kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego to prowadzi do odrzucenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 2703/22
POSTANOWIENIE
Dnia 19 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mariusz Załucki
w sprawie z wniosku M. B.
‎
z udziałem T. B., E. J., I. B., J. L., D. B. oraz następców prawnych B. B.: U. B., R.B., Z. B., A. B., D. B., D. P. i M. O.
‎
o stwierdzenie nabycia spadku po S. B.,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie
‎
z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II Ca 790/19,
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wnioskodawca M. B. wywiódł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie z 10 października 2019 r., którym oddalono jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z 14 lutego 2018 r., wydanego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po S. B..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Do wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należą oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części; przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (art. 398
4
§ 1 k.p.c.). Niezawarcie lub niepoprawne zawarcie w skardze tych elementów różni od innych wad i braków pisma procesowego szczególna konsekwencja. W myśl art. 398
6
§ 2 k.p.c. pismo niezawierające któregoś z wymienionych elementów podlega odrzuceniu
a limine
tj. bez wzywania do uzupełnienia braków.
W złożonym do Sądu Najwyższego piśmie zatytułowanym „skarga kasacyjna” wnioskodawca ujął jedynie „wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia sądu I instancji”, niepoprzedzony wnioskiem o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Na etapie postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy nie rozpoznaje ponownie sprawy, lecz jedynie dokonuje oceny prawidłowości zastosowania norm prawnych przez sąd      II instancji. Z tej przyczyny do kompetencji Sądu Najwyższego nie należy zmiana zaskarżanych orzeczeń. W przypadku gdy podstawa naruszenia prawa materialnego jest oczywiście uzasadniona, a skargi kasacyjnej nie oparto także na podstawie naruszenia przepisów postępowania lub podstawa ta okazała się nieuzasadniona, Sąd Najwyższy może jedynie uchylić zaskarżony wyrok i orzec co do istoty sprawy (art. 398
16
w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Znaczy to, że ewentualne orzeczenie co do istoty sprawy zawsze musi być poprzedzone uchyleniem zaskarżonego orzeczenia.
W art. 398
4
§ 1 k.p.c. przewidziano dwie postacie wniosku kasacyjnego.  Albo wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, albo wniosek o jego uchylenie i zmianę. Nie został tam natomiast przewidziany wniosek o zmianę zaskarżonego judykatu, co zresztą pozostaje w pełnej spójności z kompetencjami orzeczniczymi Sądu Najwyższego uregulowanymi w art. 398
15
i 398
16
k.p.c. Wobec wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o działanie nieprzewidziane w jego kompetencjach, skarga podlegała odrzuceniu (zob. np. postanowienie SN               z 8 października 2021 r., I CSK 699/20).
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
6
§ 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI