I CSK 2669/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2025 r., rozpoznał wniosek K.M. o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2022 r. (sygn. akt VII AGa 411/21). Sprawa dotyczyła powództwa Banku S.A. o zapłatę. Skarżąca K.M. wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej, powołując się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Konkretnie chodziło o ustalenie, czy art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych jest sprzeczny z prawem UE i Konstytucją RP w zakresie, w jakim pozbawia osoby fizyczne zawierające umowy związane z działalnością gospodarczą przed 1 stycznia 2021 r. możliwości korzystania z przepisów dotyczących klauzul abuzywnych (art. 385¹-385³ k.c.). Sąd Najwyższy podkreślił, że dla przyjęcia skargi kasacyjnej konieczne jest wykazanie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, a także oczywistej zasadności skargi. Analizując stan faktyczny ustalony przez sądy niższych instancji, Sąd Najwyższy stwierdził, że umowa kredytu gotówkowego zawarta przez pozwaną z bankiem w dniu 24 maja 2016 r. była umową związaną z jej działalnością gospodarczą, a pozwana nie działała jako konsument. Sąd wskazał, że rozszerzona ochrona prawna dla przedsiębiorców, wprowadzona art. 385⁵ k.c., ma zastosowanie do umów zawartych od 1 stycznia 2021 r., a zatem nie obejmuje umów zawartych wcześniej. Ponadto, skarżąca nie wskazała konkretnych klauzul abuzywnych w umowie. Skarżąca powołała się również na oczywistą zasadność skargi, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 58 k.c., art. 385⁵ k.c., art. 75c Pr Bank) i procesowego (m.in. art. 374, 378, 379, 177 k.p.c.). Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarżąca nie przedstawiła wystarczającego uzasadnienia dla oczywistej zasadności skargi, ograniczając się do ponownego przytoczenia zarzutów bez ich pogłębionej analizy i wykazania oczywistości naruszenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398⁹ § 1 i 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, w szczególności w kontekście przesłanek z art. 398⁹ § 1 k.p.c. oraz stosowania przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach z przedsiębiorcami zawartych przed 1 stycznia 2021 r.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Konkretne ustalenia faktyczne sądu niższej instancji mogą ograniczać jego zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych jest sprzeczny z art. 169 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz z art. 2 i 32 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim pozbawia osobę fizyczną, która przed dniem 1 stycznia 2021 r. zawarła z przedsiębiorcą umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, możliwości korzystania z art. 385¹-385³ k.c., gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla tej osoby fizycznej charakteru zawodowego i która zawiera klauzule abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma takiej sprzeczności, a rozszerzona ochrona prawna dla przedsiębiorców ma zastosowanie do umów zawartych od 1 stycznia 2021 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Stwierdzono, że umowa kredytu była związana z działalnością gospodarczą pozwanej, a nie konsumencką. Rozszerzona ochrona prawna konsumentów na przedsiębiorców, wprowadzona art. 385⁵ k.c., ma zastosowanie do umów zawartych od 1 stycznia 2021 r., zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy zmieniającej k.c. Ustawodawca miał prawo wyznaczyć takie granice czasowe. Ponadto, skarżąca nie wskazała konkretnych klauzul abuzywnych.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego przez Sąd Apelacyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała oczywistej zasadności skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła wystarczającego uzasadnienia dla oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Ograniczyła się do ponownego przytoczenia zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, bez ich umotywowania i wykazania oczywistości naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | powód |
| K.M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (26)
Główne
k.p.c. art. 398⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi.
k.p.c. art. 398⁹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą okoliczności wskazane w § 1.
k.c. art. 385⁵
Kodeks cywilny
Rozszerza uprawnienia konsumenckie do zakwestionowania klauzul abuzywnych na osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.
Dz.U. 2019, poz. 1495 art. 70 § ust. 1
Ustawa z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych
Stanowi, że uprawnienie wynikające z art. 385⁵ k.c. nie odnosi się do umów zawartych przed 1 stycznia 2021 r.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien zawierać uzasadnienie.
k.p.c. art. 398³ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym ustalonym przez sądy niższych instancji.
k.p.c. art. 398¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym ustalonym przez sądy niższych instancji.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów, która musi być zgodna z właściwością stosunku, ustawą i zasadami współżycia społecznego.
Pr Bank art. 75c
Prawo bankowe
Dotyczy wniosku o restrukturyzację.
k.p.c. art. 374
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przeprowadzania rozprawy.
k.p.c. art. 224 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Określa nieważność postępowania w przypadku pozbawienia strony możliwości obrony jej praw.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu rozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczania dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 232 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczania dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zawieszenia postępowania, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania.
k.p.c. art. 233 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 278 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 227 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczania dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 232 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczania dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zgodności art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. z prawem UE i Konstytucją RP. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 58 k.c., art. 385⁵ k.c., art. 75c Pr Bank) i procesowego (art. 374, 378, 379, 177 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 k.p.c.). • O potrzebie wykładni przepisów prawnych jako przesłance przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania można mówić wtedy, gdy z mającego zastosowanie lub mogącego mieć zastosowanie w sprawie przepisu dekodowane są różne normy prawne, a brak jest wypowiedzi w doktrynie i orzecznictwie, które by te różnice usuwały i wyjaśniały przyczyny ich występowania. • Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. • Szczególna podstawa przedsądu z art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego czyli odrębnego od podstaw kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa (procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok jest wadliwy i dlatego skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania.
Skład orzekający
Marta Romańska
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, w szczególności w kontekście przesłanek z art. 398⁹ § 1 k.p.c. oraz stosowania przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach z przedsiębiorcami zawartych przed 1 stycznia 2021 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Konkretne ustalenia faktyczne sądu niższej instancji mogą ograniczać jego zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ochroną przedsiębiorców przed klauzulami abuzywnymi w umowach kredytowych, a także interpretacji przepisów wprowadzających zmiany w prawie konsumenckim. Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy jest istotna dla zrozumienia praktyki stosowania tych przepisów.
“Czy przedsiębiorca może bronić się przed klauzulami abuzywnymi w umowach sprzed 2021 roku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.