Orzeczenie · 2026-04-22

I CSK 2667/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-22
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
bezpodstawne wzbogacenieSkarb Państwajednostka samorządu terytorialnegonieruchomościustawa o finansach publicznychustawa o gospodarce nieruchomościamirozliczeniaskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła powództwa miasta o zapłatę od Skarbu Państwa kwoty ponad 100 tys. zł z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Miasto argumentowało, że błędnie potrącano mu tylko 5% dochodu z zarządzania nieruchomościami Skarbu Państwa, podczas gdy przysługiwało mu 25% na mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając prawidłowość zastosowanej stawki 5% i wskazując, że miasto nie wykazało przesłanek do zastosowania wyższej stawki ani nie udowodniło, że zwłoka wojewody uniemożliwiła zawarcie kolejnej umowy najmu. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej, odmówił jej przyjęcia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że rozliczenia między jednostką samorządu terytorialnego a Skarbem Państwa w zakresie dochodów z nieruchomości Skarbu Państwa regulowane są przepisami ustawy o finansach publicznych i nie mają charakteru cywilnoprawnego. W związku z tym, przepisy kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.) i nienależnym świadczeniu (art. 410 k.c.) nie mogły znaleźć zastosowania. Sąd Najwyższy podkreślił również, że nie jest uprawniony do oceny orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego wyłączności potrącenia w celu pokrycia należności powiatu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o finansach publicznych i kodeksu cywilnego w kontekście rozliczeń między jednostkami samorządu terytorialnego a Skarbem Państwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczeń dochodów z nieruchomości Skarbu Państwa zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zasadne jest orzecznictwo sądów administracyjnych, iż należna powiatowi część dochodu z zarządzania nieruchomościami Skarbu Państwa może zostać uzyskana tylko przez potrącenie z uzyskanego dochodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sądy powszechne i Sąd Najwyższy nie są uprawnione do oceny zasadności orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że rozliczenia między jednostką samorządu terytorialnego a Skarbem Państwa regulowane są ustawą o finansach publicznych i nie mają charakteru cywilnoprawnego, co wyklucza zastosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Jak interpretować art. 23 ust. 3 u.g.n. w zakresie odnoszącym się do okresu bezumownego korzystania z nieruchomości, przypadającego pomiędzy dwoma pisemnymi umowami najmu lub dzierżawy, a także w kontekście ewentualnego przedłużenia trwania poprzedniej umowy w trybie art. 674 k.c. oraz art. 674 k.c. w związku z art. 694 k.c.?

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie oceniał tej kwestii, ponieważ odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej z innych powodów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Urząd w K.

Strony

NazwaTypRola
Miasto G.instytucjapowód
Skarb Państwa - Urząd w K.organ_państwowypozwany

Przepisy (9)

Główne

u.f.p. art. 60

Ustawa o finansach publicznych

Reguluje sprawy dotyczące należności, w tym dochodów jednostek samorządu terytorialnego związanych z realizacją zadań administracji rządowej.

u.f.p. art. 67

Ustawa o finansach publicznych

Przewiduje administracyjny tryb postępowania do rozstrzygania spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, w tym zwrotu przekazanych nienależnie kwot.

u.g.n. art. 23 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy procentowego udziału jednostki samorządu terytorialnego w dochodach z zarządzania nieruchomościami Skarbu Państwa.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Nie ma zastosowania do rozliczeń między jednostką samorządu terytorialnego a Skarbem Państwa, które nie mają charakteru cywilnoprawnego.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Nie ma zastosowania do rozliczeń między jednostką samorządu terytorialnego a Skarbem Państwa, które nie mają charakteru cywilnoprawnego.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 § ust. 4 pkt 2

Określa stawkę minimalną opłat za czynności adwokackie w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozliczenia między jednostką samorządu terytorialnego a Skarbem Państwa w zakresie dochodów z nieruchomości Skarbu Państwa regulowane są przepisami ustawy o finansach publicznych i nie mają charakteru cywilnoprawnego. • Przepisy kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c.) i nienależnym świadczeniu (art. 410 k.c.) nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Odrzucone argumenty

Miastu przysługiwała stawka 25% dochodu z zarządzania nieruchomościami Skarbu Państwa. • Okres bezumownego korzystania z nieruchomości uzasadniał zastosowanie stawki 25%. • Zastosowanie art. 405 i 410 k.c. do rozliczeń z budżetem państwa.

Godne uwagi sformułowania

rozliczenia powiatu z budżetem państwa nie mają charakteru rozliczeń cywilnoprawnych • nie są uprawnione do oceny zasadności orzecznictwa sądów administracyjnych o wyłączności potrącenia uregulowanego w Ustawie o gospodarce gruntami do pokrycia należności powiatu z tytułu zarządzania nieruchomościami Skarbu Państwa

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o finansach publicznych i kodeksu cywilnego w kontekście rozliczeń między jednostkami samorządu terytorialnego a Skarbem Państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozliczeń dochodów z nieruchomości Skarbu Państwa zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii finansowych i rozliczeń między samorządem a Skarbem Państwa, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i finansowym.

Samorząd kontra Skarb Państwa: Kto ma rację w sprawie milionowych rozliczeń z nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst